VII SA/Wa 2298/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-12-20

Skład orzekający: Justyna Wtulich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Jej dochody z gospodarstwa rolnego, prac dorywczych, zasiłku rodzinnego i dopłat do gospodarstwa rolnego, przy jednoczesnym ponoszeniu znaczących wydatków na utrzymanie rodziny, w tym dzieci, uniemożliwiają jej pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla niezbędnego utrzymania.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawczyni wraz z mężem i trójką dzieci utrzymuje się z gospodarstwa rolnego, prac dorywczych, zasiłku rodzinnego i dopłat do gospodarstwa rolnego. Przedstawiła szczegółowe dane dotyczące swoich dochodów i wydatków, wskazując na trudną sytuację materialną.
Rozstrzygnięcie
Przyznano A.B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi A.B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : umorzenia postępowania odwoławczego postanawia : przyznać A.B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 18 listopada 2013 r. (data stempla biura podawczego) wpłynął formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy A.B., w którym nie zakreśliła w punkcie 4 formularza, o co wnosi. Z tego względu, zarządzeniem z dnia 27 listopada 2013 r. wezwano wnioskodawczynię na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. do właściwego wypełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez wypełnienie pkt 4 formularza, tj. zakreślenie o jaki rodzaj pomocy wnioskodawczyni wnosi. Jednocześnie poinformowano wnioskodawczynię, że w nadesłanym do Sądu w dniu 18 listopada 2013 r. formularzu nie zakreśliła w pkt 4, w jakim zakresie wnosi o przyznanie prawa pomocy. W dniu 16 grudnia 2013 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynął formularz wniosku, w którym wnioskodawczyni zakreśliła, że wnosi o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z nadesłanego w dniu 18 listopada 2013 r. formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawczynią pozostaje mąż i troje dzieci w wieku szkolnym. Wnioskodawczyni podała, że posiada dom o powierzchni 70 m ² oraz nieruchomość rolną o powierzchni 4,53 ha. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawczyni podała, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku w swoim utrzymaniu. Z nadesłanych do sprawy o sygn. akt VII SA/Wa 2040/13 w dniu 5 listopada 2013 r. oraz w dniu 21 listopada 2013 r. dodatkowych wyjaśnień dotyczących prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni wraz z rodziną utrzymuje się z gospodarstwa rolnego oraz z prac dorywczych. Podała, że dochód jaki uzyskuje z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego wynosi 200,00 złotych miesięcznie. Dodała, że otrzymuje także zasiłek rodzinny w wysokości 450,00 złotych oraz dopłatę do gospodarstwa rolnego w wysokości 2.500,00 złotych. Wnioskodawczyni oświadczyła, że zarówno ona jak i jej mąż nie są zarejestrowani w Urzędzie Pracy jako osoby bezrobotne, natomiast są zarejestrowani w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Wnioskodawczyni oznajmiła, że nie uzyskuje wraz z mężem dochodów ze sprzedaży zboża, ani trzody chlewnej, jak również z dzierżawy nieruchomości. Podała, że posiadają ciągnik T-25 rok produkcji 1980 r. o wartości około 5.000,00 złotych oraz samochód osobowy marki [...] rok produkcji 1997 o wartości 500,00 złotych. Oświadczyła, że nie uzyskują pomocy od rodziny i bywa tak, że brakuje im pieniędzy żeby kupić coś dzieciom. Wnioskodawczyni wyszczególniła ponoszone miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu na które składają się wydatki na ubezpieczenie w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w wysokości 750,00 złotych kwartalnie (co w przeliczeniu na miesiąc stanowi kwotę 250,00 złotych), za energię elektryczną w wysokości 300,00 złotych, gaz w wysokości 50,00 złotych, wywóz śmieci w wysokości 42,00 złotych, telefon w wysokości 60,00 złotych, podatek w wysokości 80,00 złotych kwartalnie (co miesięcznie stanowi kwotę 26,67 złotych). Oświadczyła, że na zakup żywności przeznaczają kwotę w wysokości 600,00 złotych, oraz na zakup środków czystości kwotę w wysokości 100,00 złotych. Podała, że za obiady dzieci w szkole płacą 70,00 złotych miesięcznie, na produkty żywnościowe niezbędne do zrobienia dzieciom kanapek do szkoły przeznaczają 200,00 złotych, na bilet miesięczny dla córki 80,00 złotych, na zakup odzieży i obuwia 200,00 złotych, oraz ogółem na edukację dzieci około 100,00 złotych, co w sumie stanowi kwotę w wysokości 650,00 złotych. Wnioskodawczyni wskazała, że na zakup opału na zimę przeznaczają kwotę 300,00 złotych. Łącznie wysokość miesięcznych wydatków ponoszonych przez wnioskodawczynię i jej rodzinę wynosi około 2.100,00 złotych plus koszty zakup opału na zimę w wysokości 300,00 złotych. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka –Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Oceniając sytuację finansową wnioskodawczyni uznano, że wykazała ona, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zarówno wnioskodawczyni jak i jej małżonek nie posiadają żadnego stałego źródła dochodu, a pięcioosobowa rodzina utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z gospodarstwa rolnego w wysokości 200,00 złotych miesięcznie, wykonywanych prac dorywczych oraz z przyznanego zasiłku rodzinnego w wysokości 450,00 złotych i otrzymywanych dopłat do gospodarstwa rolnego w wysokości 2.500,00 złotych. Z uzyskiwanego dochodu wnioskodawczyni ponosi wydatki stałe związane z niezbędnymi kosztami utrzymania domu (opłaty za energię elektryczną, gaz, wywóz śmieci, telefon, podatek, ubezpieczenie w Krusie), potrzebami życia codziennego (zakup żywności, środków chemicznych, odzieży), jak również z kosztami związanymi z utrzymaniem i edukacją dzieci (obiady w szkole, kanapki do szkoły, bilet miesięczny, zakup odzieży i obuwia). Wysokość tych wydatków wynosi w sumie około 2.100,00 złotych plus koszty zakupu opału na zimę w wysokości 300,00 złotych. Stwierdzono zatem, że w obecnej sytuacji finansowej wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, gdyż spowodowałoby to uszczerbek w środkach przeznaczonych na niezbędne utrzymanie siebie i rodziny. Z tego względu, przychylono się do wniosku i przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy we wnioskowanym zakresie poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło