VII SA/Wa 2303/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak ( spr.), Protokolant St. sekr. sąd. Agnieszka Foks - Skopińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi S.S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz S.S. kwotę 760 zł (siedemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) nakazał T.S., A.S. oraz G.E. i S.S. rozbiórkę wolnostojącego gołębnika drewnianego, na działce nr ewid. [...], położonej przy ul. [...] w [...], powiat [...], wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu organ podał, że kilkakrotnie wyznaczane terminy kontroli nie doprowadziły do skutecznych oględzin, mających na celu ustalenie stanu faktycznego i prawnego powstałej zabudowy gołębnika. W dniu 29 czerwca 2009 r. na rozprawie administracyjnej właścicielki sąsiednich działek R.K. i Z.B. zeznały, że gołębnik został przywieziony i postawiony na działce nr ewid. [...] przez A.S. w 1997 r. Natomiast K.O. zeznała, że gołębnik powstał na przełomie 1997-1998 r. Na rozprawie nie stawili się współwłaściciele działki nr [...] G.E. i S.A., A.S. oraz T.S. Ponadto Burmistrz Gminy [...] i Starostwo Powiatowe w odpowiedzi na pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. poinformowali, że nie zostało wydane pozwolenie na budowę gołębnika ani innego obiektu, usytuowanego w tym samym miejscu na działce nr [...]. Oględziny gołębnika w dniu [...] sierpnia 2009 r., bez udziału S.S., odbyły się z terenu sąsiedniej działki nr [...], przy granicy której znajduje się gołębnik. W oparciu o zeznania stron organ ustalił, że gołębnik powstał samowolnie na przełomie 1997-1998 roku, w związku z tym postanowieniem z dnia [...] września 2009 r., Nr [...] zobowiązano współwłaścicieli działki nr ewid. [...], na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, do przedstawienia stosownych dokumentów w celu przeprowadzenia legalizacji samowoli budowlanej. Zobowiązani we wskazanym terminie nie wykonali obowiązków wynikających z postanowienia co skutkowało nakazaniem rozbiórki gołębnika. Decyzją z dnia [...] września 2010 r., Nr [...] Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania A.S. oraz S.S., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji podjął właściwe rozstrzygnięcie orzekając o rozbiórce gołębnika oraz podzielił stanowisko organu I instancji, co do daty powstania obiektu. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ wyjaśnił, że wezwał stronę skarżącą do przedstawienia wnioskowanych dokumentów, wyznaczając termin ich złożenia, który jednakże upłyną bezskutecznie. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł S.S. dochodząc uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji i zasądzenia kosztów postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie: - art. 138 § 2 w zw. z art. 15 k.p.a. poprzez prowadzenie przez Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego uzupełniającego postępowania dowodowego co do istoty sprawy i naruszenie w ten sposób zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego; - art. 79 § 2 k.p.a. poprzez prowadzenie znacznej części czynności dowodowych – to jest oględzin w dniu 3 września 2010 r., bez prawidłowego zawiadomienia strony, a w konsekwencji uniemożliwienie stronie udziału w czynnościach dowodowych; - art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez pominięcie w treści uzasadnienia okoliczności mających istotny wpływ na decyzję, w szczególności zaś nie wyjaśnienie rozbieżności pomiędzy zeznaniami świadków a faktyczną datą powstania gołębnika; - art. 95 § 1 k.p.a. w związku z art. 67 § 1 k.p.a. oraz art. 75 k.p.a. w związku z art. 77 i 78 k.p.a., poprzez odmowę przeprowadzenia innych dowodów wnioskowanych przez skarżącego, w szczególności zaś zlekceważenie wniosków dowodowych zawartych w odwołaniu od decyzji organu I - instancji; - art. 3 pkt 1 - 3 Prawa budowlanego z 1994 r. poprzez błędną klasyfikację obiektu jako budynku gospodarczego, w sytuacji, gdy hodowane w nim gołębie stanowią ptactwo ozdobne, zaś sam obiekt nie jest trwale związany z gruntem; - art. 48 ust. 1 w związku z art. 103 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r., poprzez przyjęcie, iż ma on zastosowanie do niniejszej sprawy oraz niezastosowanie w sprawie przepisów prawa budowlanego z daty budowy obiektu, to jest Prawa budowlanego z 1974 i 1961 roku; - brak analizy możliwości zastosowania do niniejszej sprawy art. 29 ust. 1 Prawa Budowlanego z 1994 r. oraz Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia 7 października 1997 r. (Dz.U. nr 132, poz. 877 z późn. zm). W odpowiedzi na skargę Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd należy uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż naruszone zostały art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. oraz art. 48 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził z naruszeniem zasad opisanych w przepisach art. 7 i 77 k.p.a., tj. bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Przedmiotem niniejszego postępowania jest gołębnik znajdujące się na działce nr ewid. [...], przy ul. [...] w [...]. W sprawie, wobec niemożliwości przeprowadzenia oględzin gołębnika, organ I instancji datę powstania spornego obiektu ustalił jedynie na podstawie oświadczeń złożonych przez R.K., Z.B. i K.O. podczas rozprawy przeprowadzonej w dniu 29 czerwca 2009 r., potwierdzonych następnie w dniu 25 sierpnia 2009 r. podczas oględzin przeprowadzonych z terenu nieruchomości sąsiedniej. Także organ II instancji przyjął, że gołębnik powstał w latach 1997-1998 r., wskazując jednocześnie, że odwołujący kwestionując ustalenia organu I instancji w tym zakresie nie przedstawili żadnych argumentów na poparcie swoich twierdzeń. W związku z ustaleniem takiej daty powstania gołębnika, organy zastosowały w sprawie przepisy Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. Odnosząc się do powyższych ustaleń należy wskazać, że w toku postępowania nie rozważono wszystkich okoliczności mogących mieć wpływ na wynik sprawy. Z akt postępowania wynika, że na działce nr ewid. [...], przy ul. [...] w [...] zostało ustanowione użytkowanie wieczyste na 99 lat decyzją Zarządu Gminy [...] z dnia [...] listopada 1993 r., Nr [...]. Z umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego z dnia [...] marca 1997 r. wynika, że do dnia zawarcia umowy użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości był A.Ż., który sprzedał prawo użytkowania wieczystego wraz z naniesieniami na nieruchomości Z.M. i S.S. Z aktu notarialnego wynika również, że na działce znajdują się: budynek mieszkalny drewniany 4-izbowy, trzy szopy drewniane i domek letniskowy drewniany – wybudowany zgodnie z pozwoleniem na budowę. Tak więc w dniu nabycia prawa użytkowania wieczystego na nieruchomości znajdowały się już powyższe zabudowania. Jest w sprawie oczywiste, że zachowanie skarżącego w postępowaniu administracyjnym utrudniało organom szybkie i sprawne przeprowadzenie postępowanie, jednakże nie zwalniało to organów od obowiązku wyczerpującego zebrania wszystkich dostępnych dowód w sprawie. Podkreślić jednak należy, że zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Oznacza to, że także strona postępowania zainteresowana określonym rozstrzygnięciem sprawy ma prawną możliwość przedstawiania dowodów bądź inicjowania postępowania dowodowego. W związku z powyższym przy ponownym rozpoznaniu sprawy niezbędne jest ustalenie czy obiekt budowlany obecnie wykorzystywany jako gołębnik, to jeden z obiektów, który już istniał w dniu nabycia prawa użytkowania wieczystego przez skarżącego, czy, jak to zeznały na rozprawie R.K., Z.B. i K.O., jako gołębnik jest wykorzystywana stara szopa, przywieziona na działkę przez A.S. w latach 1997-1998 r. Jeśli gołębnikiem jest istniejący w dacie nabycia prawa użytkowania wieczystego obiekt, to konieczne jest ustalenie daty jego powstania. W tym miejscu należy przypomnieć, że w sprawach dotyczących samowoli budowanej istotne jest ustalenie daty powstania obiektu, z uwagi na konieczność zastosowania właściwych przepisów prawa materialnego. W niniejszej sprawie organ orzekając nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r., z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a. nie tylko nie ustaliły wszystkich istotnych okoliczności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy ale także nie ocenił znajdujących się w aktach sprawy dokumentów mogących wskazywać pośrednio na datę powstania przedmiotowego gołębnika. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 152 p.p.s.a., zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w oparciu o art. 200 i 210 p.p.s.a.