VII SA/Wa 2297/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-11-27

Skład orzekający: Referendarz sądowy Justyna Wtulich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy, małżeństwo z trójką dzieci utrzymujące się z gospodarstwa rolnego, prac dorywczych i zasiłku rodzinnego, spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy, małżeństwo z trójką dzieci, wykazali, że ich sytuacja finansowa, oparta na dochodach z gospodarstwa rolnego, prac dorywczych i zasiłku rodzinnego, uniemożliwia im ponoszenie pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny. W związku z tym, przyznano im prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy, małżeństwo A.B. i Z.B. z trójką dzieci, złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawcy wskazali, że ich sytuacja finansowa jest ciężka z uwagi na brak stałego źródła dochodu, a utrzymują się głównie z gospodarstwa rolnego, prac dorywczych i zasiłku rodzinnego. Przedstawili szczegółowe dane dotyczące swoich dochodów i miesięcznych wydatków.
Rozstrzygnięcie
Przyznano A.B. i Z.B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.B. i Z.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A.B. i Z.B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].znak : [...] w przedmiocie : umorzenia postępowania administracyjnego postanawia : przyznać A.B. i Z.B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 18 listopada 2013 r. (data stempla biura podawczego) wpłynęły dwa formularze wniosku o przyznanie prawa pomocy A.B. i Z.B. Ze względu na fakt, iż wnioskodawcy są małżeństwem i pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym razem je prowadząc postanowiono łącznie rozpoznać ich wnioski i orzec o przyznaniu prawa pomocy jednym postanowieniem. Z nadesłanych formularzy wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcami pozostaje troje dzieci w wieku szkolnym. Wnioskodawcy podali, że posiadają dom o powierzchni 70 m ² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 4,53 ha. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawcy wskazali, że ich sytuacja finansowa jest ciężka z uwagi na brak stałego źródła dochodu. Oświadczyli, że jedyne źródło ich dochodu to gospodarstwo rolne o powierzchni 4,53 ha. Z nadesłanych do sprawy o sygn. akt VII SA/Wa 2040/13 w dniu 5 listopada 2013 r. oraz w dniu 21 listopada 2013 r. dodatkowych wyjaśnień dotyczących prawa pomocy wynika, że wnioskodawcy utrzymują się z gospodarstwa rolnego oraz z prac dorywczych. Podali, że dochód jaki uzyskują z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego wynosi 200,00 złotych miesięcznie. Ponadto, otrzymują zasiłek rodzinny w wysokości 450,00 złotych oraz dopłatę do gospodarstwa rolnego w wysokości 2.500,00 złotych. Wnioskodawcy oznajmili, że nie są zarejestrowani w Urzędzie Pracy jako osoby bezrobotne, natomiast są zarejestrowani w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Wnioskodawcy oświadczyli, że nie uzyskują dochodów ze sprzedaży zboża, ani trzody chlewnej, jak również z dzierżawy nieruchomości. Podali, że posiadają ciągnik T-25 rok produkcji przed 1980 r. o wartości około 5.000,00 złotych oraz samochód osobowy marki [...] rok produkcji 1997 o wartości 500,00 złotych. Oświadczyli, że nie uzyskują pomocy od rodziny i bywa tak, że brakuje im pieniędzy żeby kupić coś dzieciom. Wnioskodawcy wyszczególnili ponoszone miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu na które składają się wydatki na ubezpieczenie w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w wysokości 750,00 złotych kwartalnie (co w przeliczeniu na miesiąc stanowi kwotę 250,00 złotych), za energię elektryczną w wysokości 300,00 złotych, gaz w wysokości 50,00 złotych, wywóz śmieci w wysokości 42,00 złotych, telefon w wysokości 60,00 złotych, podatek w wysokości 80,00 złotych kwartalnie (co miesięcznie stanowi kwotę 26,67 złotych). Wnioskodawcy oświadczyli, że na zakup żywności przeznaczają kwotę w wysokości 600,00 złotych, oraz na zakup środków czystości kwotę w wysokości 100,00 złotych. Podali, że za obiady dzieci w szkole płacą 70,00 złotych miesięcznie, na produkty żywnościowe niezbędne do zrobienia dzieciom kanapek do szkoły przeznaczają 200,00 złotych, na bilet miesięczny dla córki 80,00 złotych, na zakup odzieży i obuwia 200,00 złotych, oraz ogółem na edukację dzieci 100,00 złotych, co w sumie stanowi kwotę w wysokości 650,00 złotych. Wnioskodawcy dodali, że na zakup opału na zimę przeznaczają kwotę 300,00 złotych. Łącznie wysokość miesięcznych wydatków ponoszonych przez wnioskodawców wynosi około 2.100,00 złotych plus koszty zakup opału na zimę w wysokości 300,00 złotych. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawcy wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka –Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Oceniając sytuację finansową wnioskodawców uznano, że wykazali oni, iż znajdują się w sytuacji materialnej uprawniającej ich do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Wnioskodawcy nie posiadają bowiem żadnego stałego źródła dochodu, a pięcioosobowa rodzina utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z gospodarstwa rolnego w wysokości 200,00 złotych miesięcznie, wykonywanych prac dorywczych i przyznanego zasiłku rodzinnego w wysokości 450,00 złotych oraz otrzymywanych dopłat do gospodarstwa rolnego w wysokości 2.500,00 złotych. Z uzyskiwanego dochodu wnioskodawcy ponoszą wydatki stałe związane z niezbędnymi kosztami utrzymania domu (opłaty za energię elektryczną, gaz, wywóz śmieci, telefon, podatek, ubezpieczenie w Krusie), potrzebami życia codziennego (zakup żywności, środków chemicznych, odzieży), jak również koszty związane z utrzymaniem i edukacją dzieci (obiady w szkole, kanapki do szkoły, bilet miesięczny, zakup odzieży i obuwia). Wysokość tych wydatków wynosi w sumie około 2.100,00 złotych plus koszty zakupu opału na zimę w wysokości 300,00 złotych. Stwierdzono zatem, że w obecnej sytuacji finansowej wnioskodawcy nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, gdyż spowodowałoby to uszczerbek w środkach przeznaczonych na ich konieczne utrzymanie oraz dzieci. Z tego względu, przychylono się do wniosku i przyznano wnioskodawcom prawo pomocy we wnioskowanym zakresie poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło