VII SA/Wa 2303/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Monika Kramek, sędzia WSA Tomasz Stawecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z [...] sierpnia 2017 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu wniosku J. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2017 r., znak: [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2015 r. nr [...], znak: [...], - utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia z [...] sierpnia 2017 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z [...] kwietnia 2015 r. nr [...], znak: [...], nakazał współwłaścicielom nieruchomości I. i J. P., B. C. i M. M., usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku mieszkalnego położonego na działkach nr ewid. [...] i [...] z obr. [...] przy ul. [...] w [...] poprzez wykonanie określonych robót budowlanych, w terminie 12 miesięcy od uprawomocnienia się decyzji. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...] czerwca 2015 r. nr [...], znak: [...], utrzymał w mocy ww. decyzję organu powiatowego z [...] kwietnia 2015 r. Następnie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 28 kwietnia 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 1815/15 oddalił skargę na ww. decyzję organu wojewódzkiego z [...] czerwca 2015 r. nr [...]. J. P. 15 maja 2017 r. wniósł o stwierdzenie nieważności ww. decyzji organu powiatowego z [...] kwietnia 2015 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] czerwca 2017 r., znak: [...], na podstawie art. 61 a § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a. - ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2015 r. nr [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] sierpnia 2017 r., znak: [...], po rozpoznaniu wniosku J. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu organ podał, że postanowieniem z [...] czerwca 2017 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2015 r. nr [...], powołując się na istnienie przeszkody czyniącej niedopuszczalnym rozpoznanie żądania stwierdzenia nieważności. Przeszkodą tą, jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 kwietnia 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 1815/15 oddalający skargę na ww. decyzję organu wojewódzkiego z [...] czerwca 2015 r. Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OPS 6/09, żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania, organ administracji publicznej ustali wystąpienie - z uwagi na wydany uprzednio wyrok Sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W myśl art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), orzeczenia prawomocne wiążą nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach przewidzianych w ustawie także inne osoby. Do opisanego powyżej wyroku z 28 kwietnia 2016 r. nie zostało sporządzone pisemne uzasadnienie, zatem organ dokonał analizy porównania zarzutów podnoszonych przez strony w skardze do Sądu z zarzutem podnoszonym przez J. P. we wniosku o stwierdzenie nieważności i ocenił, że nie są one tożsame. Organ uznał, że zarzut wskazany we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, choć nie był podnoszony na etapie postępowania sądowoadministracyjnego, to jednak nie opiera się on na okolicznościach, które mogły znaleźć się poza zakresem kontroli sądowej w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1815/15, z uwagi np. na uwarunkowany względami obiektywnymi brak wiedzy Sądu o okolicznościach sprawy istotnych dla wyniku postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę dysponował materiałem dowodowym sprawy, na podstawie którego dokonał oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Po wydaniu zaś przez sąd administracyjny wyroku oddalającego skargę na decyzję administracyjną, niedopuszczalne jest prowadzenie przez organy administracji postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności tej decyzji i podważanie ustaleń dokonanych przez Sąd.  Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2017 r., znak: [...], wniósł J. P. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] kwietnia 2015 r. podniósł zarzut cyt.: "występowania przesłanki, o której mowa w art. 156 Kodeks Postępowania Administracyjnego § 1 pkt 7, ze względu na to, że budynek wskazany w decyzji PINB do remontu, pozostaje przedmiotem egzekucji wcześniejszej prawomocnej ugody sądowej sygn akt Ns 150/06 z dnia 24.10.2007, zgodnie z którą ma nastąpić rozbiórka budynku. Ponieważ zgodnie z uchwałą SN z dnia 17.09.1957 I Co 20/57 oraz wyrokiem SN z dnia 15.03.2002, II CKN 1415/00, ugoda sądowa jest równoważna prawomocnemu wyrokowi sądu w aspekcie wykonalności, to biorąc pod uwagę art 365 Kodeksu Cywilnego, w/w decyzja PINB może pozostawać nieważna z mocy prawa. Należy też dodać, że w/w ugoda sądowa jest podstawą wpisu do Ksiąg Wieczystych: [...]." Zdaniem skarżącego, wydając wyrok z 28 kwietnia 2016 r. sygn. akt VII SA/Wa 1815/15 Sąd nie badał przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, o których mowa w art 156 k.p.a. Skarżący podniósł, że z uwagi na treść art. 365 Kodeksu cywilnego zarówno decyzja z [...] kwietnia 2015 r., jak i późniejszy wyrok Sądu są niewiążące, bowiem toczy się postępowanie egzekucyjne przed Sądem Rejonowym w Warszawie (sygn. akt I Ns 1998/16) w celu rozebrania budynku, zgodnie z wcześniejszym tytułem wykonawczym i prawomocną ugodą sądowa. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie odpowiada przepisom prawa. Sąd w pełni podziela ustalenia i argumentację organu, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonym orzeczeniu. Ocenia je jako prawidłowe, wyczerpujące. Przyjmuje za własne. Zarzuty skargi i stanowisko prezentowane w uzasadnieniu nie mogły wpłynąć na sądową ocenę zaskarżonego postanowienia. Jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia opisany powyżej wyrok, który kontrolował decyzję objętą teraz wnioskiem skarżącego o stwierdzenie nieważności wywołuje skutki, o których mowa w treści art. 170 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.). W myśl tego przepisu prawomocne orzeczenie sądu wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Brzmienie tego przepisu musiało zatem uwarunkować treść rozstrzygnięcia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który zasadnie w oparciu o art. 61 a § 1 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Wynikająca z unormowania art. 170 p.p.s.a. prawomocność materialna co do zasady zamyka bowiem organom administracji publicznej oraz podmiotom posiadającym legitymację do uruchomienia nadzwyczajnego postępowania przed tymi organami możliwość stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. Brak związania zarzutami i granicami skargi, o którym mowa w art. 134 § 1 p.p.s.a. oznacza, że sąd administracyjny miał nie tylko prawo, ale i obowiązek badania zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Jeżeli zatem sąd, dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, obowiązany był z urzędu wziąć pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, gdyż nie był związany granicami skargi, należy przyjąć, że sąd ten dokonał kontroli decyzji również pod kątem istnienia wad kwalifikowanych. A skoro skarga została oddalona, to uprawnione jest twierdzenie, że zaskarżona decyzja była wolna od wad uzasadniających stwierdzenie jej nieważności w trybie nadzwyczajnego postępowania administracyjnego. Opisany wyżej wyrok wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, w którym został wydany, a zasięgiem jego oddziaływania objęte zostało również przyszłe postępowanie administracyjne. Organy administracji publicznej są nimi związane, co wyłącza możliwość wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. Sąd podkreśla - z uzasadnienia uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 grudnia 2009 r. sygn. akt I OPS 6/09, wynika, że jedynie uwarunkowany względami obiektywnymi brak wiedzy sądu o okolicznościach sprawy istotnych dla wyniku postępowania spowoduje, że poza zakresem kontroli sądowej objętej powagą rzeczy osądzonej znajdzie się to, na co powoła się wnoszący żądanie. W takim wypadku prawomocny wyrok oddalający skargę na decyzję nie byłby przeszkodą dla przeprowadzenia postępowania w celu merytorycznego rozpoznania żądania złożonego do organu administracji. Sąd stwierdza - takie okoliczności nie mają miejsca w niniejszej sprawie. W szczególności analiza wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji nie daje podstaw do przyjęcia, że w sprawie zaistniały okoliczności, które w świetle ww. uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego pozwalałyby na odstąpienie od zasady, że wyrok oddalający skargę na decyzję wydaną w trybie zwykłym stanowi przeszkodę do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia jej nieważności. Sąd pierwszej instancji kontrolując decyzję nakazującą współwłaścicielom nieruchomości usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w stanie technicznym budynku mieszkalnego nie sporządził wprawdzie uzasadnienia powyższego wyroku, z uwagi na brak wniosku strony, jednak podkreślić należy, że Sąd nie był związany zarzutami skargi. Uznając zatem, że decyzja nie narusza prawa ocenił w szczególności, że nie jest obarczona wadami kwalifikowanymi, o których mowa w zamkniętym katalogu art. 156 § 1 k.p.a. W tych okolicznościach przyjąć należy, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Kierując się powyższą argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji, w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.). Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.