VII SA/Wa 2322/06
WyrokWSA w Warszawie2007-02-21
Skład orzekający: Mariola Kowalska, Bożena Więch-Baranowska, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego wydana z naruszeniem ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który zakazywał takiej zabudowy na terenie strefy ochronnej, jest decyzją dotkniętą wadą stwierdzającą jej nieważność?Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na budowę wydana z rażącym naruszeniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który zakazywał budowy domów mieszkalnych na terenie strefy ochronnej, jest dotknięta wadą kwalifikowaną z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (rażące naruszenie prawa), co uzasadnia stwierdzenie jej nieważności. Sąd administracyjny kontroluje legalność decyzji, a ocena ta następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Prezydent Miasta wydał decyzję o pozwoleniu na budowę budynku jednorodzinnego na działce nr [...] w strefie ochronnej wokół kopalni, mimo że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zakazywał takiej zabudowy. Wojewoda stwierdził nieważność tej decyzji, uznając ją za wydaną z rażącym naruszeniem prawa. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody. Skarżący podnosili, że przyczyny funkcjonowania strefy ustały, a plan miejscowy dopuszczał zabudowę mieszkaniową. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając decyzje organów za legalne.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Marzena Godlewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2007 r. sprawy ze skargi A. S., J. S. oraz P. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2006 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Prezydent Miasta [...] decyzją nr [...] wydaną dnia [...] sierpnia 2005 r. zatwierdził projekt budowlany i zezwolił A., J. i P. S. na budowę budynku jednorodzinnego na działce nr [...] w [...]
oś. [...]
Wojewoda [...] wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności powyższej decyzji i w dniu [...] lipca 2006 r. decyzją znak [...] na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i 2 i art. 158 § 1 kpa stwierdził
jej nieważność.
W uzasadnieniu organ podniósł, że teren na którym planowana jest, objęta pozwoleniem na budowę, inwestycja zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania górniczego [...]zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Miasta z dnia [...] lutego 1999 r. objęty jest zasięgiem strefy ochronnej wokół obiektów Kopalni i Zakładów Przetwórczych Siarki [...]i Kopalni Siarki [...]
Zgodnie z treścią § 11 planu na terenie strefy ochronnej zabroniona jest budowa domów mieszkalnych, wypoczynkowych, budynków użyteczności publicznej i innych obiektów budowlanych przeznaczonych na stały pobyt ludzi, a nie związanych z działalnością podstawową, wykonywaną na terenie zakładów tworzących wspólną strefę oraz lokalizacji pracowniczych ogródków działkowych.
Wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego wskazanego
w wykazie obiektów których wznoszenie zabronione jest ustaleniami planu miejscowego stanowi rażące naruszenie prawa, a więc jest przesłanką z § 1 pkt 2 art. 156 kpa.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli A., J. i P. S. podnosząc, że od 2003 r. ustały przyczyny funkcjonowania strefy Kopalni dla ich działki.
Odwołujący się podnieśli, że powołując się na § 11 miejscowego planu zagospodarowania Wojewoda nie uwzględnił zapisu § 9, który przeznacza przedmiotowy teren na cele budownictwa mieszkaniowego, rekreacyjnego
i letniskowego oraz nieprawidłową interpretację zapisu § 11, który miał na celu jedynie ochronę mieszkańców strefy ochronnej.
Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną dnia [...] października 2006 r.
na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że w jego ocenie decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. wydana została z rażącym naruszeniem przepisu art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane.
Zgodnie z przywołanym wyżej przepisem, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu
na budowę, właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu, w przypadku braku miejscowego planu. W miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego następuje bowiem ustalenie przeznaczenia terenu oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu.
Lokalizacja przedmiotowej inwestycji nastąpiła w oparciu o postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu górniczego [...], zatwierdzonego Uchwałą Rady Miasta [...] z dnia [...].02.1999 r., Nr [...] (Dz. Urz. Nr [...], poz. [...]). Zgodnie z § 11 w/w Uchwały, "do czasu obowiązywania strefy ochronnej ustanowionej decyzją Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...].12.1995 r. ustala się sposób gospodarowania w jej zasięgu: Na terenie strefy ochronnej zabroniona jest budowa domów mieszkalnych, wypoczynkowych, budynków użyteczności publicznej i innych obiektów budowlanych przeznaczonych na stały pobyt ludzi,
a nie związanych z działalnością podstawową, wykonywaną na terenie zakładów tworzących wspólną strefę oraz lokalizacji pracowniczych ogródków działkowych."
Obszar przedmiotowej inwestycji wchodzi w skład strefy ochronnej wokół obiektów KiZPS [...] i Kopalni Siarki [...], ustanowionej decyzją Wojewody [...] z dnia [...].12.1995 r.
