VII SA/Wa 2312/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2010 r. sprawy ze skargi W.C. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz W.C. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; IV. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego M.B. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 305 (trzysta pięć) złotych, w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 250 (dwieście pięćdziesiąt) złotych, tytułem 22% podatku od towarów i usług kwotę 55 (pięćdziesiąt pięć) złotych. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił W.C. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2009r., znak: [...] nakazującej ww. rozbiórkę budynku gospodarczego. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w dniu [...] września 2009r..wpłynął przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu. Wniosek wpłynął od strony postępowania, został wniesiony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, został wraz z nim dopełniona czynność - wniesiono odwołanie, strona jednak nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, a to musi skutkować odmową przywrócenia terminu. Zdaniem organu drugiej instancji, powołany zły stan zdrowia odwołującego się nie wiązał się z hospitalizacją w okresie wydawania decyzji organu pierwszej instancji. Ponadto, podnoszone problemy z doręczeniami w związku z chorobą listonosza, nie są wiarygodne, w tym czasie bez przeszkód doręczono korespondencję w tej sprawie E.S. pod sąsiednim adresem. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wniósł W.C., dochodząc uchylenia postanowienia. Podniósł, że o wydaniu decyzji powziął wiadomość po tym jak odebrał ją 14 września 2009r., w organie pierwszej instancji. Ponadto podtrzymał argumentację przywołaną we wniosku o przywrócenie terminu, co do złego stanu zdrowia i braku doręczenia decyzji organu pierwszej instancji przez pocztę. W toku postępowania sądowego został ustanowiony, na wniosek skarżącego pełnomocnik z urzędu. Ten podtrzymał, żądanie uchylenia zaskarżonego postanowienia. Wskazał, że organ naruszył przepis art. 58 § 1 w związku z art. 7 k.p.a., ponieważ zaniechał dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i nie uwzględnił faktu, że naruszenie terminu nastąpiło bez winy strony, co w konsekwencji spowodowało odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W ocenie pełnomocnika strona jako osoba bardzo schorowana i często przebywająca w szpitalu (liczne zaświadczenia lekarskie oraz karty informacyjne ze szpitali) nie miała możliwości brania czynnego udziału w toczącym się postępowaniu administracyjnym. W.C. nie otrzymał żadnego awizo i dlatego nie mógł odebrać z poczty decyzji wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zdaniem pełnomocnika, skarga jest zasadna wobec naruszenia przepisu art. 44 § 4 k.p.a. poprzez nieprawidłowe przyjęcie przez organ, że doszło do skutecznego doręczenia zastępczego wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] decyzji. Doręczenie decyzji nastąpiło z naruszeniem trybu określonego w przepisach art. 44 § 1-3 k.p.a. Decyzja organu pierwszej instancji została nadana w urzędzie pocztowym w [...] dnia [...] lutego 2009 r. Na kopercie znajduje się wzmianka o pierwszej próbie doręczenia przesyłki w dniu 16 lutego 2009 r. oraz o jej awizowaniu w drugim terminie 23 lutego 2009 r. W dniu 4 marca 2009 r. przesyłka została zwrócona do nadawcy. Skoro przesyłka była awizowana po raz pierwszy dnia 16 lutego 2009 r., to zgodnie z art. 44 § 3 k.p.a. w związku z art. 57 § 1 k.p.a. drugie awizo winno było nastąpić po upływie siedmiodniowego terminu do jej podjęcia po pierwszym awizo, a więc w dniu 24 lutego 2009 r. Tymczasem, jak wynika z adnotacji na kopercie drugie awizo nastąpiło dzień wcześniej, tj. dnia 23 lutego 2009 r. Ponadto zgodnie z przepisem art. 44 § 2 k.p.a. nie mogąc doręczyć pisma bezpośrednio, informację o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym i możliwości jego odbioru należy umieścić w skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Na kopercie nie ma informacji gdzie listonosz pozostawił wiadomość dla adresata listu. Brak adnotacji o miejscu złożenia zawiadomienia o możliwości odbioru pisma powoduje, że organ pierwszej instancji nie mógł uznać decyzji za doręczoną w trybie art. 44 § 4 k.p.a. Zdaniem pełnomocnika skarżącego skoro w przedmiotowej sprawie nastąpiło nieprawidłowe doręczenie zastępcze decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], to zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie winno być uchylone. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sądy sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Sądu, zaskarżone postanowienie zapadło z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego, co musi skutkować jego uchyleniem. Przywrócenie terminu jest instytucją procesową mającą na celu ochronę jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowych przez stronę. Zgodnie z przepisem art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło, bez jego winy. Z kolei § 2 tego przepisu wskazuje, że prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Z powołanego przepisu wynika, że przywrócenie terminu uzależnione jest od wystąpienia czterech przesłanek, które muszą wystąpić łącznie. Oznacza to, że niespełnienie choćby jednej z nich, przy równoczesnym dopełnieniu innych przesądza o niedopuszczalności przywrócenia terminu. W okolicznościach niniejszej sprawy, organ drugiej instancji uznał, że przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu pochodzi od strony postępowania, został wniesiony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, została wraz z nim dopełniona czynność - wniesiono odwołanie, strona jednak nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, a to musi skutkować odmową przywrócenia terminu. Zdaniem Sądu nie jest celowa polemika z tym stanowiskiem, bowiem inne okoliczności sprawy powinny mieć decydujący wpływ na rozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Oto bowiem organ rozważał przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji, którą błędnie uznał za skutecznie doręczoną przez pocztę w lutym 2009r. Analiza akt administracyjnych wskazuje jednoznacznie na wadliwość doręczenia decyzji organu pierwszej instancji skarżącemu drogą pocztową. Zgodnie z art. 44 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 k.p.a., w przypadku doręczenia pisma przez pocztę, poczta przechowuje pismo przez okres czternastu dni w swojej placówce. W takim przypadku zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata. W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie siedmiu dni pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Dokładne wypełnienie opisanego powyżej trybu jest warunkiem koniecznym do uznania przesyłki za doręczoną na podstawie art. 44 § 4 k.p.a. Zdaniem Sądu w sprawie nie dochowano zasad doręczenia w ww. trybie -decyzja została nadana w urzędzie pocztowym w [...] dnia 11 lutego 2009 r. Na kopercie znajduje się wzmianka o pierwszej próbie doręczenia przesyłki w dniu 16 lutego 2009 r. oraz o jej awizowaniu w drugim terminie 23 lutego 2009 r. W dniu 4 marca 2009 r. przesyłka została zwrócona do nadawcy. Skoro przesyłka była awizowana po raz pierwszy dnia 16 lutego 2009 r., to zgodnie z art. 44 § 3 k.p.a. w związku z art. 57 § 1 k.p.a drugie awizo winno było nastąpić po upływie siedmiodniowego terminu do jej podjęcia po pierwszym awizo, a więc w dniu 24 lutego 2009 r. O wadliwości ww. doręczenia przesądza w ocenie Sądu to, że nie zachowano wymogu wynikającego z przepisu art. 44 § 2 k.p.a. - nie mogąc doręczyć pisma bezpośrednio, informację o złożeniu pisma w urzędzie pocztowym i możliwości jego odbioru należy umieścić w skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W.C. twierdzi, że nie otrzymał informacji o awizowaniu adresowanej do niego przesyłki pocztowej. Także na kopercie nie ma informacji gdzie listonosz pozostawił wiadomość dla adresata listu, W.C. o możliwości podjęcia pisma z urzędu pocztowego. Brak adnotacji o miejscu złożenia zawiadomienia o możliwości odbioru pisma powoduje, że organ pierwszej instancji nie mógł uznać decyzji za doręczoną w trybie art. 44 § 4 k.p.a. Utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych prezentuje stanowisko, zgodnie z którym instytucja doręczenia zastępczego stwarza domniemanie doręczenia, dlatego też zasady jej stosowania winny być przestrzegane ściśle, także w zakresie wymogu wskazania na kopercie lub zwrotnym potwierdzeniu odbioru jaki sposób zawiadomienia z art. 44 kpa zastosowano w danym przypadku. Samo umieszczenie na kopercie zawierającej decyzję lub na dowodzie potwierdzającym doręczenie pisma (zwrotnym potwierdzeniu odbioru) stempla, czy wzmianki o awizowaniu przesyłki nie może być dla organu wystarczające do stwierdzenia, iż zostały spełnione przesłanki doręczenia zastępczego, ponieważ z powyższych dokumentów wynikać musi, że doręczyciel dokonał powiadomienia adresata o przesyłce w sposób wskazany w art. 44 k.p.a. (tak wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego 27 stycznia 2010 r, sygn: II OSK 1884/2009, z dnia 25 stycznia 2007 r. I OSK 23/2007, z dnia 20 stycznia 2009 r, sygn.: II OSK 1911/2007NSA z 28 lutego 2006 r. I OSK 528/2005; por. też wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 września 2006 r. II SA/Wa 1070/2006; z dnia 23 lutego 2007 r. VI SA/Wa 77/2007 oraz wyrok z dnia 25 maja 2007 r. V Sygn. akt VII SA/Wa 417/2007, WSA w Szczecinie w wyroku z 25 marca 2009, sygn.: I SA/Sz 663/2008, WSA w Olsztynie w wyroku z 27 października 2009, sygn.: II SA/Ol 778/2009, WSA w Bydgoszczy w wyroku z 3 listopada 2009, sygn.: I SA/Bd 576/2009). W niniejszej sprawie zarówno na kopercie przesyłki, jak i na zwrotnym potwierdzeniu odbioru brak informacji o sposobie zawiadomienia adresata decyzji, zatem przyjąć należy, iż nie było podstaw do uznania doręczenia zastępczego. W świetle ww. okoliczności organ badając wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu pierwszej instancji powinien zatem rozważyć, czy wniosek ten ma swój przedmiot, zatem, czy wnosząc odwołanie W.C. uchybił terminowi do jego złożenia, skoro doręczenie drogą pocztową okazało się prawnie nieskuteczne, zaś decyzję odwołujący odebrał bezpośrednio w organie pierwszej instancji w dniu 14 września 2009 r., a odwołanie złożył w dniu 21 września 2009 r. Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c, art. 152, art. 200 i art. 242 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.).