VII SA/Wa 2311/06

WyrokWSA w Warszawie2007-03-19

Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Tadeusz Nowak, Jolanta Augustyniak – Pęczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieznaczne odstępstwo od wymiarów budynku określonych w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, która sama w sobie została wydana z naruszeniem prawa (tj. w sytuacji istnienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego), stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę z powodu rażącego naruszenia prawa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy obu instancji zbyt pochopnie stwierdziły rażące naruszenie prawa. Wskazano, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, która sama w sobie została wydana z naruszeniem prawa (w sytuacji istnienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) i zawierała elementy wykraczające poza jej zakres (określenie konkretnych wymiarów budynku), nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę z powodu nieznacznego odstępstwa od tych wymiarów. Takie odstępstwo nie jest na tyle istotne, aby uznać je za rażące naruszenie prawa, które wywołuje skutki nie dające się pogodzić z zasadą praworządności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. i I. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która stwierdziła nieważność decyzji Wójta Gminy D. z 1998 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku gospodarczego. Organ pierwszej instancji (Wojewoda) stwierdził nieważność, uznając, że projekt budowlany (wymiary 5,0m x 10,0m) nie był zgodny z decyzją o warunkach zabudowy (wymiary 4,0m x 10,0m). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucili, że nie każde odstępstwo od warunków zabudowy stanowi rażące naruszenie prawa.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego. Sąd stwierdził również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Asesor WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2007 r. sprawy ze skargi M. i I. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2006 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących M. i I. K. kwotę 500 (pięćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda Zachodniopomorski decyzją z dnia [...] sierpnia 2006r., znak: [...], stwierdził nieważność decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] lutego 1998r., znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej I. K., pozwolenia na budowę budynku gospodarczego, bez podpiwniczenia, parterowego, z dachem jednospadowym, z poddaszem użytkowym na działce położonej w D. przy ul. [...] nr [...], nr ew. gruntów [...]. Organ stwierdził, że rozpatrywana decyzja o pozwoleniu na budowę rażąco narusza art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. b prawa budowlanego, gdyż zatwierdzony projekt budowlany nie jest zgodny z wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Inwestor w dniu [...].12.1997r. uzyskał decyzję nr [...] o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczego, bez podpiwniczenia, parterowego z dachem jednospadowym z poddaszem użytkowym o wym. 4,0m x 10,0m. Natomiast Wójt Gminy D. decyzją z dnia [...].02.1998r. znak [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku gospodarczego, bez podpiwniczenia, parterowego a dachem jednospadowym z poddaszem użytkowym o o wymiarach 5,00m x 10,0m. Zdaniem organu zatwierdzony projekt budowlany nie spełnia warunków określonych w decyzji nr [...] z dnia [...].12.1997r., gdyż zaprojektowano budynek gospodarczy o innych parametrach niż podane w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2006r. utrzymał w mocy zaskarżona decyzję Wojewody. Organ odwoławczy zauważył, iż w świetle utrwalonego orzecznictwa sądowo -administracyjnego decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu powinna wytyczać podstawowe kierunki ukształtowania projektowanej inwestycji budowlanej w sposób wiążący projektanta obiektu budowlanego, jak również organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę lub zatwierdzający projekt budowlany (wyrok SN z dnia 3 września 1997r., sygn. akt III RN 35/97). Zatem biorąc pod uwagę zapis wydanej przez Wójta Gminy D. w dniu [...] grudnia 1997r., znak: [...], decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w której organ ten określił gabaryty przedmiotowego budynku gospodarczego 4,0 x 10,0m, sporna inwestycja - jak wynika z projektu architektoniczno -budowlanego - wyraźnie narusza wskazaną wielkość. Decyzją z dnia [...] lutego 1998r., znak: [...], Wójt Gminy D. zatwierdził bowiem projekt budowlany budynku gospodarczego o wymiarach 5,0 x 10,0m (z tarasem przez całą długość budynku i schodami zewnętrznymi - 6,30 x 12,10m). Zdaniem skarżącego ocena organu odwoławczego jest nieuzasadniona. Nie kwestionując faktu, iż decyzja o pozwoleniu na budowę jest niezgodna z decyzją o warunkach zabudowy, podnieść należy, iż nie każde odstępstwo od tych warunków pozwala na przyjęcie, iż doszło do rażącego naruszenia prawa. Dla takiej oceny koniecznym byłoby nadto ustalenie, iż odstępstwo to jest na tyle istotne, że w zasadniczy sposób wpływa na kształt planowanej inwestycji i to w takim zakresie, iż wykluczało możliwość uzyskania warunków zabudowy, odpowiadających zatwierdzonemu projektowi. Zdaniem skarżącego zwiększenie w projekcie budowlanym gabarytów zabudowy z 4,0m x 10,0m do 5,0m xl0,0m w zasadniczy sposób nie wpłynęło na kształt zabudowy, a co zatem idzie, nie wykluczało możliwości uzyskania warunków zgodnych z projektem. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga jest zasadna. Na wstępie należy wskazać, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą winno być ustalenie czy dana decyzja dotknięta została jedna z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa ( vide wyrok NSA z 22. 05.1987 r. IV S.A. 1062/86, ONSA 1987 r., nr1, poz.35). Wśród przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 jest rażące naruszenie prawa, które określa się jako oczywiste naruszenie przepisu prawa. Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa jest wyraźne wskazanie, jaki konkretny przepis został naruszony, przy czym rozpoznając sprawę w omawianym trybie organ orzekający bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji objętej wnioskiem. Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że zatwierdzony projekt budowlany nieznacznie zwiększa szerokości zabudowy w kierunku środka działki inwestora i nie wprowadza innych istotnych zmian w stosunku do ustaleń decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania. Organ odwoławczy słusznie zauważył, iż w świetle utrwalonego orzecznictwa sądowo-administracyjnego decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu powinna wytyczać podstawowe kierunki ukształtowania projektowanej inwestycji budowlanej w sposób wiążący projektanta obiektu budowlanego, jak również organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę lub zatwierdzający projekt budowlany ale następnie stwierdził, że zapis wydanej przez Wójta Gminy D. w dniu [...] grudnia 1997r., znak: [...], decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w której organ ten określił gabaryty przedmiotowego budynku gospodarczego 4,0 x 10,0m ściśle wiąże w tej kwestii inwestora. Organ odwoławczy nie wziął jednak pod uwagę, że wskazana wyżej decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydana była na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 89 poz.415) i to w sytuacji gdy dla terenu na którym usytuowana jest zrealizowana inwestycja obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego gminy D. zatwierdzony uchwała Gminnej Rady Narodowej w D. nr XXVI/114/87 z dnia 26.05.1987r. W tej sytuacji nasuwa się wątpliwości czy rzeczywiście decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w której ten sam organ, wbrew przepisom wówczas obowiązującej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym określił ściśle wymiary budynku gospodarczego na tyle wiąże w tej kwestii organ wydający pozwolenie na budowę, że nawet nieznaczne odstępstwo od takich ustaleń skutkuje stwierdzeniem nieważności decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego. Nie ulega wątpliwości, że decyzja Wójta Gminy D. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w swej treści wychodzi poza dopuszczalne elementy ustalania warunków zabudowy zagospodarowania, rozstrzygając także w kwestiach, które należą do organów nadzoru budowlanego. Wskazanie rozmiarów obiektu i jego usytuowanie na działce są kwestiami technicznymi, jakie powinny być oceniane w trakcie postępowania o pozwolenie na budowę, stosownie do przepisów Prawa budowlanego i przepisów o warunkach technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przesądzenie tych warunków technicznych w decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania nie jest dopuszczalne i stanowi ewidentne przekroczenie kompetencji organu samorządowego jako że decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu może opierać się tylko na przepisach ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. W ocenie Sądu organy obu instancji zbyt pochopnie ustaliły , że wydanie kwestionowanej decyzji nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Porównanie inwestycji wskazanej w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] grudnia 1997r. wydanej na podstawie przepisu art. 40 ust.1 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. nr 89 poz.415) z wydaną decyzją o pozwoleniu na budowę prowadzi do wniosku , że inwestycja ta nieznacznie odbiega od określonych w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania rozmiarów, które to rozmiary nie powinny znaleźć się w tej decyzji. Stwierdzić należy, że o ile wskazana przez organ wada stanowi o naruszeniu prawa to zarówno jej ciężar jak i charakter nie są takie aby uznać, że decyzja wywołuje skutki nie dające się pogodzić z zasadą praworządności w Rzeczypospolitej Polskiej, jako demokratycznym państwie prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. W ocenie sądu zamierzenie budowlane określone w pozwoleniu na budowę mogłoby być zgodne z decyzją o warunków zabudowy i zagospodarowania terenu gdyby decyzja ta opierała się tylko na przepisach ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Wobec przedstawionej przez Sąd oceny naruszeń prawa wskazanych jako przyczyny stwierdzenia nieważność decyzji Wójta Gminy D. z dnia [...] lutego 1998r.,, która zasadniczo odbiega od oceny dokonanej przez organy obu instancji (a organ oceną tą będzie związany), zaskarżoną decyzję jak również decyzją ją poprzedzającą Sąd musiał uchylić . Powyższy wyrok wydany został na podstawie art. 145 § 1 pkt lc ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. /. Na podstawie art. 152 w/w ustawy zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienie się niniejszego wyroku . O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tejże ustawy .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło