VII SA/Wa 2293/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Gierak - Podsiadły po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu K.O. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie dnia 25 czerwca 2012 r. w przedmiocie odmowy przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi K.O. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. znak : [...] w przedmiocie stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu postanawia: oddalić wniosek K.O. Postanowieniem z dnia 25 czerwca 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Uzasadniając rozstrzygnięcie z dnia 25 czerwca 2012 r. referendarz sądowy stwierdził, że nie zasługuje on na uwzględnienie bowiem wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z treści wniosku o ustanowienie adwokata złożonego na urzędowym formularzu wynika, iż we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym pozostają żona oraz dwie pełnoletnie córki. Skarżący posiada dom o powierzchni 80 m2 i działkę (395 m2). K.O. wraz z rodziną utrzymują się z dochodów w łącznej wysokości 10.050,00 zł miesięcznie. Mając na uwadze sytuację majątkową i finansową wnioskodawcy referendarz sądowy stwierdził, iż brak jest uzasadnienia dla przyznania K.O. prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata. Jak oświadczył skarżący, wydatki związane z utrzymaniem domu wynoszą ok. 1.000,00 zł miesięcznie, dodatkowo skarżący wydaje na leki ok. 100 zł. W przypadku takiej sytuacji finansowej strony nie można uznać, iż poniesienie kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika wiązałoby się z pozbawieniem jej możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych własnych i rodziny. Wprawdzie skarżący wskazał jedynie wysokość kosztów utrzymania domu (1.000,00 zł), nie podał natomiast wydatków związanych z wyżywieniem i innymi potrzebami życia codziennego, to pomimo tego można stwierdzić, że uzyskiwane dochody skarżącego i jego rodziny (10.050,00 zł) znacznie przekraczają ponoszone wydatki. Biorąc zatem pod uwagę okoliczności przedstawione w złożonym wniosku K.O. referendarz sądowy uznał, że brak jest uzasadnionych powodów dla przerzucenia kosztów sądowych w sprawie prowadzonej przez skarżącego na współobywateli, a do tego sprowadza się przyznanie stronie prawa pomocy. Pismem z dnia 20 lipca 2012 r. skarżący złożył sprzeciw od postanowienia ww. postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 czerwca 2012 r. w sprzeciwie wnioskodawca wskazał, iż uzyskiwany przez rodzinę dochód jest podany w kwocie brutto, a ta kwota zasadniczo różni się od kwoty netto jaka rzeczywiście pozostaje do dyspozycji osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. Nadto wskazał, iż starsza córka jest osobą niepełnosprawną, chorującą na miopatię, tj. zanik mięśni, i w związku z tą chorobą rodzina ponosi wydatki na rehabilitację, nadto podkreślił, iż nie ubiega się o reprezentowanie go przed Naczelnym Sądem Administracyjnym przez profesjonalnego pełnomocnika, a jedynie o sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej. Wnioskodawca zwrócił również uwagę na konstytucyjne prawo obywatela do sądu. W tym stanie rzeczy ww. postanowienie traci moc, a wniosek podlega ponownemu rozpatrzeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd ponownie zatem wskaże, że przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy, a także, że prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Jednocześnie Sąd podkreśla, iż instytucja przyznania prawa pomocy została stworzona w celu zapewnienia realizacji konstytucyjnego prawa do sądu osobom znajdującym się w wyjątkowo trudnej sytuacji majątkowej, nie posiadającym środków na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Jeżeli natomiast strona ma jakiekolwiek środki majątkowe, w szczególności posiada stały miesięczny dochód, to powinna partycypować w kosztach postępowania sądowego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa, czyli faktycznie przez innych obywateli i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). W niniejszej sprawie nie można uznać by skarżący nie posiadał środków na zaspokojenie podstawowych własnych potrzeb życiowych. Ze zgromadzonego materiału wynika, że wnioskodawca wraz z rodziną utrzymuje się z kwoty miesięcznej brutto 10.050,00 zł, czyli ok. 7000 złotych netto, z czego ok. 1100 złotych przeznacza na utrzymanie domu i leki, pozostałych wydatków nie wyszczególniając. Jeszcze raz podkreślić zatem należy, że zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe we własnym zakresie, tj. zgromadzić środki potrzebne do prowadzenia postępowania sądowego, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia, bądź ustanowieniem pełnomocnika z urzędu. Przesłankę ustanowienia pełnomocnika profesjonalnego z urzędu może zatem stanowić sytuacja finansowa, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich na ten cel środków. Rozpoznając wniosek K.O. o przyznanie prawa pomocy we wskazanym zakresie stwierdzić zatem należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Wnioskodawca nie wykazał, że jest osobą ubogą, czy też, że jego sytuacja majątkowa uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. W ocenie Sądu wnioskodawca nie znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie i jest w stanie ponieść samodzielnie koszt wyznaczenia profesjonalnego pełnomocnika w celu sporządzenia skargi kasacyjnej. Mając na uwadze powyższe okoliczności, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji postanowienia.