VII SA/Wa 2292/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2007 r. sprawy ze skargi J. A. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie nakazu przedstawienia projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego i nakazania częściowej rozbiórki tarasu I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) nałożył na inwestora J. A. W. obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [...] w [...], uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. W uzasadnieniu organ podał, iż inwestor realizując rozbudowę budynku dokonał istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, w związku z czym organ wniósł sprzeciw w sprawie przystąpienia do jego użytkowania, a następnie nałożył obowiązek sporządzenia zamiennego projektu budowlanego. Odwołanie od decyzji organu I instancji wniósł J. W.. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] września 2006 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i nałożył na J. A. W. obowiązek: – przedłożenia w organie I instancji projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...], – zamurowania otworu okiennego w północnej ścianie w/w budynku mieszkalnego, – rozbiórki części tarasu – przy ścianie budynku w północno-wschodniej części działki – na długości 1,70m licząc od strony granicy sąsiedniej działki w terminie do 2 miesięcy od daty otrzymania niniejszej decyzji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż w czasie wizji przeprowadzonej w dniu [...] września 2005 r. ustalono, iż inwestor zrealizował budynek z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu rozbudowy polegającymi na zmianie usytuowania ścianek działowych, zmianie podziału powierzchni wewnętrznych oraz zmianie rozmiarów i usytuowaniu stolarki drzwiowej i okiennej. Inwestor wykonał także taras konstrukcji stalowo-drewnianej niepołączony trwale z budynkiem mieszkalnym i gruntem. Decyzją z dnia [...] października 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na J. A. W. obowiązek doprowadzenia w/w budynku do stanu zgodnego z przepisami prawa, poprzez: zamurowanie okna w północnej ścianie budynku mieszkalnego oraz rozbiórkę części tarasu przy ścianie budynku w północno-wschodniej części działki – tj. części usytuowanej w odległości powyżej 1,30m od północno-wschodniej ściany budynku. Odwołanie od w/w decyzji złożył inwestor, wnosząc o jej uchylenie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2006 r. uchylił zaskarżone rozstrzygniecie pierwszoinstancyjne i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji wydał decyzję z dnia [...] czerwca 2006 r., która w ocenie organu odwoławczego nie doprowadzi zrealizowanej inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Rozbudowa budynku mieszkalnego narusza bowiem przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., nr 75, poz. 690 ze zm.) w związku z czym konieczne jest nakazanie zamurowania otworu okiennego w ścianie budynku znajdującej się 3,28m od granicy działki oraz rozbiórki części tarasu tak aby jego odległość od granicy działki była zgodna z § 12 ust. 5 cyt. rozporządzenia. W ocenie organu odwoławczego istotne jest także, że inwestor samowolnie odstąpił od warunków zatwierdzonego projektu budowlanego i pozwolenia na budowę realizując taras (do granicy z działką sąsiednią), zmieniając gabaryty obiektu, a także rozmiary i usytuowanie stolarki okiennej oraz drzwiowej. Odstąpienia te w rozumieniu art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego z 1994 r. należy uznać za istotne, wymagające uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, której inwestor nie uzyskał. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył J. A. W. wnosząc o jej uchylenie. Skarżący podał, iż na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] września 1986 r. przystąpił do rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Rozbudowa została wykonana w latach 1997-1998. Potwierdza to wycena szacunkowa nieruchomości z kwietnia 1988 r. wykonana przez rzeczoznawcę. Do końca 1988 r. rozbudowa została faktycznie zakończona. Z uwagi na sytuację rodzinną rozbudowana część budynku była nieużytkowana przez szereg lat. Dopiero w 2005 r. zgłosił zakończenie budowy i chciał przystąpić do użytkowania rozbudowanej części budynku. Taras wykonał w 1994 r. Jest to odrębna inwestycja od rozbudowy domu. Na budowę tarasu nie miał pozwolenia na budowę. Konstrukcyjnie taras nie jest połączony z budynkiem ani z gruntem. Jest to lekka drewniana konstrukcja, która stanowi element małej architektury ogrodowej. Jego budowa została całkowicie wykonana w 1994 r., a więc pod rządami ustawy z 24 października 1974 r. i organy nadzoru nie miały prawa stosować do niego przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Na okoliczność daty budowy tarasu przedstawił stosowne oświadczenie. Powyższe oznacza, zdaniem skarżącego, że organy powinny odrębnie rozpatrywać sprawę pozwolenia na użytkowanie rozbudowanej części budynku i odrębnie sprawę samowolnie wybudowanego tarasu. Zgłaszając sprzeciw do zamiaru przystąpienia do użytkowania organ podał, iż podczas realizacji budynku istotnie odstąpiono od warunków określonych w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę, a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, iż odstępstwo polegało na zmianie wymiarów zewnętrznych budynku. Tymczasem z protokołu z dnia [...] września 2005 r. wynika jedynie, że odstępstwa polegają na: – zmianie usytuowania ścianek działowych i zmianie podziału powierzchni wewnętrznych; – zmianie rozmiarów i usytuowania stolarki drzwiowej i okiennej, – wykonaniu tarasu o konstrukcji metalowo-drewnianej nie połączonego z budynkiem. Organ zatem bezpodstawnie przyjął, iż nastąpiła zmiana wymiarów zewnętrznych budynku, bowiem nie wynika to z protokołu przeprowadzonych oględzin. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. Naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego są – określone w art. 6 i 7 kpa – zasada praworządności oraz dochodzenia prawdy obiektywnej. Nakładają one na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy tak pod względem faktycznym jak i prawnym, w celu ustalenia stanu rzeczywistego sprawy. W myśl art. 77 § 1 kpa organy administracji państwowej zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Treść tego przepisu należy tłumaczyć w ten sposób, że obowiązek przeprowadzenia wszystkich niezbędnych do wyjaśnienia sprawy dowodów obciąża organ administracji prowadzący postępowanie w sprawie. Podkreślić także trzeba, iż istota administracyjnego postępowania odwoławczego polega na ponownym rozstrzygnięciu sprawy administracyjnej, a organ orzeka w tym postępowaniu merytorycznie. Jest on tak samo, zgodnie z art. 140 kpa, jak organ pierwszoinstancyjny związany przepisami art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, a dodatkowo jeżeli w ocenie organu II instancji istnieją braki w materiale dowodowym, zgromadzonym przez organ I instancji, to może on skorzystać z przepisu art. 136 kpa, dającego możliwość przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszył omówione wyżej przepisy oraz zasady prawa procesowego i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. Organ ponownie rozpatrując sprawę ograniczył się do stwierdzenia, że inwestor J. W. dokonał istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego w związku z czym konieczne jest nakazanie wykonania czynności mających na celu doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Z akt postępowania wynika, iż w czasie wizji przeprowadzonej w dniu [...] września 2005 r. ustalono, iż inwestor realizując rozbudowę budynku mieszkalnego, na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na rozbudowę z dnia [...] września 1986 r., dokonał istotnych odstępstw od zatwierdzonego nią projektu budowlanego w ten sposób, że zmienił podział powierzchni wewnętrznych, a także zmienił rozmiary i usytuowanie stolarki drzwiowej i okiennej nadto wykonał taras o konstrukcji metalowo-drewnianej nie połączony z budynkiem mieszkalnym i gruntem. Stwierdzając powyższe organ przede wszystkim nie wykazał, że dokonane przez inwestora zmiany stanowią istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego zważywszy, iż nie stwierdzono aby zmienił on charakterystyczne parametry zrealizowanego obiektu budowlanego, tj. kubaturę, powierzchnię zabudowy, wysokość, długość, szerokość oraz liczbę kondygnacji. Przypomnieć należy, iż nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę (art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego). Zagadnieniem istotnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy jest także określenie daty budowy tarasu oraz ustalenie czy na jego realizację wymagane było uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę. W sprawie niesporne jest jedynie, iż inwestor takiej decyzji nie uzyskał. Organ pominął całkowicie twierdzenia skarżącego, iż taras wykonany został, jako odrębna od rozbudowy domu inwestycja, w 1994 r. Ustalając w czasie wizji, iż taras ma konstrukcję metalowo-drewnianą i nie jest połączony trwale z budynkiem oraz gruntem organ nie mógł nakazać jego częściowej rozbiórki, wskazując na naruszenie § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., nr 75, poz. 690 ze zm.), chociażby z tego powodu, że nie jest on częścią budynku. Organ zobowiązany był przede wszystkim ustalić datę samowolnej budowy tarasu oraz charakter tego obiektu. Ustalenie to jest istotne z uwagi na treść art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Przepis ten różnicuje sytuację prawną tzw. samowoli budowlanej w zależności od tego, czy zakończenie realizacji obiektu bez pozwolenia budowlanego nastąpiło przed dniem [...] stycznia 1995 r., a więc przed dniem wejścia w życie przepisów Prawa budowlanego z 1994 r., czy też po tej dacie. Jeżeli więc budowa została zakończona przed dniem [...] stycznia 1995 r. inwestor ponosi konsekwencje samowoli budowlanej wg stosownych, odpowiednich przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. (por wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 września 1997 r. w sprawie III RN 33/97, OSNAP 1998/6/168). Jeżeli natomiast realizacja obiektu nastąpiła po [...] stycznia 1995 r. to zastosowanie będą miały przepisy ustawy Prawo budowlane z dni a7 lipca 1994 r. Wskazać dodatkowo należy, iż organy prawidłowo zastosowały przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994 r. w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie zrealizowanej rozbudowy budynku mieszkalnego, gdyż art. 103 § 1 i § 2 wyłącza jedynie stosowanie przepisu art. 48 ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. do obiektów których samowolna budowa został zakończona przed dniem jej wejścia w życie lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Ujawnione naruszenie przepisów prawa procesowego powodują konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji z mocy art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Na mocy art. 152 cyt. ustawy orzeczono jak w pkt 2 wyroku.