VII SA/Wa 2320/10

PostanowienieWSA w Warszawie2011-05-30

Skład orzekający: Referendarz sądowy Justyna Wtulich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak wykazania przez stronę rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych, pomimo wezwania sądu do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, stanowi podstawę do odmowy przyznania tego prawa w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Wnioskodawca ubiegający się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Ciężar udowodnienia tych okoliczności spoczywa na stronie. Niewykazanie tych faktów, w tym brak podania wysokości dochodów, kosztów utrzymania, informacji o oszczędnościach czy pomocy z zewnątrz, pomimo wezwania sądu do uzupełnienia wniosku, stanowi podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni K.K. złożyła do WSA w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawczyni podała jedynie wysokość swoich miesięcznych opłat oraz ogólnikowo dochód z umowy o pracę, nie podając jego konkretnej kwoty. Sąd wezwał ją do uzupełnienia wniosku o szczegółowe dane dotyczące dochodów, kosztów utrzymania, oszczędności, pomocy z zewnątrz, zajęcia wynagrodzenia oraz posiadanych pojazdów mechanicznych, a także do nadesłania wyciągów bankowych. Wnioskodawczyni nie uzupełniła wniosku w wyznaczonym terminie.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono K.K. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi K.K. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie : skierowania obowiązku do wykonania zastępczego postanawia : odmówić K.K. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 23 marca 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez wnioskodawczynię formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni uzyskuje dochody z tytułu umowy o pracę w wysokości której nie podała. Wnioskodawczyni oświadczył, że "...jest to najniższa stawka obowiązująca w kraju, której wysokość jest Sądowi znana". Wnioskodawczyni podała, że jej comiesięczne opłaty wynoszą około 1.890,00 złotych. Pozostałe rubryki zostały przekreślone przez wnioskodawczynię. W świetle powyższego uznano, że informacje przedstawione przez wnioskodawczynię w nadesłanym formularzu są niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Z tego względu, zarządzeniem z dnia 12 kwietnia 2011 r. wnioskodawczyni została wezwana na podstawie art. 255 ustawy p.p.s.a. do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie gdzie zamieszkuje dom/mieszkanie, należało podać wielkość w m ² i jakie ponosi koszty związane z utrzymaniem domu/mieszkania, gdyż w nadesłanym formularzu nie wskazała, gdzie mieszka i jakie ponosi koszty związane z utrzymaniem domu/mieszkania, należało je wyszczególnić i podać ich wysokość (np. za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, podatek od nieruchomości, itp.). Ponadto zwrócono się do wnioskodawczyni o podanie o wysokości dochodu jaki uzyskuje miesięcznie z tytułu umowy o pracę, gdyż w nadesłanym formularzu wnioskodawczyni go nie wskazała oraz do podania, czy oprócz dochodu uzyskiwanego z tytułu umowy o pracę wnioskodawczyni uzyskuje jeszcze jakikolwiek inny dochód, np. z tytułu umów zlecenia, o dzieło, prac dorywczych lub sezonowych, jeśli tak, należało wskazać z jakiego tytułu i w jakiej wysokości. Wezwano także wnioskodawczynię do wyjaśnienia przyczyny oraz wysokości zajęcia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego jej wynagrodzenia oraz do oświadczenia, czy otrzymuje pomoc od rodziny, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało wskazać od kogo, w jakiej wysokości lub formie. Ponadto wezwano wnioskodawczynię do podania czy posiada jakiekolwiek oszczędności pieniężne, gdyż z akt sprawy o sygn. VII SA/Wa 1642/09 wynika, że na dzień 12 lutego 2010 r. (data wpływu formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy do Sądu) posiadała oszczędności pieniężne w wysokości 100,000 złotych oraz do wskazania, czy wnioskodawczyni posiada pojazdy mechaniczne jeśli tak, należało wskazać markę samochodu i rok produkcji oraz koszty związane z jego utrzymaniem (paliwo, ubezpieczenie). Ponadto wezwano wnioskodawczynię do nadesłania kserokopii wyciągów bankowych z trzech ostatnich miesięcy, jeśli posiada konto bankowe. Z akt sprawy wynika, że wnioskodawczyni otrzymała powyższe wezwanie w dniu 4 maja 2011 r. (data stempla biura podawczego), a zatem termin do nadesłania dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynął z dniem 11 maja 2011 r. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawczyni nie nadesłała do akt sprawy żadnych dodatkowych wyjaśnień jak również dokumentów, co miało na celu ustalenie w sposób bezsprzeczny jej faktycznych możliwości finansowych. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. W niniejszej sprawie wnioskodawczyni nie wykazała, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej ją do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy, nie wynika bowiem gdzie wnioskodawczyni zamieszkuje oraz jakie ponosi koszty związane z utrzymaniem domu/mieszkania, (np. z tytułu opłat za energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, podatek od nieruchomości, itp.). Ponadto nie znana jest wysokość dochodu uzyskiwanego przez wnioskodawczynię, gdyż w nadesłanym formularzu wnioskodawczyni go nie podała oraz nie wiadomym jest czy oprócz dochodu uzyskiwanego z tytułu pracy wnioskodawczyni uzyskuje jeszcze jakikolwiek inny dochód, np. z tytułu umów zlecenia, o dzieło, prac dorywczych lub sezonowych. Nieznana jest także przyczyna oraz wysokość zajęcia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego wynagrodzenia wnioskodawczyni. Nie wiadomo także czy wnioskodawczyni otrzymuje pomoc od rodziny, znajomych, organizacji społecznych lub państwowych, a jeśli tak, to od kogo, w jakiej wysokości lub formie. Wnioskodawczyni nie wyjaśniła czy nadal posiada oszczędności pieniężne, gdyż z akt sprawy o sygn. VII SA/Wa 1642/09 wynika, że na dzień 12 lutego 2010 r. (data wpływu formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy do Sądu) wnioskodawczyni posiadała oszczędności pieniężne w wysokości 100,000 złotych. Nie wiadomym jest także czy wnioskodawczyni posiada pojazdy mechaniczne, a jeśli tak, to jakie ponosi koszty związane z utrzymaniem np. samochodu (paliwo, ubezpieczenie). Wnioskodawczyni nie nadesłała również wyciągów z kont bankowych z trzech ostatnich miesięcy, jeśli je posiada, do czego została wezwana. W świetle powyższego uznano, że informacje przedstawione przez wnioskodawczynię w nadesłanym formularzu, a zawierające jedynie oświadczenie, że uzyskuje dochód z tytułu umowy o pracę bez podania jego wysokości oraz że comiesięczne jej opłaty wynoszą około 1.890,00 złotych, są niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Zaznaczyć należy, że wnioskodawczyni nie nadesłała w zakreślonym terminie żadnych dodatkowych wyjaśnień oraz dokumentów, które miały na celu ustalenie w sposób bezsprzeczny jej faktycznych możliwości finansowych. Stwierdzono zatem, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku bowiem dane zawarte w formularzu są niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji finansowej wnioskodawczyni. Nie nadsyłając żądanych dodatkowych informacji dotyczących nadesłanego wniosku wnioskodawczyni nie wykazała w sposób nie budzący wątpliwości, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Tymczasem uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy tez nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por. : postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r. sygn. akt II FZ 575/05). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło