VII SA/Wa 231/11
PostanowienieWSA w Warszawie2011-10-04
Skład orzekający: Referendarz sądowy Justyna Wtulich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, co uzasadniałoby przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Przedstawione informacje we wniosku były niewystarczające do oceny jego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, a wnioskodawca nie nadesłał wymaganych dokumentów i wyjaśnień, tym samym nie uprawdopodobnił, że nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego.Stan faktyczny
Wnioskodawca R.W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada dochodów, ale posiada znaczący majątek (mieszkanie, nieruchomości rolne, działki budowlane). Sąd wezwał go do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów dotyczących jego sytuacji materialnej, jednak wnioskodawca nie zastosował się do wezwania.Rozstrzygnięcie
Odmówiono R.W. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 4 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J.W. i R.W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : odmowy wydania nakazu wstrzymania użytkowania autostrady postanawia : odmówić R.W. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W dniu 29 lipca 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez R.W. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe i nie posiada żadnych źródeł dochodu. Podał, że posiada mieszkanie własnościowe o powierzchni 34,86 m², nieruchomość rolną o powierzchni około 18 ha oraz działkę budowlaną w K. oraz w G. Oświadczył, że nie posiada zasobów pieniężnych, oszczędności oraz papierów wartościowych. Jako przedmioty wartościowe o wartości powyżej 3000 euro wnioskodawca wskazał wyposażenie mieszkania.
W związku z powziętymi wątpliwościami co do możliwości płatniczych wnioskodawcy, zarządzeniem z dnia 16 sierpnia 2011 r. został wezwany do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie z czego lub przy czyjej pomocy się utrzymuje, gdyż w punkcie 10. formularza - dochody nie wskazał żadnego źródła dochodu oraz czy podejmuje pracę zarobkową, czy też jest osobą bezrobotną, jeśli pracuje, to należało podać wysokość uzyskiwanego dochodu oraz tytuł z jakiego jest uzyskiwany, a jeśli jest osobą bezrobotną, to należało wskazać czy otrzymuje zasiłek dla osób bezrobotnych oraz w jakiej wysokości czy też nie. Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem jakie ponosi miesięczne koszty stałe związane z utrzymaniem mieszkania o powierzchni 34,86 m ², należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, np. z tytułu opłat za czynsz, energię elektryczną, wodę, gaz, telefon, itp.). Wezwano wnioskodawcę do podania wysokości dochodu jaki uzyskuje miesięcznie z tytułu posiadanej nieruchomości rolnej o powierzchni 18 ha, np. (z tytułu dzierżawy, uprawy zbóż bądź innych płodów rolnych), należało wskazać tytuł oraz wysokość uzyskiwanego dochodu. Zapytano wnioskodawcę o to, czy otrzymuje dopłaty unijne lub inne do posiadanego gospodarstwa rolnego, jeśli tak, należało wskazać od kogo je otrzymuje, jakiego rodzaju dopłaty i w jakiej wysokości oraz czy posiada inwentarz żywy jeśli tak, należało wskazać jakie zwierzęta hoduje i w jakiej ilości oraz jaki uzyskuje dochód z tytułu ich sprzedaży bądź też ze sprzedaży produktów zwierzęcych, (np. mleko, jaja, pierze, skóra, wełna, itp.). Zwrócono się do wnioskodawcy także z zapytaniem, czy uzyskuje dochody z tytułu posiadania działek budowlanych w K. oraz G., jeśli tak, należało wskazać z jakiego tytułu i w jakiej wysokości, (np. dzierżawy, wynajmu, sprzedaży) oraz jaka jest powierzchnia i wartość rynkowa tych działek. Wezwano wnioskodawcę do podania jakie przedmioty wartościowe wchodzące w skład wyposażenia mieszkania posiada i jaka jest ich wartość. Zapytano wnioskodawcę czy posiada pojazdy mechaniczne (np. samochody osobowe, ciągniki, maszyny rolnicze) jeśli tak, należało podać ich markę, wartość rynkową oraz koszty związane z utrzymaniem (zakupem paliwa, ubezpieczeniem, naprawami) oraz jaką kwotę miesięcznie przeznacza na bieżące potrzeby życia codziennego, na zakup żywności, odzieży, środków czystości, itp. Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem, czy posiada oszczędności pieniężne, jeśli tak, należało wskazać ich wysokość oraz czy uzyskuje pomoc ze strony rodziny lub innych osób, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie.
Ponadto wezwano wnioskodawcę do nadesłania zaświadczenia z Urzędu Gminy o dochodach uzyskanych z gospodarstwa rolnego za I półrocze 2011 r., zaświadczenia z Powiatowego Urzędu Pracy o posiadaniu przez wnioskodawcę statusu osoby bezrobotnej, jeśli taki status posiada, wyciągów z posiadanych kont bankowych za ostatnie trzy miesiące, jeśli je posiada.
Odpowiedź na powyższe wezwanie należało nadesłać w terminie 7 dni, od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane dokumenty.
Wnioskodawca odebrał powyższe wezwanie w dniu 5 września 2011 r., a zatem termin do nadesłania dodatkowych wyjaśnień upływał z dniem 12 września 2011 r. Z akt sprawy wynika jednak, że wnioskodawca nie nadesłał w zakreślonym terminie żadnych żądanych wyjaśnień oraz dokumentów.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje :
Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy.
Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Z konstrukcji powołanego przepisu wynika, że ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie.
W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Podkreślić należy, że w nadesłanym formularzu wnioskodawca nie wskazał żadnego źródła dochodu, z którego się utrzymuje lub też osób czy instytucji przy pomocy których się utrzymuje. Wnioskodawca nie wyjaśnił także skąd posiada środki finansowe na miesięczne koszty stałe związane z utrzymaniem mieszkania o powierzchni 34,86 m ². Wnioskodawca nie podał także wysokości dochodu jaki uzyskuje miesięcznie z tytułu posiadanej nieruchomości rolnej o powierzchni 18 ha oraz czy oprócz wskazanych w formularzu nieruchomości posiada jeszcze inne nieruchomości. Nie wiadomo także, czy wnioskodawca otrzymuje dopłaty unijne lub inne do posiadanej nieruchomości rolnej oraz czy posiada inwentarz żywy, a jeśli tak, to czy uzyskuje z tytułu hodowli zwierząt lub sprzedaży produktów zwierzęcych jakiekolwiek dochody. Nie wyjaśnionym jest także, czy wnioskodawca uzyskuje jakiekolwiek dochody z tytułu posiadania dwóch działek budowlanych w K. oraz w G., a jeśli tak, to w jakiej wysokości oraz jakie przedmioty wartościowe wchodzące w skład wyposażenia mieszkania posiada i jaka jest ich wartość. Wnioskodawca nie wyjaśnił także skąd posiada środki finansowe na bieżące potrzeby życia codziennego, na zakup żywności, odzieży, środków czystości i czy uzyskuje pomoc ze strony rodziny lub innych osób, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie. Wnioskodawca nie napisał, czy posiada pojazdy mechaniczne, a jeśli tak, należało podać markę, wartość rynkową oraz koszty związane z utrzymaniem.
Podkreślić należy, że wnioskodawca nie nadesłał także żadnych dokumentów do nadesłania których został wezwany.
W świetle powyższego uznano, że informacje przedstawione przez wnioskodawcę we wniosku są niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Przede wszystkim nie wiadomym jest z czego lub przy czyjej pomocy wnioskodawca się utrzymuje i skąd posiada środki finansowe na bieżące utrzymanie siebie czy mieszkania.
Stwierdzono zatem, że brak jest podstawowych informacji pozwalających na ocenę rzeczywistej sytuacji materialnej wnioskodawcy, a tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku. Wnioskodawca nie nadsyłając żądanych informacji oraz dokumentów tym samym nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. W niniejszej sprawie wnioskodawca nie nadsyłając żądanych dodatkowych wyjaśnień oraz dokumentów tym samym nie uprawdopodobnił, że nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego w sprawie.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło