VII SA/Wa 2313/10
PostanowienieWSA w Warszawie2011-04-01
Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, pomimo nieprzedstawienia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów wezwanych przez sąd?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, ponieważ skarżący nie wykazał, że jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, aby uzasadniała przyznanie tego prawa. Pomimo wezwania do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów dotyczących jego wydatków i dochodów, skarżący ich nie przedstawił, co uniemożliwiło sądowi pełne ustalenie jego możliwości finansowych. Ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Skarżący J. P. złożył skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wniósł również o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na wiek, chorobę i konieczność zakupu drogich leków. Sąd wezwał skarżącego do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów dotyczących jego sytuacji materialnej, jednak skarżący ich nie przedstawił. W konsekwencji sąd odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono J. P. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. P. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : odmowy zawieszenia postępowania odwoławczego postanawia: odmówić J. P. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Pismem z dnia 24 marca 2011 r. (data stempla biura podawczego) skarżący wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 4 marca 2011 r. którym odmówiono mu przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
W złożonym sprzeciwie skarżący podniósł, że wydając zaskarżone postanowienie nie uwzględniono, że jest osoba starszą – emerytem i nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, przede wszystkim wpisu od złożonej skargi. Dodał, że jest osoba chorą po przebyciu ciężkiej operacji serca i dlatego ponosi koszty związane z koniecznością zakupu bardzo drogich leków. Z tego względu wskazał, że każdy dodatkowy wydatek w szczególności związany z postępowaniem sądowym powoduje zbyt duże obciążenie i bardzo ciężkie skutki.
Mając na uwadze, iż zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej jako p.p.s.a) wobec wniesienia sprzeciwu od postanowienia wydanego przez referendarza sądowego, postanowienie to traci moc, Sąd rozpoznając ponownie sprawę, zważył co następuje :
Przepisy p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną. Zadeklarowany dochód w rodzinie wynosi 2.643,00 złotych, na który składa się emerytura wnioskodawcy i renta jego żony. Wnioskodawca wskazał, że posiada nieruchomość o pow. 1.050 m 2. Dodał, że jest osobą schorowaną, po operacji serca.
W związku z powziętymi wątpliwościami co do możliwości płatniczych wnioskodawcy, zarządzeniem z dnia 14 stycznia 2011 r. został on wezwany do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem (żywność, ubrania, środki czystości, leki, opłaty za mieszkanie itp.), wskazania kto jest właścicielem domu/mieszkania w którym zamieszkuje oraz czy otrzymuje wsparcie z pomocy społecznej, jeśli tak, to należało nadesłać kopie decyzji przyznających pomoc za okres jednego roku wstecz. Ponadto wezwano wnioskodawców do nadesłania kopii ostatniego odcinka renty oraz kopii wyciągów bankowych z rachunku oszczędnościowego za miesiące październik, listopad, grudzień 2010 r. jeżeli wnioskodawca taki rachunek posiada.
Na wykonanie ww. zarządzenia zakreślono termin 7 dni, pod rygorem rozpatrzenia wniosku tylko w oparciu o zgromadzone materiały.
Wnioskodawca odebrał powyższe zarządzenie w dniu 24 stycznia 2011 r., a zatem termin do nadesłania dodatkowych wyjaśnień upływał z dniem 31 stycznia 2011 r. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawca nie nadesłał żądanych wyjaśnień oraz dokumentów.
Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa generalnej zasady jaką jest obowiązek stron ponoszenia kosztów związanych z udziałem w postępowaniu.
W przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie wykazał, aby jego sytuacja materialna była na tyle trudna, aby kwalifikowała go do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Zaznaczyć należy, że wnioskodawca nie nadesłał żądanych informacji i dokumentów, natomiast złożone oświadczenie jest niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych strony. Wskazać należy, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Informacje posiadane przez Sąd są niepełne, a wnioskodawca nie ustosunkował się do tych wątpliwości poprzez złożenie stosownych wyjaśnień i nadesłanie dokumentów. Tym samym wnioskodawca nie uprawdopodobnił, że nie jest w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 260 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło