VII SA/Wa 2294/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego skargę oddala Postanowieniem nr - [...] z dnia [...] lipca 2013r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] na podstawie art. 61 a § 1 i art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r Nr 243, poz. 1623 ze zm.) odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego na wniosek K. B. w sprawie prowadzonych robót budowlanych polegających na likwidacji zsypów w budynku przy ul. [...] w W.. W uzasadnieniu organ podał, iż w dniu 16 lipca 2013r., w związku z pismem K. B. przeprowadził kontrolę dotyczącą likwidacji rur spustowych w pomieszczeniach komór zsypowych w budynku przy ul. [...] w W.. W wyniku podjętych czynności ustalono, że budynek przy ul. [...] należy do zasobów mieszkaniowych [...] Spółdzielni Mieszkaniowej "[...] ". Stosownie do art. 27 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000r.,o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. Z 2003 r., Nr 119, poz. 1116 ze zm.). Zarząd nieruchomościami wspólnym stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię, jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1394r. o własności lokali (Dz. U. z 2000r., Nr 80, poz. 903 ze zm.) choćby właściciele lokali nie byli członkami spółdzielni. Oznacza to, że Spółdzielnia jest upoważniona do podejmowania wszystkich czynności z zakresu tzw. zwykłego zarządu, a w szczególności czynności związanych z bieżącym administrowaniem nieruchomością oraz jej utrzymaniem. Wnoszący o wszczęcie postępowania w sprawie robót budowlanych związanych z likwidacją rur zsypowych – K. B. jest członkiem spółdzielni mieszkaniowej "[...] " i posiada spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...]. Okoliczność ta nie pozwala jednak na przyjęcie, że wnioskodawca posiada przymiot strony i może skutecznie żądać wszczęcia postępowania administracyjnego w tym przedmiocie. Stosownie bowiem do art. 28 k.p.a. prowadzone roboty budowlane nie dotyczą jego interesu prawnego lub obowiązku. Organ jednocześnie podał, że postępowanie dotyczące likwidacji zsypów zostało wszczęte z urzędu. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...][...] Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażalenia K. B. od postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2013 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Rozpoznając ponownie sprawę organ nie znalazł podstaw do zmiany bądź uchylenia rozstrzygnięcia organu I instancji. Wyjaśnił, że roboty budowlane Spółdzielnia rozpoczęła w dniu 10 czerwca 2013r. nie dokonując wymaganego prawem zgłoszenia. Zgłoszenia remontu pomieszczeń zsypowych dokonano dopiero w dnia 1 sierpnia 2013r., co oznacza że inwestor działał w warunkach tzw. samowoli budowlanej i w tym zakresie organ nadzoru budowlanego wszczął postępowanie z urzędu. K. B. wnosząc o wszczęcie postępowania w sprawie likwidacji rur zsypowych nie wykazał własnego indywidualnego interesu prawnego, z którego wynikałby jego przymiot strony. Brak posiadania interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. powoduje, że żądanie wszczęcia postępowania jest bezskuteczne. Skarżący posiada spółdzielcze własnościowe prawo lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w W. należącym do zasobów mieszkaniowych Spółdzielni "[...] ", która stosownie do przepisów ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych sprawuje zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni. Spółdzielnia też reprezentuje członków i jest podmiotem, który stosownie do art. 61 ustawy Prawo budowlane jest zobowiązany do utrzymywania i użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z przeznaczeniem. Podsumowując swoje stanowisko organ uznał, iż brak wykazywania przez skarżącego własnego indywidualnego interesu prawnego w kwestionowaniu robót budowlanych związanych z remontem pomieszczeń zsypowych skutkuje brakiem podstaw do wszczęcia na jego wniosek postępowania w tym przedmiocie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Budowlanego wniósł K.B.. Postępowaniu zarzucił naruszenie: -art. 6 i 7 k.p.a. z uwagi na nieprawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy, co miało wpływ na ocenę organu dotyczącą braku interesu prawnego skarżącego, - art. 10 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie wniosków dowodowych skarżącego na poparcie jego stanowiska, iż posiada interes prawny w ustaleniu czy Spółdzielnia Mieszkaniowa prowadzi roboty budowlane zgodnie z prawem. - art. 28 k.p.a. poprzez jego niewłaściwą wykładnią. Rozwijając powyższe zarzuty skarżący wskazał, iż obowiązkiem organu nadzoru było rozpoznanie jego wniosków dowodowych zgłaszanych na okoliczność, iż posiada przymiot strony, a tym samym ma prawo żądać zbadania prawidłowości przebiegu procesu budowlanego polegającego na usuwaniu instalacji zsypowych w budynku przy ul. [...] w W.. Likwidacja zsypów spowoduje pogorszenie właściwości użytkowych budynku, zmniejszenie wygody mieszkańców, którzy będą musieli wynosić śmieci na zewnątrz. Spowoduje to zwiększenie kosztów eksploatacji windy. Nadto skarżący podniósł, że na ma interes prawny związany z przeznaczeniem i sposobem zagospodarowania części wspólnych budynku tj. pomieszczeń zsypowych. Zdaniem skarżącego roboty budowalne zmierzają do zmiany przeznaczenia tych pomieszczeń i w związku z tym nie mieszczą się w zakresie zwykłego zarządu nieruchomością. Skarżący podniósł, iż jako członek spółdzielni i posiadacz spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu nr [...] musi mieć możliwość kontrolowania działań zarządu spółdzielni, które wpływają na bezpieczeństwo i wygodę korzystania z jego lokalu oraz na jego wartość. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Zaskarżonym postanowieniem organ nadzoru budowlanego odmówił wszczęcia postępowania, na wniosek K. B., w sprawie robót budowlanych polegających na likwidacji rur zsypowych w budynku mieszkalnym, wielorodzinnym przy ul. [...] w W.. Stosownie do art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Dodany ustawą z dnia 3 grudnia 201 Or. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz z ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 201 Ir., Nr 6 poz. 18), art. 61a § 1 wprowadził ogólną zasadę odmowy wszczęcia postępowania, gdy żądanie wszczęcia zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte. Przyjęte rozwiązanie daje podstawę do odróżnienia etapu wstępnego, dotyczącego wszczęcia lub odmowy wszczęcia postępowania, od etapu merytorycznego rozstrzygnięcia wniosku. W niniejsze sprawie organ nadzoru budowlanego odmówił wszczęcia, na wniosek skarżącego, postępowania uznając, że wnioskodawca nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Przypomnieć w związku z tym należy, że pojęcie strony jakim posługuje się art. 28 k.p.a. może być wyprowadzone tylko z prawa materialnego, to jest z konkretnej normy prawnej, która może stanowić podstawę do sformułowania interesu lub obowiązku prawnego. Interes prawny pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego (wyrok NSA z 2 czerwca 1998r., IV SA 2164/97 nie publ.) Pojęcie interesu prawnego może być rozumiane wyłącznie jako obiektywna, czyli rzeczywiście istniejąca potrzeba ochrony prawnej. Interes ten musi być indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny, a nie ewentualny. Musi zatem rzeczywiście istnieć w dacie stosowania danych norm prawa administracyjnego. Nie może być to interes tylko przewidywany w przyszłości, ani hipotetyczny (wyrok NSA z 20 kwietnia 1998r., IV/SA1106/97, LEX nr 43360 oraz z dnia 13 marca 2002 r., IV SA 2085/98, LEX55752). Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to jednostka jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jej roszczenia i w konsekwencji uprawniał ją do żądania stosownych czynności organu administracji. Podmiot mający interes faktyczny może żądać od administracji podjęcia stosownych działań, jednakże żądanie to nie jest oparte na przepisach prawa chroniących sferę interesów tego podmiotu (poi. wyrok NSA z 5 października 1998.r, II SA 1104/98). Nie każdy jednak związek między sferą subiektywnych praw i obowiązków podmiotu a sprawą administracyjną oznacza, że podmiot ten posiada w danej sprawie interes prawny. W orzecznictwie podkreśla się, że musi on mieć postać kwalifikowaną.) Podmiot więc, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w świetle art. 28 kpa, nie jest legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, czy też kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. W niniejszej sprawie Sąd podziela ocenę organu co do braku interesu prawnego w żądaniu przez skarżącego wszczęcia postępowania w sprawie likwidacji nur zsypowych. Podkreślić należy, że wykonywany przez Spółdzielnię Mieszkaniową [...] na podstawie art. 27 ust 2 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, zarząd nieruchomością stanowiącą współwłasność spółdzielni uprawnia ją do samodzielnego dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawo budowlane bez potrzeby uzyskania zgody właścicieli lokali mieszkaniowych stanowiących odrębny przedmiot własności, w zakresie eksploatacji i utrzymania zarządzanej nieruchomości wspólnej (uchwała NSA z dn. 13 11.2012r., lI OPS 2/12 ;por też wyrok NSA z dn. 18.12.2012r., II OSKA 1514/11). Nie może być przy tym wątpliwości, że zrealizowane roboty budowlane stanowiące remont pomieszczeń zsypowych polegający na likwidacji rur zsypowych nie wymagają pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo budowlane), a jedynie zgłoszenia, mieszczą się w zakresie eksploatacji i utrzymania zarządzanej nieruchomości wspólnej. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że skarżący nie może wywodzić swojego interesu prawnego z "(...) konieczności kontrolowania działań zarządu spółdzielni mających wpływ na bezpieczeństwo i wygodę korzystania z lokalu oraz wartości przysługującego mu prawu". Skarżący będąc członkiem spółdzielni mieszkaniowej może korzystać z procedur wewnątrzspółdzielczych wynikających z przepisów ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, jednakże uprawnień tych nie można utożsamiać z posiadaniem interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym. Postępowanie administracyjne dotyczy interesu prawnego konkretnej osoby wówczas, gdy w tym postępowaniu wydaje się decyzję, która rozstrzyga o prawach i obowiązkach tej osoby. W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał własnego indywidualnego interesu prawnego w żądaniu wszczęcia postępowania dotyczącego likwidacji rur zsypowych. Także ewentualna zmiana pomieszczenia pomieszczeń zsypowych nie rodzi po stronie skarżącego interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa. Z tych względów Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270) orzekł, jak w sentencji.