VII SA/Wa 2324/06

WyrokWSA w Warszawie2007-10-11

Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Bogusław Cieśla, Bożena Więch – Baranowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę ustępu drewnianego, wydana na podstawie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., jest legalna, jeśli organy administracji nie wykazały w sposób precyzyjny, jakie przepisy zostały naruszone i w jaki sposób usytuowanie obiektu na granicy działki powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 kpa, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 80 kpa. Organy nie wykonały obowiązku dokładnego ustalenia stanu faktycznego istotnego w sprawie, w szczególności nie sprecyzowały przedmiotu rozbiórki (drewniany ustęp vs. murowany ustęp) ani nie uzasadniły w sposób wystarczający, w jaki sposób usytuowanie obiektu na granicy działki powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia, co jest wymogiem z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. i W. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę ustępu drewnianego na granicy działki. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów kpa poprzez niewskazanie przepisów zakazujących budowy ustępu w granicy działki oraz naruszenie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. poprzez brak wykazania pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia. Podnieśli również, że organy nie odniosły się do pisemnej zgody sąsiada na budowę.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądzenie od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska (spr.), Protokolant P. B., po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2007 r. sprawy ze skargi M. i W. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących M. i W. K. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] wydaną dnia [...] października 2006 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołaniu M. i W. K. od decyzji nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] stycznia 2004 r. nakazującej rozbiórkę ustępu drewnianego na granicy działki J. i O. S., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że w postępowaniu wyjaśniającym ustalono, iż ustęp drewniany wybudowano około roku 1978 bez pozwolenia na budowę, a więc Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uznał, że istnienie ustępu w granicy działki należy uznać jako niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia i prawidłowo nakazał jego rozbiórkę na podstawie art. 37 ustawy z dnia 30 października 1974 r. Prawo budowlane. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli M. i W. K. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji skarżący zarzucili organowi naruszenie art. 6, art. 8 i art. 9 kpa poprzez niewskazanie przepisów, z których wynikałby zakaz budowy ustępu w granicy działki, oraz naruszenie art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. poprzez brak wykazania na czym miałoby polegać pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia, spowodowane wybudowaniem ustępu drewnianego, które uzasadnia podjęte rozstrzygnięcie. Nadto skarżący podnieśli, że organy nie odniosły się do złożonej przez nich pisemnej zgody J. S. na budowę na granicy jego działki obiektów kubaturowych. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiDz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji. Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie jest decyzja [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana dnia [...] października 2006 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji nakazującą na podstawie art. 37 ustawy z dnia 30 października 1974 r. Prawo budowlane rozbiórkę ustępu drewnianego usytuowanego w granicy działki O. i J. S. Skarga jest zasadna ponieważ tak zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja powiatowego organu nadzoru budowlanego zostały wydane z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 kpa, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 80 kpa. Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 oraz zasada zupełności postępowania dowodowego zawarta w art. 77 § 1 kpa, nakładają na organ administracji publicznej, prowadzący postępowanie, obowiązek ustalenia prawdziwego stanu faktycznego na podstawie zebranego materiału dowodowego. Okoliczności faktyczne mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, mają być ustalone przez organy w taki sposób by odpowiadały rzeczywistości i mogły stać się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Jak wskazuje art. 80 kpa, tylko w przypadku zebrania przez organ i rozpatrzenia całości materiału dowodowego możliwa jest prawidłowa ocena konkretnej sprawy i prawidłowe rozstrzygnięcie o prawach strony. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 140 kpa organ odwoławczy tak samo jak organ I instancji związany jest przepisami art. 7 kpa, art. 77 kpa, art. 80 kpa i art. 107 § 3 kpa, a dodatkowo, jeśli w jego ocenie istnieją braki w materiale dowodowym, zgromadzonym przez organ I instancji, to może skorzystać z przepisu art. 136 kpa, dającego możliwość przeprowadzenia dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, że organy ją rozstrzygające naruszyły omówione przepisy oraz zasady prawa procesowego i to w sposób mający istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia. Przede wszystkim z wydanego rozstrzygnięcia nie wynika, czy dotyczy ono tego samego obiektu, który wskazywał wniosek na podstawie którego prowadzono postępowanie, bowiem wniosek dotyczył ustępu murowanego, natomiast rozstrzygnięcie nakazywało rozbiórkę ustępu drewnianego (takie określenie przedmiotu rozstrzygnięcia znalazło się w uzasadnieniu stanowiącym integralną część decyzji). Brak jasnego i dokładnego określenia obiektu powoduje niemożliwość wykonania wydanej decyzji. Nadto, jako podstawę decyzji rozbiórkowej organ wskazał art. 37 ustawy z dnia 30 października 1974 r. Prawo budowlane, zgodnie z którym obiekty budowlane lub ich części będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, gdy terenowy organ administracji państwowej stwierdzi, że obiekt budowlany: 1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub 2) powoduje lub w razie wybudowanie spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Podejmując decyzję na podstawie w/w przepisu organ obowiązany jest wskazać stosowny punkt artykułu, uznany za podstawę prawną decyzji i wymienić szczegółowo okoliczności faktyczne uzasadniające jego zastosowanie (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24.05.1983 r., I SA 20/83). Tego obowiązku organy orzekające nie wykonały, tj. organ I instancji przywołał jedynie jako podstawę swojej decyzji art. 37 Prawa budowlanego, nie wskazując jakie przesłanki wynikające z powołanego przepisu jego zdaniem zostały spełnione, natomiast organ odwoławczy, wskazał że podstawą prawną decyzji rozbiórkowej winien być pkt 2-gi ustępu pierwszego, jednakże nie uzasadnił w jaki sposób wybudowanie przedmiotowego obiektu powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia, a także jakie przepisy wykonawcze i w jaki sposób naruszają usytuowanie obiektu na granicy z działką sąsiednią. Wobec tego, że organy nie wykonały obowiązku dokładnego ustalenia stanu faktycznego istotnego w sprawie wydając decyzję z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 kpa zwierających podstawowe zasady postępowania administracyjnego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło