VII SA/Wa 2295/10

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi K.N. na decyzję Ministra [...] z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : udzielenia zezwolenia na realizację inwestycji drogowej postanawia : przyznać K.N. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 21 lutego 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął formularz wniosku PPF o przyznanie prawa pomocy uzupełniony przez K.N., w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni wskazała, że jest pogorzelcem, gdyż 27 stycznia 2008 r. spłonęła część jej zabudowań gospodarskich wraz z częścią inwentarza oraz zapasami siana. Oznajmiła, że spalono jej stodołę oraz wełnę, skóry z owiec z których mogłaby uzyskać jakiś dochód. Dodała, że na skutek pożaru musiała odremontować oborę, gdyż w pożarze nie zginęły wszystkie zwierzęta i pozostało jej jeszcze kilka owiec. Oświadczyła, że mieszka z rodziną, jednak nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego i rodzina nie partycypuje w jej opłatach za mieszkanie spółdzielcze, które posiada. Wskazała, że w opłatach za mieszkanie spółdzielcze pomaga jej syn, jednak z tytułu płatności za centralne ogrzewanie za 2010 r. posiada zadłużenie. Wnioskodawczyni podała, że posiada mieszkanie spółdzielcze o powierzchni 49 m ², dom o powierzchni 32 m ², nieruchomość rolną o powierzchni 7 ha, oraz oszczędności pieniężne w wysokości 1.000,00 złotych. Wnioskodawczyni zaznaczyła, że większa część pola jest nieuprawiana, gdyż nie pozwala jej na to stan zdrowia. W punkcie 10 formularza (dochody) wnioskodawczyni wpisała, statyczny dochód z 7 ha posiadanego gospodarstwa rolnego. Do nadesłanego wniosku dołączyła kserokopię zaświadczeń lekarskich oraz rachunków z tytułu opłat za czynsz w wysokości około 400,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawczyni nadesłała także decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] odmawiającą jej uprawnień do świadczeń z ubezpieczenia społecznego rolników oraz faktury VAT z tytułu płatności za lekarstwa w aptekach na kwoty w wysokości : 51,37 złotych, 69,11 złotych, 30,84 złotych i 14,49 złotych. Zarządzeniem z dnia 16 marca 2011 r. wezwano wnioskodawczynię do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez podanie wysokości dochodu z jakiego się utrzymuje, gdyż w nadesłanym formularzu w rubryce dochody nie wskazała żadnej konkretnej kwoty oraz do wskazania, czy oprócz dochodu uzyskiwanego z tytułu posiadanego gospodarstwa rolnego uzyskuje inne dochody, np. ze sprzedaży mleka, wełny, skóry, płodów rolnych, itp., jeśli tak, należało podać ich wysokość jak również oświadczyć, czy utrzymuje emeryturę, rentę, bądź inne świadczenie pieniężne, jeśli tak, należało wskazać z jakiego tytułu i w jakiej wysokości. Ponadto, wezwano wnioskodawczynię do podania, jakie ponosi koszty związane z utrzymaniem domu o powierzchni 32 m ² oraz mieszkania o powierzchni 49 m ² (z tytułu opłat za czynsz, energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, opał, podatek od nieruchomości, itp.), jaką część opłat za mieszkanie spółdzielcze ponosi syn oraz czy pozostaje on we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawczynią, jeśli tak, należało podać wysokość uzyskiwanego przez niego dochodu oraz wskazać z jakiego tytułu je uzyskuje. Zwrócono się do wnioskodawczyni także z zapytaniem jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego, (tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, itp.) oraz do podania wysokości wydatków ponoszonych przez nią miesięcznie na leczenie i zakup lekarstw. Wezwano wnioskodawczynię także do oświadczenia, czy uzyskuje jakąkolwiek pomoc od organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało wskazać od kogo, w jakiej wysokości lub formie. W dniu 22 kwietnia 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęły dodatkowe wyjaśnienia wnioskodawczyni. Wynika z nich, że owce, które nie zginęły w pożarze hoduje na mięso, natomiast skóry i wełna z nich spłonęły wraz ze stodołą. Oświadczyła, że część pola jest ugorowana, a obrabiana jest tylko mniejsza część pola znajdująca się bliżej zabudowań z konieczności posiadania paszy dla owiec. Zaznaczyła, że niczego nie sprzedaje z gospodarstwa rolnego, gdyż stan zdrowia nie pozwala jej na stać na rynku i sprzedawać. Podała, że koszty utrzymania domu wynoszą z tytułu opłat za energię elektryczną 40,00 złotych za pół roku, nie ma w nim natomiast wody, a rachunków z tytułu podatku od nieruchomości, aby wskazać jego wysokość nie posiada. Oznajmiła, że koszty związane z utrzymaniem mieszkania spółdzielczego wynoszą z tytułu opłat za czynsz, w tym zaliczkę na wodę i centralne ogrzewanie w wysokości 490,00 złotych (opłata za kwiecień 2011 r.). Wnioskodawczyni znaczyła, że do opłat za mieszkanie dokłada się syn w wysokości 100,00 złotych, jednak nie pozostaje on z nią we wspólnym gospodarstwie domowym. Dodała, że na telefon stacjonarny wydaje około 50,00 złotych. Poinformowała, że nie uzyskuje żadnej pomocy od organizacji społecznych lub państwowych. Oznajmiła, że nie kupuje ubrań, gdyż żyje skromnie, a i tak brakuje jej na zakup żywności i lekarstw dlatego zmuszona jest pożyczać pieniądze od ludzi. Wnioskodawczyni dołączyła do dodatkowych wyjaśnień dokumenty potwierdzające fakt wybuchu pożaru oraz jej stan zdrowia. Ze względu jednak na nie podanie przez wnioskodawczynię wysokości dochodu z jakiego się utrzymuje, zarządzeniem z dnia 11 maja 2011 r. wezwano wnioskodawczynię ponownie do wskazania wysokości miesięcznego dochodu jaki uzyskuje z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego o powierzchni 7 ha, należało wskazać konkretną kwotę oraz wysokości miesięcznego dochodu, jeśli wnioskodawczyni uzyskuje np. z tytułu renty, emerytury, zatrudnienia, wynajmu, itp. należało także wskazać konkretną kwotę. W dniu 13 czerwca 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęło wyjaśnienie wnioskodawczyni w którym wyjaśniła, że ze względu na swoją chorobę nie uzyskuje dochodu z gospodarstwa rolnego, gdyż 4 ha ziemi nie są uprawiane. Oznajmiła, że niczego nie może sprzedać, gdyż owce hoduje tylko na mięso dla siebie i dla syna. Z tego względu, nie może wskazać żadnej konkretnej kwoty dochodu. Oświadczyła, że nie pobiera renty, emerytury, nie jest zatrudniona i nic nie wynajmuje. Zaznaczyła jednak, że ma niedopłaty w Spółdzielni Mieszkaniowej w wysokości około 1.100,00 złotych. Dodała, że posiada także zaświadczenie, iż jest niezdolna do pracy w rolnictwie. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Oceniając sytuację finansową wnioskodawczyni uznano, że wykazała ona, iż zachodzą przesłanki do przyznania jej prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Stwierdzono, że wnioskodawczyni utrzymującą się z płodów rolnych uzyskiwanych z tytułu posiadanego gospodarstwa rolnego oraz przy pomocy syna nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego samodzielnie bez uszczerbku we własnym utrzymaniu koniecznym. Mając także na względzie poniesione przez wnioskodawczynię straty powstały wskutek pożaru, tj. spłonięcie stodoły, części hodowanych owiec, skór owczych, wełny, zapasów siana oraz konieczność przeprowadzenia remontu budynku gospodarczego dla zwierząt, które pozostały przychylono się do jej wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Uznano, że sytuacja materialna w jakiej obecnie znajduje się wnioskodawczyni, uzasadnia przychylenie się do wniosku i przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Zaznaczyć bowiem należy, iż wnioskodawczyni posiada zadłużenie z tytułu płatności za mieszkanie oraz zadłużenie u osób fizycznych ze względu na brak środków na zakup żywności i lekarstw. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.