VII SA/Wa 2305/15
PostanowienieWSA w Warszawie2015-12-10
Skład orzekający: Maciej Majewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) powinien zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała swojej trudnej sytuacji materialnej i nie wykonała zarządzenia sądu zobowiązującego do przedstawienia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała swojej trudnej sytuacji materialnej, a ponadto nie wykonała zarządzenia sądu zobowiązującego do przedstawienia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów potwierdzających jej sytuację finansową. Ciężar wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni A. K. złożyła do WSA w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni podała, że utrzymuje się z emerytury w wysokości 1355 zł, posiada niewielką nieruchomość i ponosi określone koszty utrzymania. Sąd zobowiązał ją do przedstawienia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów potwierdzających jej sytuację materialną. Wnioskodawczyni nie wykonała w pełni zarządzenia sądu, ograniczając się do wskazania, że wnosi jedynie o zwolnienie z kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono A. K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. K. na decyzje Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa i odmowy jej uchylenia postanawia: odmówić A. K. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. Jednakże w treści formularza wnioskodawczyni wskazała, że zależy jej tylko zwolnieniu od kosztów sądowych.
Skarżąca w formularzu PPF wskazała, że gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie. Utrzymuje się z dochodu w emerytury w wysokości 1 355 zł. posiada działkę o pow. 400 m2 i dom drewniany o pow. 36 m2. Podała, ze znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, jest osobą samotną, nie posiada dzieci. Wskazała, że ponosi następujące koszty utrzymania prąd 200 zł., żywność 700 zł., leki 300 zł., ubrania 50 zł., telefon 50 zł., środki czystości 50 zł.
Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 23 listopada br. wnioskodawczyni została zobowiązana do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do:
- sprecyzowania zakresu wniosku poprzez podanie, czy wnosi tylko o zwolnienie od kosztów sądowych, czy także o ustanowienie pełnomocnika z urzędu,
- udokumentowania wysokości otrzymywanej emerytury (np. poprzez nadesłanie kserokopii ostatniego odcinka emerytury),
- podania czy w utrzymaniu wnioskodawczyni pomaga rodzina, jeżeli tak to należało wskazać na czym polega ta pomoc, a jeżeli jest to pomoc finansowa należało wskazać jej wysokość,
- podania czy korzysta w utrzymaniu ze świadczeń opieki społecznej, z pomocy rodziny bądź osób trzecich,
- nadesłania kopii dokumentu PIT z rozliczeniem podatku za 2014 r.,
- nadesłania wyciągu stanu konta bankowego za ostatnie trzy miesiące o ile wnioskodawczyni taki rachunek posiada.
Na wykonanie ww. zarządzenia zakreślono termin 7 dni pod rygorem rozpatrzenia wniosku tylko w oparciu o zgromadzone materiały.
Wnioskodawczyni w piśmie z dnia 4 grudnia 2015 r. wskazała jedynie, że wnosi o zwolnienie z kosztów sądowych bez pełnomocnika z urzędu.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje.
Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu własnym i rodziny.
Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu adwokata z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady.
W przedmiotowej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała, aby jej sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy. Na powyższe rozstrzygniecie miało przeze wszystkim wpływ niewykonanie zarządzenia z dnia 23 listopada 2015 r. i nie ustosunkowanie się do zawartych w nim pytań. Złożone przez stronę oświadczenie jest niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych strony, a na wezwanie Sądu wnioskodawczyni nie przedstawiła żądanych informacji. Należy zaznaczyć, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Informacje posiadane przez Sąd są niepełne - brak jest przede wszystkim dokumentów źródłowych jak dokument świadczącego o wysokości uzyskiwanej emerytury, czy kopi dokumentu PIT. Z tych względów odmówiono przyznania prawa pomocy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło