VII SA/Wa 23/07

WyrokWSA w Warszawie2007-05-24

Skład orzekający: Leszek Kamiński, Krystyna Tomaszewska, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca udzielenia pozwolenia na użytkowanie części budynku mieszkalnego, wydana w sytuacji, gdy wcześniej organ wydał decyzję o pozwoleniu na użytkowanie tej części budynku, jest dotknięta wadą nieważności?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja odmawiająca udzielenia pozwolenia na użytkowanie części budynku mieszkalnego jest dotknięta wadą nieważności z powodu rażącego naruszenia prawa, ponieważ organ odwoławczy nie uwzględnił stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie rozpatrywania odwołania, a mianowicie faktu, że wcześniej organ pierwszej instancji wydał decyzję o pozwoleniu na użytkowanie tej części budynku. Orzekanie w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu, który został już legalnie oddany do użytkowania, jest niedopuszczalne i skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą udzielenia pozwolenia na użytkowanie części budynku mieszkalnego i sama odmówiła udzielenia tego pozwolenia. Organ pierwszej instancji zgłosił sprzeciw do użytkowania części budynku, wskazując na liczne odstępstwa od projektu budowlanego i niespełnienie warunków technicznych. Organ odwoławczy podzielił te ustalenia. Skarżąca podniosła, że w międzyczasie uzyskała pozwolenie na użytkowanie tej części budynku na podstawie projektu zamiennego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Leszek Kamiński, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), , Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2007 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia pozwolenia na użytkowanie części budynku mieszkalnego. I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzję oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] października 2004r. ([...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż., na podstawie art. 59 ust. 5, art. 83 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane z dnia 07 lipca 1994r. (Dz.U. Nr 106 z 2000r., poz. 1126 ze zm.) oraz art. 104 kpa, po rozpatrzeniu zgłoszenia do użytkowania części budynku mieszkalnego, jednorodzinnego, wzniesionego na działkach o nr ew. [...], położonego przy ul. D. [...] w Ż. - zgłosił sprzeciw do użytkowania 33,08 m2 powierzchni użytkowej tegoż budynku. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ podał, że inwestor – A. B., w dniu [...] września 2004r. złożyła wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie części przedmiotowego budynku obejmującej kotłownię oraz pomieszczenia mieszkalne na parterze tj. kuchnię, przedpokój, łazienkę i pokój o łącznej powierzchni 33,08m2. Na podstawie przedstawionych przez inwestora dokumentów oraz oględzin budynku, organ ustalił, że w zgłoszonym do użytkowania lokalu mieszkalnym nie zamontowano odbiorników ciepła, instalacja gazowa nie została odebrana przez przedstawiciela Zakładu Gazowniczego, w kuchni nie zainstalowano pieca co., w tarasach od strony elewacji wschodniej i zachodniej nie zamontowano barierek ochronnych, a także balkonu w poziomie parteru od strony elewacji frontowej (północnej). W kotłowni brak kratki nawiewnej. Ponadto, podczas oględzin stwierdzono także odstępstwa od zatwierdzonego - decyzją z dnia [...] listopada 2002r. Nr [...] - projektu budowlanego, polegające na: zamontowaniu w ścianie od strony południowej, w pomieszczeniu oznaczonym w projekcie nr 6, zamiast okna o wym. 90 x 90 cm, drzwi garażowych oraz podzieleniu tego pomieszczenia ścianką działową na dwa mniejsze; wykonaniu dodatkowego okna w klatce schodowej pomiędzy piętrem a poddaszem, zamontowaniu na poddaszu po dwa okienka w każdej z czterech elewacji budynku, zmianie układu ścianek działowych w pomieszczeniach parteru i piętra, poprzez wydzielenie dwóch niezależnych lokali mieszkalnych. Wobec powyższego, w ocenie organu, nie było zasadne, wydanie decyzji na częściowe użytkowanie budynku, bowiem przedmiotowy budynek nie spełnia wymogów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Brak wentylacji nawiewnej w kotłowni, w której zamontowano kocioł węglowy narusza § 136 ust. 11 cyt. rozporządzenia, natomiast brak barier ochronnych schodów wewnętrznych i balkonów pozostaje w sprzeczności z warunkami określonymi w § 296 ust. 1 i § 298 pkt 1 ww. rozporządzenia. Ponadto, dokonane przez inwestora zmiany dotyczą elementów konstrukcyjnych budynku i są zamianami istotnymi w rozumieniu art. 36a ust. 5, pkt 2 ww. ustawy Prawo budowlane. Decyzją z dnia [...] października 2006r.,nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994r. - Prawo budowlane, po rozpatrzeniu odwołania inwestorki - uchylił decyzję z dnia [...] października 2004r. i na podstawie art. 59 ust 5 ustawy Prawo budowlane, odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie części przedmiotowego budynku. