VII SA/Wa 2298/12

Maciej Majewski referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania postanawia : odmówić P. K. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek P. K. o całkowite przyznanie prawa pomocy. Wnioskodawca w formularzu PPF wskazał, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną i trójką dzieci. Dzieci są w wieku szkolnym. Wnioskodawca utrzymuje się z własnych dochodów tj. z wynajmu lokalu za co uzyskuje dochód 3 000 zł. Żona wnioskodawcy jest pielęgniarką i uzyskuje dochód 2 000 tys. zł. Wnioskodawca wskazał, że ww. dochody są pomniejszone o podatki i wydatki na życie. Posiada mieszkanie o pow. 62 m2. Dodał, że nie jest w stanie pokryć kosztów wynagrodzenia adwokata, gdyż jest to koszt około 3 000 zł. Innych danych w formularzu PPF nie wskazał. Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 29 marca br. wnioskodawca został zobowiązany do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do: - nadesłania kopii dokumentu PIT za 2012 rozliczającego wnioskodawcę i żonę z dochodów osiągniętych w ubiegłym roku, - nadesłania kopii wyciągu bankowego wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym za ostatnie trzy miesiące, - podania jakie lokale/nieruchomości posiada oraz podania czy uzyskuje z nich dochody, jeżeli wnioskodawca uzyskuje z nich dochody, należało je podać, - podania stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym i rodziny, - podania czy wnioskodawca korzysta ze świadczeń pomocy społecznej, jeżeli tak to należy nadesłać kopie ostatnich decyzji przyznających pomoc, - podania czy wnioskodawca korzysta z pomocy rodziny, a jeżeli tak, to należy wskazać na czym ona polega. Wnioskodawca w odpowiedzi na ww. pismo nadesłał dodatkowe informacje z których wynika, że utrzymuje się z wynajmu mieszkań i jednego lokalu użytkowego, mieszka w lokalu o pow 62 m2 w bloku 24 rodzinnym, stałe miesięczne wydatki wnioskodawcy to 214 zł. podatek od nieruchomości (czynsz za lokal użytkowy 100 zł.), 600 zł. PIT, 189 zł. VAT, 80 zł. czynsz za mieszkanie, 300 zł. paliwo do samochodu opel astra z 1995 r., 200 zł. prąd, 100 zł. internet, 45 zł. PZU - ubezpieczenie na życie, 210 zł. gaz, 70 zł., bilet miesięczny syna, 200 zł. odzież, 100 zł. woda i ścieki, 200 rata kredytu, 100 zł. telefon, około 1500 zł. na żywność. Pozostałą kwotę wydaje na lekarstwa, kieszonkowe dla dzieci i inne wydatki bieżące. Do pisma dołączono kartę informacyjną leczenia, orzeczenie o stanie zdrowia syna i harmonogram spłat kredytu. W niniejszej sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zawodowego pełnomocnika jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu własnym i rodziny. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu adwokata z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że jego sytuacja materialna jest tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Na taką ocenę miało wpływ przede wszystkim nienależyte wykonanie przez wnioskodawcę zarządzenia z dnia 29 marca 2013 r. i nieustosunkowanie się do wszystkich zawartych w zarządzeniu pytań dotyczących sytuacji materialnej strony. Tym samym wnioskodawca nie przedstawił wszystkich żądanych informacji, a jak zaznaczono, to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Informacje posiadane przez Sąd są niepełne - wnioskodawca nie wskazał jakie posiada mieszkania, które są jego źródłem utrzymania, wskazał jedynie, że utrzymuje się z wynajmu mieszkań (a więc przynajmniej dwóch), lokalu użytkowego, posiada także lokal w którym zamieszkuje, nie załączył wyciągu z rachunku bankowego ani dokumentu PIT z rozliczeniem za ostatni rok (w przypadku niezłożenia jeszcze dokumentu PIT należało udzielić informacji na ten temat), nie udzielił też informacji na temat posiadanych przez niego i jego żonę rachunków bankowych, ani nie złożył oświadczenia, że nie posiada takich rachunków. Informacje te, istotne z punktu widzenia przyznania prawa pomocy, wnioskodawca całkowicie pominął w piśmie dotyczącym jego sytuacji majątkowej z dnia 5 kwietnia 2013 r. Wnioskodawca nie złożył także oświadczenia na temat ewentualnego korzystania z pomocy dalszej rodziny, czy też pomocy społecznej. Tymczasem, jeżeli sytuacja rodziny wnioskodawcy byłaby rzeczywiście niekorzystna, to wnioskodawca powinien wystąpić do organów pomocy społecznej o pomoc kompensującą im przynajmniej w części ciężary wydatków o charakterze koniecznym. Referendarz sądowy dostrzega wprawdzie, że w gospodarstwie domowym wnioskodawcy pozostaje pięć osób, w tym trójka dzieci w wieku szkolnym, a dochód około 5 tys. zł jaki uzyskuje strona w przeliczeniu na jedną osobę w rodzinie wynosi około 1000 zł. oraz pomimo, iż we wcześniejszych sprawach wnioskodawcy było przyznawane prawo pomocy w częściowym zakresie, jednakże w niniejszej sprawie wnioskodawca nie udzielił wszystkich żądanych od niego informacji, a należy pamiętać, że sytuacja materialna stron nie jest stała i należy ją oceniać indywidualnie przy każdej sprawie, gdyż na przestrzeni nawet krótkiego czasu może ulec zmianie. Tym samym w związku z nieujawnieniem wszystkich żądanych informacji i nie przedstawieniem wszystkich istotnych dla oceny zdolności majątkowych okoliczności faktycznych uznano, że twierdzenia strony o trudnej sytuacji materialnej nie mogą być zweryfikowane. Właśnie to zaniechanie wpłynęło na odmowę przyznania wnioskowanego prawa pomocy. Reasumując wskazać należy, że złożone przez P. K. oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym jest niepełne. W związku z tym wezwano skarżącego do złożenia dodatkowego oświadczenia i wskazanych szczegółowo w wezwaniu dokumentów źródłowych. P.K. ustosunkował się do tego wezwania w sposób selektywny tj.: nie wskazał jakie posiada lokale/nieruchomości, nie nadesłał kopii rachunków bankowych i dokumentów PIT, a także nie podał dodatkowych informacjo na temat korzystania z pomocy dalszej rodziny oraz pomocy społecznej. Skutkiem powyższego jest odmowa przyznania prawa pomocy. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.