VII SA/Wa 2305/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Sędzia WSA Jarosław Stopczyński (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2010 r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą z dnia [...] września 2009r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Sygnatura akt VIISA/Wa 2305/09 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] października 2009 r. nr [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2009 r. nr [...] mocą której umorzono postępowanie wszczęte na wniosek A. R. o wydanie pozwolenia na przeprowadzenie zbiórki publicznej na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ podkreślił, iż brak było podstaw pozwalających na zmianę stanowiska wyrażonego w rozstrzygnięciu z dnia [...] września 2009 r. Przywołał ponownie art. 4 ustawy z dnia 15 marca 1933 r. o zbiórkach publicznych, zgodnie z którym pozwolenie na zbiórkę publiczną może być udzielone wyłącznie stowarzyszeniom i organizacjom posiadającym osobowość prawną albo komitetom organizowanym dla przeprowadzenia określonego celu. Poza tym cel zbiórki winien być zgodny ze statutem stowarzyszenia lub organizacji bądź z aktem organizacyjnym komitetu. Zdaniem organu osoby fizyczne nie mogą uzyskać pozwolenia na prowadzenie zbiórki publicznej, mogą natomiast brać udział w zbiórce publicznej organizacji, która uzyskała stosowne pozwolenie. Powyższe oznacza - w ocenie organu, że postępowanie w przedmiotowej sprawie stało się bezprzedmiotowe a to skutkowało koniecznością wydania decyzji o jego umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 kpa. Bezprzedmiotowość postępowania to brak m.in. przedmiotu postępowania. Przesłanka bezprzedmiotowości występuje wówczas gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Skargę na powyższe rozstrzygnięcie ( nazwaną pozwem) wniósł A. R. W jej treści przedstawił fakty poprzedzające wniesienie sprawy do Sądu oraz wyjaśnił, że całe przedsięwzięcie o realizację którego zabiega będzie wyłącznie w gestii fundacji posiadającej koncesję. Fundacja ta załatwi i otrzyma w sieciach telefonii komórkowej odpowiednie numery oraz hasło dla poparcia wydawniczego. Następnie odbierze z telefonii uzyskane kwoty pieniężne, wpłaci je do wydawnictwa jako wkład wydawniczy a po sprzedaży książek wydawnictwo zwróci w 100 % cały wpłacony wkład wydawniczy fundacji z przeznaczeniem na działalność statutową charytatywną i humanitarną. Skarżący wskazał, iż sprawa dotyczy trzech jego opracowań o tematyce sportowej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Z ustawy z dnia 15 marca 1933 r. o zbiórkach publicznych (Dz. U z 1933 r. Nr 222, poz. 162) wynika, iż pozwolenie na zbiórkę publiczną może być udzielone tylko wówczas gdy cel zbiórki nie jest przeciwny prawu oraz ze stanowiska interesu publicznego jest godny poparcia. Za takie cele ustawa uważa m.in. cele oświatowe i kulturalno-społeczne. Zakazuje jednak zbiórek publicznych urządzanych w interesie osobistym (art. 3 ust. 1, 2 i 3 ustawy) Jednak nie każdy podmiot może uzyskać pozwolenie na zbiórkę publiczną (na podstawie przepisów ww. ustawy) Takie pozwolenie może być bowiem udzielone jedynie stowarzyszeniom i organizacjom posiadającym osobowość prawną albo komitetom organizowanym dla przeprowadzenia określonego celu. Poza tym cel zbiórki winien być zgodny ze statutem stowarzyszenia lub organizacji bądź z aktem organizacyjnym komitetu ( art. 4 ustawy). Niezależnie od tego ustawodawca wskazał, że zbiórki pubiiczne mogą być przeprowadzane jedynie przez członków tej instytucji, która pozwolenie otrzymała lub przez członków instytucji mających cele pokrewne albo przez osoby przez te instytucje imiennie zaproszone ( art. 7 ust. 1 ustawy) Wypada także zauważyć, iż art. 2 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej - w związku z reformą ustrojową państwa (Dz. U z 1998 r., Nr 106, poz. 668) określił właściwość ministra właściwego do spraw wewnętrznych jako ten organ, który udziela pozwoleń na przeprowadzenie zbiórki jeżeli zbiórka miałaby być przeprowadzona na obszarze obejmującym więcej niż jedno województwo. W ocenie Sądu powyższe oznacza, iż postępowanie będące przedmiotem oceny miało niewątpliwie swój przedmiot. Było nim przeprowadzenie zbiórki pieniężnej na cel wskazany przez skarżącego. Zupełnie inną kwestią jest natomiast to czy w realiach faktyczno-prawnych niniejszej sprawy skarżący mógł skutecznie wystąpić o pozwolenie na taką zbiórkę, zważywszy na treść art. 7 ust. 1 ustawy o zbiórkach publicznych. Fakt, że nie był on podmiotem określonym w ww. przepisie nie czynił jednak postępowania bezprzedmiotowym. Przesądzał natomiast co najwyżej o bezzasadności zgłoszonego żądania, zwłaszcza że skarżący nie wykazał, iż jest członkiem instytucji bądź osobą, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy. Powyższe oznacza, iż w sprawie będącej przedmiotem osądu mamy do czynienia z proceduralną wadliwością tak zaskarżonej decyzji jak i decyzji ją poprzedzającej. Artykuł 105 § 1 kpa pozwala bowiem na umorzenie postępowania ale jedynie wówczas gdy rzeczywiście stało się ono z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe. Owa bezprzedmiotowość zachodzi gdy sprawa, która miała być załatwiona w drodze decyzji albo nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania albo utraciła taki charakter w jego toku. Inaczej mówiąc gdy organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrywania sprawy. Zupełnie inaczej sytuacja wygląda wówczas gdy w toku prowadzonego na wniosek postępowania okaże się, iż brak jest podstaw prawnych pozwalających na uwzględnienie żądania zgłoszonego w tym wniosku. Wówczas mamy do czynienia co najwyżej z bezzasadnością żądania strony, nie zaś z bezprzedmiotowością postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 kpa. Oznacza to konieczność załatwienia sprawy przez wydanie decyzji rozstrzygającej ją co do istoty. W uzasadnieniu wyroku z dnia 9 listopada 1995 r. sygn. akt WARN 50/95 OSNAPiMS nr 11/1996 poz. 150 Sąd Najwyższy podkreślił, że ze względu na ustrojową zasadę prawa strony do merytorycznego rozpatrzenia jej żądania w postępowaniu administracyjnym i prawa do rozstrzygnięcia sprawy decyzją art. 105 § 1 kpa nie może być interpretowany rozszerzające Przepis ten ma bowiem zastosowanie tylko w tych sytuacjach, w których w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania. Także w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego bezprzedmiotowość postępowania rozumiana jest jako brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu (por. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2003 r. sygn. akt III SA 2225/01 - Biul. Skarb. 2003/6/25) Podstawą rozstrzygnięcia Sądu jest art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a oraz art. 152 p.p.s.a.