Wobec powyższego, zamierzenie inwestycyjne zatwierdzone weryfikowaną decyzją
o pozwoleniu na budowę stoi w sprzeczności z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Budynek mieszkalny jednorodzinny, zaprojektowany na działce nr ew. [...] w [...] os. [...], zgodnie z § 11 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nie mógł zostać zlokalizowany na terenie nieruchomości, która znajdowała się w granicach istniejącej strefy ochronnej. Odmienne rozstrzygnięcie, dokonane decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].08.2005 r. Nr [...], znak: [...], stanowi więc rażące naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa a wiec badana decyzja o pozwoleniu na budowę obarczona jest wadą
o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli A., J. i P. S.
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżący podnieśli, że w dacie wydania decyzji w sprawie pozwolenia na budowę istnienie strefy ochronnej stało się bezprzedmiotowe, bowiem zakłady przemysłowe wokół których strefa powstała znacznie ograniczyły swoją działalność, wobec czego ich szkodliwe oddziaływanie na środowisko znacząco się zmniejszyło, a więc nie było społecznego uzasadnienia dla dalszego ograniczenia właścicieli nieruchomości w prawie rozporządzania tymi nieruchomościami.
W tej sytuacji, zdaniem skarżących, decyzje wydane w niniejszej sprawie są rażąco sprzeczne z zasadami praworządności i zasadą zaufania obywateli do organów państwa.
Skarżący podnieśli również, że zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych umów – "Prowadzący instalację posiadający decyzje o ustanowieniu stref ochronnych wydane na podstawie ustawy o której mowa
w art. 2 pkt 1, obowiązani są w terminie do 31 grudnia 2005 r. do ograniczenia szkodliwego oddziaływania na środowisko do terenu, którego posiadają tytuł prawny. Po upływie w/w terminu Wojewoda z urzędu stwierdza wygaśnięcie wydanych decyzji w sprawie stref ochronnych – co oznacza w ich ocenie,
że wygaśnięcie decyzji następuje z mocy prawa.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji podnosząc, iż w dniu wydania (tj. w dniu [...] sierpnia 2005 r.) kontrolowana decyzja o pozwoleniu
na budowę zezwalała na inwestycję planowaną na działce, która usytuowana była w obszarze strefy ochronnej, zasięg której ustalił Wojewoda [...] decyzją z dnia [...].12.1995 r. w oparciu o przepisy ustawy z dnia 31.01.1980 r.
o ochronie i kształtowaniu środowiska.
Ponieważ zamierzenie inwestycyjne pozostawało w sprzeczności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wydanie przedmiotowej decyzji nastąpiło z rażącym naruszeniem art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje tylko wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło
do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
Przedmiotem oceny w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana dnia [...] października 2006 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2006 r. stwierdzającą nieważność decyzji wydanej w przedmiocie pozwolenia na budowę budynku jednorodzinnego na działce usytuowanej w strefie ochronnej, a więc wbrew zakazom wynikającym
z miejscowego planu zagospodarowania górniczego [...].
Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja nie narusza prawa, dlatego skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadły
w postępowaniu nieważnościowym wszczętym z urzędu przez Wojewodę [...].
Art. 16 § 1 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego ustanawia zasadę trwałości decyzji administracyjnych, od której ustawodawca dopuścił pewne wyjątki.
Jednym z nich jest stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art.
156 § 1 kpa. Postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest więc postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem jest ocena czy decyzja kończąca postępowania w sprawie dotknięta jest jedną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 kpa, której wystąpienie powoduje konieczność wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc.
Wśród przesłanek wymienionych w w/w przepisie, w p-kcie 2 wymienione jest rażące naruszenie prawa, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej.
Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy należy uznać, iż organy prawidłowo ustaliły, że kontrolowaną decyzją wydaną dnia [...] sierpnia 2005 r. Prezydent Miasta [...] zezwolił na budowę budynku mieszkalnego na działce usytuowanej w strefie ochronnej wokół Kopalni [...] i [...], na której zgodnie
z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenu górniczego [...] obowiązywał zakaz budowy takich obiektów (§ 11 planu – Uchwały
nr [...] rady Miasta [...] z dnia [...] lutego 1999 r.) – rażąco naruszając przy jej wydaniu art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.
Zgodnie bowiem z w/w przepisem przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ ma obowiązek sprawdzić, czy projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska.
Z obowiązującego w dacie wydania kontrolowanej decyzji w/powołanego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu górniczego [...] wynikał bezwzględny zakaz sytuowania planowanej inwestycji na działce inwestorów, leżącej w strefie ochronnej ustanowionej uchwałą nr [...] Wojewody [...], który wiązał organ orzekający w sprawie pozwolenia na budowę.
Wobec tego kontrolowana decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. wydająca inwestorom pozwolenie na budowę jest dotknięta wadą kwalifikowaną z art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Wobec powyższego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270
ze zm.) Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło