VII SA/Wa 2293/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Sędzia WSA Leszek Kamiński, Protokolant ref. staż. Julia Murawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2013 r. sprawy ze skargi A. S. – [...] w G. M. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [....] lipca 2012 r. znak [....] w przedmiocie wprowadzenia do obrotu suplementu diety I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [....] na rzecz skarżącego A. S. – [...] w G. M. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] decyzją znak: [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego w sprawie dotyczącej suplementu diety pn. [...]60 mg wyprodukowanego przez firmę D. A. w [...]nakazał A. S.: 1. wstrzymać wprowadzanie do obrotu suplementu diety pn.: " [...]60mg" zawierającego w składzie ekstrakt z miłorzębu japońskiego, 2. wycofać z obrotu handlowego suplement diety.: "[...]60 mg" zawierający w składzie ekstrakt z miłorzębu japońskiego, 3. przekazać Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu w [...] dokumentację dotyczącą dalszego postępowania z masą towarową objętą zakazem wprowadzania do obrotu i nakazem wycofania z obrotu. Obowiązek zawarty w punkcie 3 należy wykonać do dnia 15.06.2012r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że suplement diety zawiera w swoim składzie ekstrakt z miłorzębu japońskiego w ilości 60 mg w jednej tabletce, a tym samym nie spełnia kryteriów środka spożywczego i powinien być zakwalifikowany jako produkt leczniczy. Po rozpatrzeniu odwołania A. S. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzją znak: [...] z dnia [...] lipca 2012r. uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 138§2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) – dalej k.p.a. Organ odwoławczy podniósł, że z uwagi na zarządzony przez Głównego Inspektora Sanitarnego monitoring systemów diety znajdujących się w obrocie na terytorium Rzeczpospolitej Polski zawierających w składzie ekstrakt z miłorzębu dwuklapowego organ pierwszej instancji został zobligowany do przeprowadzenia kontroli sanitarnej w siedzibie firmy D. A., która wprowadza do obrotu produkt z miłorzębu. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] wskazał, że decyzja została oparta na właściwej podstawie prawnej. Zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tekst jednolity Dz. U. z 2011r. Nr 2012, poz. 1263): W razie stwierdzenia naruszenia wymagań higienicznych i zdrowotnych, państwowy inspektor sanitarny nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie w ustalonym terminie stwierdzonych uchybień. Podczas kontroli sanitarnej przeprowadzonej w dniu 29 marca 2012 r. w siedzibie firmy zostały stwierdzone nieprawidłowości i w związku z powyższym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...]miał podstawy do wydania decyzji. Jednakże organ II instancji po dokładnym przeanalizowaniu treści decyzji dopatrzył się pewnych nieprawidłowości natury formalno-prawnej, które nie powinny zaistnieć. Mianowicie powyższa decyzja składała się z trzech punktów, natomiast tylko obowiązek zawarty w punkcie trzecim posiadał termin wykonania do dnia 15 czerwca 2012 r. Dwa pierwsze punkty nie zostały obwarowane konkretną datą wykonania obowiązku, co niezgodne jest z art. 27 ust. 1 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Organ II instancji stwierdził, iż przedmiotowa decyzja nie powinna być analizowana jako jedno orzeczenie w całości, tylko jako poszczególne elementy (etapy) nakazu. Dlatego też organ odwoławczy uchylił zaskarżoną decyzję wskazując, że prawidłowa decyzja winna być wydana z uwzględnieniem poszczególnych terminów wykonania obowiązków. Ponadto organ odwoławczy przychylił się do zarzutu skarżącego braku przywołania w uzasadnieniu decyzji danych naukowych i dokonania samodzielnej analizy materiału dowodowego przez organ pierwszej instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. S. wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania pierwszej instancji. Skarżący podnosił, że w odwołaniu wskazał konkretne dane naukowe. Organ odwoławczy powinien te dane rozpatrzyć i wydać decyzję merytoryczną w postaci albo uznania suplementu diety za produkt leczniczy przy uwzględnieniu danych naukowych, opinii biegłego i Charakterystyk Produktów Leczniczych i w takim przypadku utrzymać decyzję organu pierwszej instancji w mocy, albo w przypadku uznania, że "[...]60 mg" jest suplementem diety, uchylić decyzję pierwszej instancji i umorzyć postępowanie. Skarżący podnosił, że w analogicznej sprawie dotyczącej suplementu diety z miłorzębem japońskim w decyzji z [...] lipca 2012r. [...]organ uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wnosił o jej oddalenie, podnosząc jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju Sądów administracyjnych Dz.U nr 153 poz.1269) Sądy Administracyjne kontroluja działalnośc administracji publicznej pod wzgledem zgodności z prawem badając prawidłowość zastosowania przepisów prawa oraz trafnośc ich wykładn. Skarga zasługuje na uwzględnienie ze względu na naruszenie przepisów postępowania art 138 § 2 kpa, które miało wpływ na wynik postępowania. Zgodnie z art 138 § 2 kpa po nowelizacji dokonanej z dniem 11 kwietnia 2011 r. Ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2011 r. Nr 6 poz. 18) organ odwoławczy może uchylić zaskarzoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem rzepisów postepowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ ten powinien wskazać jakie okoliczności należy wziąąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. W uzasadnieniu do ww. Zmiany projektodawcy wskazali m.in., że zmierza ona do ograniczenia zbyt częstego korzystania z decyzji kasacyjnej przez organy odwoławcze. Nowelizacja zawęziła zatem maksymalnie możliwośc podjęcia decyzji kasacyjnej, albowiem ograniczyła ją do sytuacji w której rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy byłoby nie do pogodzenia z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Jednak w orzecznictwie wskazuje się, iż przewidziana w art 138 kpa możliwość przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy. Stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 138 § 2, które uzasadniałyby wydanie przez Wojewodę [...]decyzji kasacyjnej. Sąd kontroluje decyzję [...]z dnia [...] lipca 2012 r. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...], którą organ uchylił zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]z dnia [...] kwietnia 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 §2 k.p.a., który upoważnia organ odwoławczy do uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia jak wskazano wyżej tylko wyjątkowo i wówczas, gdy organ wykaże, że przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego nie będzie wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy, przy czym organ powinien przekonywująco uzasadnić zaistnienie przesłanek wymienionych w tym przepisie. Organ powinien także wskazać z jakich przyczyn nie zastosował przepisu art. 136 kpa. Konieczność nawet przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego mieści się w kompetencji organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego (art. 136 kpa). Zgodnie bowiem z zasadą dwuinstancyjności postępowania przedmiotem postępowania odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, która była rozstrzygnięta decyzją organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy naruszył więc przepis art. 138 § 2 k.p.a. ograniczając się do funkcji kontrolnej i kasacyjnej wskazując jednocześnie organowi pierwszej instancji na dostrzeżone uchybienia. Organ odwoławczy powinien natomiast na podstawie zebranego materiału dowodowego samodzielnie dokonać analizy i oceny czy przedmiotowy produkt został wprowadzony do obrotu jako suplement diety pomimo że jest produktem leczniczym. Organ odwoławczy w razie poważnych wątpliwości co do charakteru produktu ma także możliwość przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie dostępnych danych naukowych. Dowodem rozstrzygającym wątpliwości jest w tym przypadku opinia biegłego odpowiedniej specjalności i stopnia naukowego. Ponownie rozpoznająć odwołanie, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] zobowiązany będzie do merytorycznego rozpoznania odwołania A. S. od decyzji Państwowego Powiatowego inspektora Sanitarnego w [...]z dnia [...] kwietnia 2012 r. i rozstrzygnięcia co do istoty sprawy w oparciu o przepis 138 § 1 pkt 1 kpa lub art 138 § 1 pkt 2 kpa. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. 153 poz. 1270 orzekł jak w sentencji wyroku.