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wojewódzki stwierdził, że wniosek o pozwolenie na użytkowanie został złożony w trybie art. 55 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, zatem organ powiatowy mógł albo udzielić, albo odmówić jego udzielenia. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji co do istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego oraz naruszenia warunków techniczno - budowlanych. W skardze na powyższą decyzję A. B. wskazała, że po wykonaniu projektu zamiennego i złożeniu następnego wniosku o udzielenie pozwolenia na częściowe użytkowanie budynku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. w dniu [...] marca 2005r. oraz [...] czerwca 2005r. wydał decyzje, udzielające pozwolenia na częściowe użytkowanie pomieszczeń parteru o pow. 33.08m 2 i 43,51 m2 oraz zobowiązał do prowadzenia pozostałych robót budowlanych. Sugerowanie zatem istnienia jakichkolwiek odstępstw od projektu technicznego jest nietrafne. W odpowiedzi na skargę organ wojewódzki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zaważył co następuje. Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270), Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest związany granicami skargi, co oznacza, iż władny jest usunąć zaskarżoną decyzję z obrotu prawnego również z innych przyczyn niż zarzuty wskazane w skardze. Taka sytuacja ma miejsce w sprawie niniejszej, ponieważ zaskarżona decyzja obarczona jest wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa, natomiast decyzję pierwszoinstancyjną wydano z rażącym naruszeniem prawa - 156 § 1 pkt 2 w związku z art. 59 ust 5 ustawy -Prawo budowlane. Należy podzielić pogląd organu odwoławczego, co do wadliwości rozstrzygnięcia wydanego w I instancji, bowiem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. w podstawie prawnej swojej decyzji wskazał przepis art. 59 ust 5 ustawy Prawo budowlane, zgłaszając jednocześnie sprzeciw co do wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie. Organ zastosował zatem instytucję prawną, której przepis ten w ogóle nie przewiduje. Jak wynika wprost z treści art. 59 ust 5 ww. ustawy, na jego podstawie organ może jedynie odmówić wydania pozwolenia na użytkowanie w przypadkach tam wskazanych, nie może natomiast zgłosić sprzeciwu jak uczynił to organ I instancji. Instytucja zgłoszenia sprzeciwu do zamiaru użytkowania obiektu budowlanego przewidziana jest w art. 54 ustawy Prawo budowlane i nie dotyczy przypadków wymienionych w art. 55 ww. ustawy Prawo budowlane. Niewątpliwie więc treść rozstrzygnięcia organu I instancji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z treścią przepisu prawa, co powoduje, że rozstrzygnięcie to nie może być zaakceptowane jako akt prawny wydany przez organ samorządnego państwa, co wypełnia przesłankę rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt.2 kpa. Z uwagi na fakt, iż stwierdzenie nieważności decyzji, wykracza poza ramy postępowania administracyjnego, wobec zamkniętego katalogu rozstrzygnięć jakie może wydać organ odwoławczy, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił powyższą decyzję i orzekł zgodnie z treścią art. 59 ust 5 ustawy Prawo budowlane. Podkreślić jednak trzeba, że w postępowaniu administracyjnym organ odwoławczy nie może ograniczać się do stanu sprawy z daty wydania decyzji przez organ I instancji, lecz musi uwzględniać stan faktyczny i prawny istniejący w dacie rozpatrywania odwołania. Jak wynika z załączonych do skargi dokumentów umknęło uwadze [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że w dniu [...] marca 2005r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż., na wniosek A. B., wydał decyzję o pozwoleniu na użytkowanie ([...]) części budynku mieszkalnego, jednorodzinnego, wzniesionego na działkach o nr ew. [...], położonego przy ul. D. [...] w Ż., obejmującej kotłownię oraz pomieszczenia mieszkalne na parterze tj. kuchnię, przedpokój, łazienkę i pokój o łącznej powierzchni 33,08m2. W tym miejscu podnieść należy, że niedopuszczalne jest orzekanie o pozwoleniu na użytkowanie obiektu, który został wybudowany i oddany do użytkowania zgodnie z przepisami. Orzekanie w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu w tym przypadku jest dotknięte wadą z art. 156 § 1 pkt 3 kpa. skutkującą stwierdzenie nieważności decyzji wydanej w tym postępowaniu ...(Prawo budowlane - Komentarz, pod redakcją prof. Z .Niewiadomskiego, teza 9, str. 572, 573). Z wyżej przedstawionych powodów w obrocie prawnym nie mogły pozostać obie kontrolowane decyzje. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270),orzekł jak sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło