VII SA/Wa 2325/19
WyrokWSA w Warszawie2020-09-16
Skład orzekający: Wojciech Sawczuk, Tomasz Janeczko, Artur Kuś
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę elektrowni wiatrowych, wydana z naruszeniem przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczących stref ochronnych, może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że stwierdzone naruszenia przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczących stref ochronnych przy budowie elektrowni wiatrowych nie miały charakteru rażącego. Nawet jeśli doszło do naruszenia przepisów, ocena ta musi być dokonana z uwzględnieniem stanu prawnego i faktycznego z daty wydania decyzji, a nie obecnego stanu wiedzy czy przepisów. W tym przypadku naruszenia były nieznaczne, a możliwość zastosowania zabezpieczeń i ograniczenia mocy turbin, a także niejednoznaczność przepisów planu, wykluczały stwierdzenie rażącego naruszenia prawa uzasadniającego nieważność decyzji.Stan faktyczny
Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę elektrowni wiatrowych, zarzucając rażące naruszenie przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczących stref ochronnych oraz brak zawiadomienia go o postępowaniu. Organy administracji obu instancji odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji, uznając, że stwierdzone naruszenia planu nie miały charakteru rażącego, a skarżący nie był stroną postępowania w dacie wydania pozwolenia na budowę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Sawczuk (spr.), , Sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędzia WSA Artur Kuś, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 września 2020 r. sprawy ze skargi G. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2019 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
I.
Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] Starosta S. zatwierdził projekt budowlany i udzielił dla P.Sp. z o.o. w P., pozwolenia na budowę zespołu elektrowni wiatrowych typu V90/2,0 MW - 105 m w miejscowości J(1). i J(2). gmina D. - elektrownie wiatrowe szt. 7, sieć kablowa energetyczna 20 kV i telefoniczna oraz drogi.
Decyzja stała się ostateczna.
II.
Po rozpatrzeniu wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji złożonego przez G. W., Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2018 r. nr [...] odmówił stwierdzenia jej nieważności.
Jak wyjaśnił, zatwierdzone decyzją Starosty elektrownie wiatrowe przy wzniesionym śmigle osiągają wysokość 150 m (wysokość zawieszenia wirnika elektrowni 105 m + wysokość promienia równego połowie średnicy wirnika z łopatami 45 m - we wzniesieniu), co oznacza, że nieruchomości zlokalizowane w odległości mniejszej niż 1.500 m od okręgu, o jakim mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 981 ze zm.), mogą podlegać ograniczeniom w zagospodarowaniu, zatem mogą się znajdować w obszarze oddziaływania inwestycji, w rozumieniu art. 3 pkt 20 P.b.
Z projektu zagospodarowania terenu wynika, że budynek mieszkalny na należącej do wnioskodawcy działce nr [...] (grunt oznaczony symbolem B-RIVa) jest usytuowany w odległości mniejszej niż obecnie wymagana, mianowicie 495 m od wieży wiatrowej WEA 17 usytuowanej na działce nr [...], co czyni go uczestnikiem postępowania.
Na obszarze miejscowości J(2). i J(1). obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy D. (Uchwała Rady Gminy D. nr [...] z [...] czerwca 2005 r.). Wszystkie działki na których zaprojektowano wieże wiatrowe, tj. działki nr [...], [...] i [...] z obrębu J(2). oraz [...], [...], [...] i [...] z obrębu J(1). położone są na terenach oznaczonych w miejscowym planie symbolem RO-2 które zgodnie z § 7 pkt 27 planu przeznaczone są pod produkcję rolną bez zabudowy, z dopuszczeniem elektrowni wiatrowych. W § 30 ust. 1 pkt 3 plan wprowadził strefę ochronną dla elektrowni wiatrowych w odległości 400 m. Zgodnie z § 30 ust. 2 planu w obrębie strefy ochronnej zakazuje się lokalizowania miejsc stałego przebywania ludzi w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, turystyczną rekreacyjną a ponadto zakazuje się lokalizowania budynków mieszkalnych i wymagającej szczególnej ochrony, jak szpitale, internaty, żłobki, przedszkola i podobne. W myśl § 30 ust. 3 planu wielkości stref ochronnych mogą ulec zmniejszeniu w przypadku zastosowania odpowiednich zabezpieczeń.
Najbliższa zabudowa znajduje się w następujących odległościach od poszczególnych wież:
WEA 3 - 392 m;
WEA 5 - 740 m;
WEA 7 - 608 m;
WEA11 - 380 m;
WEA12 - 429 m;
WEA17 - 505 m;
WEA 19 - 395 m.
W przypadku trzech wież, tj. WEA 3, WEA 11 i WEA 19, istniejąca zabudowa znalazła się w odległości mniejszej niż wymagane 400 m. Doszło zatem do naruszenia § 30 ust. 1 pkt 3 planu, a w związku z tym także do naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2011 r. nr 243 poz. 1623 - wedle stanu z dnia wydania decyzji budowlanej), obligującego organ do zbadania zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
W myśl art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie każde naruszenie prawa obliguje do stwierdzenia nieważności decyzji, ponieważ konieczne jest ustalenie, że naruszenie to ma stopień rażący. Przy badaniu, czy naruszenie prawa ma charakter rażący konieczne jest przeanalizowanie jednoczesnego spełnienia trzech przesłanek: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki. Niewątpliwie § 30 ust. 1 pkt 3 planu oraz art. 35 ust. 1 pkt 1 P.b. mają charakter przepisów bezwzględnie obowiązujących. Wskazać jednak trzeba, że § 30 ust. 3 planu przewiduje możliwość zastosowania wyjątku od zasady przewidzianej w § 30 ust. 1 pkt 3, ponieważ zezwala na zmniejszenie wielkości stref ochronnych w przypadku zastosowania odpowiednich zabezpieczeń i ograniczenia emisji hałasu. Z § 30 ust. 1 pkt 3 planu nie wynika, aby odległość powyższą należało liczyć od granicy obszaru omiatania łopat wiatraka, zatem należy ją liczyć od samej wieży wiatrowej. Niezachowanie strefy ochronnej ma w ocenie organu charakter nieznaczny (od 5 do 20 m), a elektrownia zaprojektowana została tak, aby istniała możliwość zmniejszenia mocy poprzez zmianę kąta nachylenia łopat, a tym samym aby istniała możliwość ograniczenia emisji hałasu do poziomu norm określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. z 2014 r. poz. 112).
W tej sytuacji brak jest podstaw do uznania, aby naruszenie § 30 ust. 1 pkt 3 planu miało charakter oczywisty, a przez to rażący.
Zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska dopuszczalny poziom hałasu w środowisku dla terenów zabudowy zagrodowej, rekreacyjno-wypoczynkowej maksymalny dopuszczalny poziom hałasu emitowany przez obiekty inne niż drogi lub linie kolejowe oraz działalność będącą źródłem hałasu w ciągu dnia nie może przekraczać 55 dB, zaś w ciągu nocy 45 dB. Zgodnie z projektem budowlanym każdy z wiatraków w najbardziej niekorzystnych warunkach będzie emitował w porze nocnej hałas maksymalnie do 45 dB oraz w porze dziennej do 55 dB w odległości do 400 metrów od wieży wiatraka, jednakże odległość ta może zostać zmniejszona poprzez ograniczenie emisji hałasu wynikająca ze zmiany kąta nachylenia łopat.
W ocenie Wojewody brak jest innych przesłanek wskazujących na rażące naruszenie prawa.
III.
Po rozpatrzeniu odwołania G. W., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie Wojewody.
Jak wskazał, G. W. jest właścicielem działek nr [...] i [...] (księga wieczysta nr [...]), które znajdują się na terenie RO-2. Tereny te przeznaczone są dla zabudowy i zagospodarowania związanego z produkcją rolną i agroturystyką z dopuszczeniem elektrowni wiatrowych, zalesień oraz obiektów celu publicznego wymienionych w § 8 pkt 1, 2, 3, 5, 6, 9 wraz z niezbędną infrastrukturą i drogami (§ 57 ust. 2).
Zgodnie z § 30 ust. 1 pkt 3 planu w odległości 400 m od elektrowni wiatrowych zostały ustanowione strefy ochronne. Z mapy poglądowej zagospodarowania terenu (rys. nr 1, str. 93 projektu budowlanego), wynika że działki o nr ew. [...] i [...] znajdują się w strefie ochronnej.
W myśl zaś § 30 ust. 2 pkt 1 planu w obrębie stref ochronnych zakazuje się lokalizowania miejsc stałego przebywania ludzi w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, turystyczną, rekreacyjną.
Działki o nr ew. [...], [...], [...] obręb J(2). i [...], [...], [...] i [...] obręb J(1)., na których zostały usytuowane odpowiednio elektrownie wiatrowe WEA-3, WEA-5, WEA-7, WEA-11, WEA-12, WEA-17 i WEA-19, znajdują się na terenach oznaczonych w planie jako RO-2. Tereny te przeznaczone są dla zabudowy i zagospodarowania związanego z produkcją rolną i agroturystyką z dopuszczeniem elektrowni wiatrowych, zalesień oraz obiektów celu publicznego wymienionych w § 8 pkt 1, 2, 3, 5, 6, 9 wraz z niezbędną infrastrukturą i drogami (§ 57 ust. 2).
Ze znajdującej się w aktach sprawy mapy posadowienia farmy wiatrowej J(2)., J(1). oraz mapy poglądowej zagospodarowania terenu (rys. nr 1, str. 93 projektu budowlanego) wynika, że w strefach ochronnych wyznaczonych w promieniu 400 m od wież WEA-3, WEA-11 i WEA-19 znajdują się zabudowania. Zabudowania są umiejscowione w odległości ok. 395 m od wieży WEA - 3, ok. 380 m od wieży WEA - 11 i ok. 395 m od wieży WEA - 19.
W ocenie GINB z planu nie wynika zakaz sytuowania elektrowni wiatrowych w odległości nie mniejszej niż 400 m od istniejącej zabudowy. Świadczy o tym § 30 ust. 2, który dotyczy zakazu lokalizowania nowych obiektów budowlanych w odległości 400 m od elektrowni wiatrowych. Zakaz ten nie dotyczy istniejącej zabudowy.
Zarzut dotyczący usytuowania wieży WEA-19 w odległości mniejszej niż 400 od zabudowań na działce o nr ew. [...] obręb Przystawy jest niezasadny z uwagi na fakt, że działka ta nie jest objęta uchwalą Nr [...] Rady Gminy D. z [...] czerwca 2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Działka ta objęta jest uchwałą Rady Gminy M. z dnia [...] grudnia 1996 r. Nr [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy M.. W uchwale tej brak jest zakazu sytuowania elektrowni wiatrowych w określonej odległości od innych obiektów budowlanych.
Z akt sprawy wynika, że Wójt Gminy S. decyzją z dnia [...] października 2009 r., znak: [...] określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych składających się z 12 elektrowni wiatrowych typu V. 90 o mocy 2 MW każda w miejscowościach J(2)., J(1)., gm. D. m.in. na działkach o nr ew. [...], [...], [...] obręb J(2)., [...], [...], [...], [...].
Sporna inwestycja nie narusza rażąco ustaleń decyzji środowiskowej. W szczególności nie naruszono wymagań w przedmiocie maksymalnej mocy pojedynczej turbiny - 2,0 MW (projektowana - 2,0 MW pkt 1.0 Przedmiot inwestycji, str. 4 części opisowej projektu budowlanego); wysokości wieży, całkowitej wysokości, wymagana wysokość wieży - do 105 m, całkowita wysokość wieży wraz z wirnikiem do 150 m, projektowana wysokość wieży 105 m, całkowita wysokość wieży wraz z wirnikiem - 150 m (pkt 1.0 Przedmiot inwestycji, str. 4 części opisowej projektu budowlanego, rys. nr 1/10 Elektrownia wiatrowa V90/2,0 MW -105 m, str. 15 TOM II projekt architektoniczno-budowlany).
Inwestor uzyskał niezbędne, wymagane przez prawo opinie, uzgodnienia i pozwolenia. Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego w piśmie z [...] czerwca 2010 r., znak: [...] nie wniósł sprzeciwu wobec lokalizacji inwestycji. Również Szef Służby Ruchu Lotniczego Sił Zbrojnych RP w piśmie z [...] lipca 2010 r., Nr [...], nie zgłosił zastrzeżeń do planowanej lokalizacji elektrowni wiatrowej.
Decyzja nie narusza rażąco warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690).
Ze znajdującej się w aktach organu wojewódzkiego (str. 510) mapy przedstawiającej zasięg oddziaływania akustycznego Parku Wiatrowego J(2). i J(1). oraz raportu o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu 16 elektrowni wiatrowych w rejonie miejscowości J(2). i J(1). w gminie D. wynika, że część budynków znajduje się na granicy izolinii 45 dB (str. 471, akt organu wojewódzkiego).
Z analizy mapy przedstawiającej zasięg oddziaływania akustycznego Parku Wiatrowego J(2). i J(1)., wynika, że w zasięgu oddziaływania (na granicy izolinii 45dB) znajdować się będzie jedynie zabudowa na działce o nr ew. [...] obręb Przystawy.
Wbrew twierdzeniom Skarżącego, w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego, że na działce tej znajduje się dom dziecka. Powyższa działka znajduje się na terenie oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy M. jako MR (tereny istniejącej zabudowy zagrodowej).
Decyzja Starosty nie została wydana z rażącym naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2, art. art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3, art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 P.b.
Projekt budowlany został opracowany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane.
Decyzja Starosty nie jest również obarczona żadną inną wadą kwalifikowaną z art. 156 § 1 k.p.a.
IV.
Skargę na powyższą decyzję wniósł G. W. (reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika), kwestionując to rozstrzygnięcie w całości. Ze względu na niejasny sposób sformułowania zarzutów skargi, Sąd uznaje za niezbędne przywołanie ich w całości w formie, w jakiej zostały oryginalnie wyrażone a więc ze wszystkimi błędami i niejasnościami. Skarżący zarzucił zatem organowi:
"II.1 Naruszenie przepisów prawa materialnego majce wpływ na treść wydanego rozstrzygnięcia, obejmujące
1. Naruszenie art. 35 ust.1 pkt.1 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 4 ust.1, w zw. z art. 14 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, z &30 ust.1 pkt.3, w z. z &30 ust.2 oraz ust.3 uchwały Rady Gminy D. nr [...], w zw. z z art. 156 par.1 pkt.2 k.p.a., w zw. w zw. z art. 138 par.1 pkt.1 k.p.a. wyrażające się w:
1.1 Dokonaniu przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na etapie badania legalności oraz prawidłowości materialnoprawnej Decyzji Wojewody [...], błędnej wykładni zapisu zawartego w $30 ust.1 pkt.3 uchwały Rady Gminy D. nr [...] (mającego w myśl przywołanych w petitum zarzutu regulacji art. 4 ust.1 oraz art. 14 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym charakter aktu prawa będącego,, źródłem prawnym wiążących ustaleń w zakresie rozmieszczenia inwestycji celu publicznego oraz przedsięwzięć zawsze znacząco oddziaływujących na środowisko, a także zagospodarowania terenów lokalizacji wspomnianych inwestycji oraz przedsięwzięć, a także terenów sąsiednich),
wyrażającej się w:
a) W uznaniu przez GINB, iż zapis zawarty w &30 ust.1 pkt.3 wyszczególnionej Uchwały Rady Gminy D. wprowadza zakaz lokalizacji w odległości mniejszej niż 400 metrów od elektrowni wiatrowych (tj.: na kanwie przedmiotowej sprawy zespołu elektrowni wiatrowych V90/2,0 MW-105 metrów będącej częścią Farmy Wiatrowej W.) jedynie nowych obiektów budowlanych, nie mając zastosowania do zabudowy już istniejącej,
a finalnie:
b) Uznaniu przez GINB, iż nie występuje sytuacja niezgodności projektu budowlanego zespołu elektrowni wiatrowych V90/2,0 MW-105 metrów będącej częścią Farmy Wiatrowej W. z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego ustanowionego mocą wspomnianej uchwały Rady Gminy D. nr [...].
a w konsekwencji uznaniu przez GINB ,prawidłowości materialnoprawnego rozstrzygnięcia zawartego w Decyzji Wojewody [...] dnia [...] października 2018 r. sygn. akt: [...], iż:
* Sytuacja obejmująca określenie w Decyzji Starosty S. nr. [...]lokalizacji przedsięwzięcia w postaci zespołu elektrowni wiatrowych realizowanego na obszarze J(2). oraz J(1). Gmina D. przez P. sp. z o.o. w odległości nieznacznie mniejszej niż 400 metrów od miejsc stałego pobytu ludności związanej z działalnością gospodarczą, turystyczną, rekreacyjną, w odległości mniejszej o 5-20 metrów niż odległość przewidziana w &30 ust.1 pkt.3 uchwały Rady Gminy D. nr [...] strefy ochronnej,
nie powoduje, iż wskazana Decyzja nr. [...]dotknięta jest rażącym naruszeniem prawa, obejmującym naruszenie wspomnianej regulację art. 35 ust.1 pkt.1 ustawy Prawo budowlane, kreującym podstawę do stwierdzenie jej nieważności
a finalnie:
*Determinowała rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej w Decyzji ostatecznej GINB w postaci utrzymania w mocy w oparciu o regulację art. 138 par.1 pkt1 k.p.a Decyzji Wojewody [...] z [...] października 2019 r.,
w sytuacji gdy:
1. Prawidłowa, analiza oraz interpretacja &30 ust.1 pkt.3 , w zw. z & &30 ust.2 oraz ust.3 uchwały Rady Gminy D. nr [...], w zw. z art. 4 ust.1 oraz art. 14 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym prowadzi do wniosku, iż:
a) Wyszczególnione zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie wprowadzają ograniczeń w zakresie odległości od elektrowni wiatrowych (w tym wypadku zespołu elektrowni wiatrowych realizowanego na obszarze J(2). oraz J(1). Gmina D. przez P.sp. z o.o. ) w wymiarze nieprzekraczającym 400 metrów jedynie w odniesieniu do nowych obiektów budowlanych,
lecz:
b) Wspomniane zapisy statuowane łącznie na kanwie 30 ust.1 pkt.3, w zw. z &30 ust.2 oraz ust.3 uchwały Rady Gminy D. nr [...], wskazują, iż
*Strefy ochronne w odległości 400 metrów w przypadku elektrowni wiatrowych mają zastosowanie do wszystkich zabudowań zarówno tych istniejących , jak też dopiero planowanych (której to okoliczności zresztą nie kwestionował Wojewoda [...] w Decyzji z [...] października 2018r. uznając jedynie, iż drobne przekroczenie odległości 400 metrów od wszystkich zabudować sąsiadujących nie stanowi rażącego naruszenia prawa),
a w konsekwencji:
*Sytuacja lokalizacji przedsięwzięcia w postaci zespołu elektrowni wiatrowych V90/2,0 MW-105 metrów będącej częścią Farmy Wiatrowej W. w odległości mniejszej (wynoszącej maksymalnie do kilkunastu metrów) od miejsc stałego pobytu ludności związanej z prowadzoną działalnością, gospodarczą, turystyczną oraz rekreacyjną oraz od miejsc objętych szczególną ochroną takich jak szkoły, żłobki, przedszkola ,niż odległość przewidziana w zapisach właściwego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego , wprowadzonego Uchwałą nr [...],
powoduje niezgodność projektu budowlanego dla wskazanego przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego w rozumieniu art. 35 ust.1 pkt.1 ustawy Prawo budowlane , tj. bezwzględnie ujemną przesłankę do wydania Decyzji zatwierdzającej projekt budowlany oraz udzielającej pozwolenia na budowę
a w rezultacie:
• Powoduje, iż Decyzja Starosty S. nr. [...]jako zatwierdzająca projekt budowlany oraz udzielająca pozwolenia, na budowę zatwierdzająca lokalizację przedsięwzięcia w odległości mniejszej niż przewidziana zgodnie z zapisami właściwego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a także zatwierdzająca lokalizację przedsięwzięcia z granicach strefy ochronnej dla miejsc stałego pobytu ludności stanowi Decyzję wydaną z rażącym naruszeniem prawa, a więc dotknięta sankcją nieważności w rozumieniu regulacji art. 156 par..1 pkt.2 k.p.a.
GINB w konsekwencji błędnej interpretacji &30 ust.1 pkt.3 uchwały Rady Gminy D. nr [...] , w zw. z art. 4 ust.1, w zw. z art. 14 ust.1 ustawy o planowaniui zagospodarowaniu przestrzennym uznał prawidłowość rozstrzygnięcia zawartego w Decyzji Wojewody [...] w zakresie braku podstaw do stwierdzenia nieważności Decyzji Starosty S. nr. [...], utrzymując wskazaną Decyzję Wojewody [...] w mocy,
w sytuacji gdy:
• Wskazana Decyzja Wojewody [...] jako nieuwzględniająca zaistniałego rażącego naruszenia regulacji art. 35 ust.1 pkt.1 ustawy Prawo budowlanego jakim dotknięta została Decyzja nr. [...]ma charakter błędny i winna zostać uchylona
2. Naruszenie art. 35 ust.1 pkt.1 , w zw. z art. 35 ust.3 ustawy Prawo budowlane , w zw. z art. 156 par.1 pkt.2 k.p.a., w zw. z art. 138 par.1 pkt.1 k.p.a. polegające na:
a) Braku dokonania przez GINB kumulatywnej subsumpcji wyszczególnionych w petitum zarzutu regulacji in ius,
a mianowicie:
*Regulacji art. 35 ust.1 pkt.1 ustawy Prawo budowlane statuującej obowiązek zgodności projektu budowlanego danego przedsięwzięcia z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
*Regulacji art. 35 ust.3 ustawy Prawo budowlane, statuującej ujemną przesłankę do wydania Decyzji zatwierdzającej projekt budowlany oraz udzielającej pozwolenia na budowę w sytuacji niezgodności projektu budowlanego danego przedsięwzięcia z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego)
który to brak łącznego zastosowania wyszczególnionych regulacji skutkował:
• Uznaniem przez GINB prawidłowości stanowiska merytorycznego zawartego w Decyzji Wojewody [...], iż nie zachodziły jakiekolwiek materialnoprawne przeszkody do wydania przez starostę S. Decyzji nr [...],
• W szczególności, iż nie występowała ujemna przesłanka w postaci niezgodności projektu budowlanego realizowanego przez P.Sp. z.o.o., z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego dla terenów objętych lokalizacją przedsięwzięcia
a finalnie skutkował:
*Uznaniem przez GINB prawidłowości rozstrzygnięcia zawartego przez Wojewodę [...] w Decyzji z dnia [...] października 2018 r., iż
nie zachodzi podstawa do stwierdzenia nieważności Decyzji Starosty S. nr [...],
a w konsekwencji:
*Wydaniem rozstrzygnięcia w materii utrzymania wyszczególnionej Decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2018 r. w mocy
w sytuacji gdy:
1.W świetle kumulatywnej subsumpcji oraz wykładni wskazanych w petitum zarzutu regulacji:
a) Niezgodność odległości przedsięwzięcia stanowiącego przedmiot Decyzji nr. [...]od miejsc stałego pobytu ludności związanego z działalnością gospodarczą, turystyczną, rekreacyjną oraz funkcją mieszkaniową , z dopuszczalną odległością w jakiej od miejsc stałego pobytu ludności ,mogą być lokalizowane przedsięwzięcia obejmujące budowę i lokalizację elektrowni wiatrowych, zgodnie z zapisami zawartymi w &30 ust.1 pkt.3 Uchwały Nr [...] obowiązującymi na obszarze lokalizacji przedsięwzięcia realizowanego przez P.sp. z. o.o.,
tożsama jest z niezgodnością projektu budowlanego przedsięwzięcia realizowanego przez P.sp. z.o.o. z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w rozumieniu art. 35 ust.1 pkt.1 ustawy Prawo budowlane,
a finalnie:
• Stanowi ujemną przesłankę do wydania Decyzji nr. [...]w świetle łącznej wykładni regulacji art. 35 ust.1 pkt.1 oraz art. 35 ust.3 ustawy Prawo budowlane.
W konsekwencji GINB uznał prawidłowość rozstrzygnięcia zwartego w Decyzji Wojewody [...] w zakresie odmowy stwierdzenia nieważności Decyzji Starosty S. nr [...],
w sytuacji gdy:
*W świetle łącznego zastosowania oraz kumulatywnej wykładni regulacji art. 35 ust.1 pkt.1 oraz art. 35 ust.3 ustawy Prawo budowlane wydanie przez Starostę S. Decyzji nr. [...]w sytuacji niezgodności projektu budowlanego z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ,która to niezgodność nie została wyeliminowana na etapie poprzedzającym wydanie wspomnianej Decyzji nr. [...]stanowi sytuację wydania rzeczonej Decyzji w warunkach rażącego naruszenia prawa, tj.:
*W sytuacji uzasadniającej stwierdzenie nieważności wskazanej Decyzji na podstawie regulacji art. 156 par..1 pkt.2 k.p.a.
GINB w konsekwencji uznał prawidłowość rozstrzygnięcia zawartego w Decyzji Wojewody [...] w zakresie braku podstaw do stwierdzenia nieważności Decyzji Starosty S. nr. [...], utrzymując wskazaną Decyzję Wojewody [...] w mocy,
w sytuacji gdy:
*Wskazana Decyzja Wojewody [...] jako nieuwzględniająca zaistniałego rażącego naruszenia regulacji art. 35 ust.1 pkt.1 oraz art. 35 ust.3 ustawy Prawo budowlanego jakim dotknięta została Decyzja nr. [...]ma charakter błędny i winna zostać uchylona
3. Naruszenie z art. 5 ust.1 pkt.1, w zw. art. 7 ust.2 , wz w. art. 34 ustawy Prawo budowlane, w zw. z art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, w zw. z &1 pkt.1c ROZPORZĄDZENIA MINISTRA ŚRODOWISKA W SPRAWIE DOPUSZCZALNYCH POZIOMÓW HAŁASU W ŚRODOWISKUZ dnia 14 czerwca 2007r. (Dz.U. Nr 120, poz. 826) tj. z dnia 15 października 2013 r. (Dz.U. z 2014 r. poz. 112), w zw. z art. 3 pkt.20 ustawy Prawo budowlane, polegające na:
3.1 Braku dokonania przez GINB kumulatywnej subsumpcji wyszczególnionych w petitum zarzutu regulacji , skutkującej:
*Uznaniem przez GINB, iż okoliczność znajdowania się Rodzinnego Domu Dziecka zlokalizowanego na działce nr 14/3 na obszarze sąsiedniej Gminy (Gminy Malechowo) oraz objęcie działki na której zlokalizowany jest Rodzinny Dom Dziecka innym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (nie wprowadzającego stref ochronnych oraz dopuszczalnej minimalnej odległości od elektrowni wiatrowych) powoduje, iż wskazany Rodzinny Dom Dziecka znajduje się poza obszarem oddziaływania przedsięwzięcia w postaci zespołu elektrowni wiatrowych V90/2,0 MW-105 metrów będącej częścią Farmy Wiatrowej W. ,
a finalnie, iż:
*Okoliczność lokalizacji mocą Decyzji nr. [...]postaci zespołu elektrowni wiatrowych V90/2,0 MW-105 metrów będącej częścią Farmy Wiatrowej W. w odległości mniejszej niż 400 metrów od wskazanego Domu Dziecka nie powoduje , iż następuję rażące naruszenie prawa, determinujące stwierdzenie nieważności Decyzji nr [...] ,
(która to ocena GINB skutkowała wydaniem rozstrzygnięcie w materii utrzymania w mocy Decyzji Wojewody [...] z [...] października 2018 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności Decyzji nr [...] ),
w sytuacji gdy:
a) W świetle kumulatywnej subsumpcji oraz wykładni wyszczególnionych w petitum zarzutu regulacji:
*Fakt znajdowania się danego obiektu budowlanego na terenie sąsiedniej gminy oraz jego objecie odmiennym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego nie wyłącza okoliczności znajdowania się rzeczonego obiektu w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia ,
a finalnie:
*Nie wyłącza automatycznie stwierdzenia, iż danego przedsięwzięcie kreuje względem danego obiektu budowlanego ujemne, oddziaływania, rażąco naruszające regualcje prawa budowlanego w zakresie zgodności projektu budowlanego z dopuszczalnymi normami środowiskowymi,
a w konsekwencji
b) W świetle kumulatywnej subsumpcji oraz wykładni wyszczególnionych w petitum zarzutu regulacji,
*sytuacja w której przedsięwzięcie w postaci zespołu elektrowni wiatrowych V90/2,0 MW-105 metrów (mające charakter przedsięwzięcia zawsze znacząco oddziaływującego na środowisko) kreuje immisje w postaci przekroczonych norm hałasu wykraczające poza granice terenu inwestycyjnego i oddziaływujące na tereny sąsiednie , w tym na Rodzinny Dom Dziecka na działce nr [...] , w zakresie przekroczonych dopuszczalnych norm hałasu określonych na kanwie &1 pkt.1c ROZPORZĄDZENIA MINISTRA ŚRODOWISKA W SPRAWIE, DOPUSZCZALNYCH POZIOMÓW HAŁASU W ŚRODOWISKUz dnia 14 czerwca 2007r. (Dz.U. Nr 120, poz. 826) tj. z dnia 15 października 2013 r. , tożsama jest z zaistnieniem niezgodności przedmiotowego przedsięwzięcia z regulacjami prawnymi określającymi dopuszczalne normy oddziaływania hałasu , tj.: z wystąpieniem rażącego naruszenie prawa,
zaś:
*Decyzja nr. [...]jako zatwierdzająca wskazaną niezgodną z prawem lokalizację przedsięwzięcia dotknięta jest rażącą wadą prawną, skutkującą stwierdzeniem jej nieważności na podstawie regulacji art. 156 par.1 pkt.2.p.a
GINB w konsekwencji uznał prawidłowość stanowiska zawartego w Decyzji Wojewody [...] w materii odmowy stwierdzenia nieważności Decyzji nr [...] , pomijając fakt wystąpienia rażącego naruszenia prawa w postaci lokalizacji przedsięwzięcia w postaci zespołu elektrowni wiatrowych w sposób powodujący przekroczenie dopuszczalnych norm hałasu, oddziaływujących na znajdującą się w bezpośrednim sąsiedztwie instytucję objętą szczególną ochroną ze względu na jej status oraz przeznaczenie, której to rażącej wadliwości pominięcie kreuje wadliwość Decyzji Wojewody [...] z [...] października 2018r. prowadzącą do uchylenia wskazanej Decyzji.
4. Naruszenie art. 28 ust.2, w Zw. z art. 3 pkt.20 ustawy Prawo budowlane, w zw. z art. 156 par.1 pkt.2 k.p.a, w zw. z art. 138 par.1 pkt.1 k.p.a wyrażające się:
4.1 W braku dokonania przez GINB kumulatywnej subsumpcji wyszczególnionych w petitum zarzutu regulacji , skutkującego:
*Uznaniem przez GINB prawidłowości stanowiska zawartego w Decyzji Wojewody [...] , iż brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności Decyzji nr [...] , a finalnie utrzymaniem w mocy przedmiotowej Decyzji
w warunkach:
*Pominięcia przez GINB zaistniałego rażącego naruszenia wyszczególnionych w petitum zarzutu art. 28 ust.2 , w zw. z art. 3 pkt.20 ustawy Prawo budowlane, a wyrażającego się w:
a)Braku zawiadomienia przez Starostę S. w toku postępowania zakończonego wydaną Decyzją nr [...] wszystkich osób, będących właścicielami nieruchomości , znajdujących się w obszarze oddziaływania przedsięwzięcia objętego przedmiotem Decyzji nr [...] , przede wszystkim znajdujących się w odległości mniejszej niż 400 metrów od realizowanego przedsięwzięcia na terenie miejscowości J(1). i J(2).,
a finalnie w:
b)Braku prawidłowego ustalenia przez Starostę S. kręgu stron przy uwzględnieniu szczególnej regulacji jaką w postępowaniu w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę stanowi regulacja art. 28 par.2 ustawy Prawo budowlane,
a więc:
c) W warunkach pominięcia zaistnienia rażącego naruszenia prawa warunkującego stwierdzenie nieważności wspomnianej Decyzji nr [...] , (którego to rażącego prawa uprzednie pominięcie przez Wojewodę [...] powoduje nieprawidłowość wydanej Decyzji z [...] października 2019 r., powodując podstawę do jej uchylenia).
5. Naruszenie art. 4 ust.1, w zw. z art. 14 ust.1, ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w zw. z art. 35 ust.1 pkt.1 ustawy Prawo budowlane z zw. z &30 ust.1 pkt.3, w z. z88 pkt.1 , w zw. z &30 pkt.4,5,6 uchwały Rady Gminy D. nr [...], w zw. z z art. 156 par.1 pkt.2 k.p.a., w zw. w zw. z art. 138 par.1 k.p.a. wyrażające się w:
5.1 W braku dokonania przez GINB kumulatywnej subsumpcji wyszczególnionych w petitum zarzutu regulacji , skutkującego:
*Uznaniem przez GINB prawidłowości stanowiska zawartego w Decyzji Wojewody [...] , iż brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności Decyzji nr [...] , a finalnie utrzymaniem w mocy przedmiotowej Decyzji
w warunkach:
*Pominięcia przez GINB zaistniałego rażącego naruszenia obejmującego:
a)Zlokalizowanie stanowiącego przedmiot Decyzji nr. [...]przedsięwzięcia w odległości mniejszej niż 400 metrów od obiektu przeznaczonego zgodnie z &8 pkt.1 uchwały Rady Gminy D. nr [...] na cele publiczne w postaci drogi, powodujące wchodzenie przedmiotowego przedsięwzięcia, przede wszystkim jego części składowych miejscowo w przestrzeń drogi,
a więc w warunkach pominięcia:
b)Rażącego naruszenia zapisu ustanawiającego odległość sfer ochronnych od elektrowni wiatrowych w wymiarze 400 metrów ,statuowanego na kanwie &30 pkt.3 wspomnianej uchwały
a także:
c)Rażącego naruszenia w postaci sprzeczności projektu realizowanego przedsięwzięcia zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wyrażającego się w uniemożliwieniu realizacji zapisów zawartych na kanwie &30 pkt.4,5,6 Uchwały Nr [...] ustanawiających strefy ochronne w przypadku dróg w terenie tak niezabudowanym, jak również zabudowanym w odległości odpowiednio 20, 16 oraz 10 metrów,
a więc rażącego naruszenia regulacji art. 35 ust.1 pkt.1 ustawy Prawo budowlane,
(którego to rażącego prawa uprzednie pominięcie przez Wojewodę [...] powoduje nieprawidłowość wydanej Decyzji z [...] października 2019r., powodując podstawę do jej uchylenia)."
Mac powyższe na uwadze Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o orzeczenie o kosztach postępowania.
V.
Organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje:
VI.
Skarga jest niezasadna.
Procedura stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest nadzwyczajną procedurą weryfikacji tego rodzaju aktu administracyjnego i stanowi wyjątek od przyjętej przez ustawodawcę w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości decyzji ostatecznych, pozostających w obrocie prawnym i w większości sytuacji nadających danemu podmiotowi określone prawo lub nakładających obowiązek prawny.
Stwierdzenie nieważności decyzji może więc nastąpić w przypadku niewątpliwego i oczywistego wystąpienia którejkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Zaznaczyć jednocześnie należy, że w tym trybie nie prowadzi się postępowania mającego zastąpić i naprawić pierwotne działanie organu, którego decyzja jest badana (nie jest to bowiem postępowanie zwyczajne), bądź też zweryfikować i sanować wszelkie błędy tak postępowania zwykłego jak i wydanej w nim decyzji, w tym dokonać odmiennej oceny okoliczności sprawy od tej jaką przeprowadzono pierwotnie. Podkreślenia wymaga także i to, że weryfikacja prawidłowości decyzji następuje z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jej wydania, nie zaś stanu obecnie istniejącego, "nowego poziomu wiedzy" w danej dziedzinie, czy też nowo ukształtowanego sposobu rozumienia określonej normy prawnej. W postępowaniu tym nie prowadzi się tym samym - co do zasady - nowych dowodów, ani też nie czyni się nowych ustaleń, chyba że chodzi o pewne doprecyzowanie (w granicach przewidzianych prawem i istotą trybu nadzwyczajnego) okoliczności ustalonych w pierwotnym postępowaniu, które z uwagi na swoją niejednoznaczność mogą budzić określone wątpliwości. Konkludując zauważyć trzeba, że w trybie nadzwyczajnym ocenia się działanie organu, którego decyzja poddana jest nadzwyczajnej weryfikacji w kontekście dowodów zebranych w postępowaniu zwykłym i stanu prawnego obowiązującego w dacie pierwotnego orzekania.
W administracyjnym postępowaniu nadzwyczajnym kontroluje się ważność decyzji ostatecznej przez pryzmat ewentualnie tkwiących w niej od początku wad o charakterze kwalifikowanym, a więc najpoważniejszych uchybień jakimi może być dotknięty akt administracyjny. Należy mieć więc na uwadze to, że tylko wady doniosłe, nie zaś wszystkie uchybienia dotyczące decyzji administracyjnej, mogą zostać uznane za istotne, tj. takie które uzasadniają wyeliminowanie konkretnej decyzji administracyjnej z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc.
Z uwagi na sformułowaną podstawę wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty S. należy zauważyć, że o rażącym naruszeniu prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. można mówić wówczas, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki, tj. naruszenie prawa ma charakter oczywisty, widoczny na "pierwszy rzut oka", charakter przepisu, który został naruszony pozwala na proste uznanie oczywistości jego naruszenia (jest on jasny, klarowny i nie wymaga prowadzenia skomplikowanej wykładni prawa) oraz przemawiają za tym racje (skutki) społeczne i ekonomiczno-gospodarcze, które wywołuje rozstrzygnięcie dotknięte wadą kwalifikowaną. Ta ostatnia przesłanka ma przy tym decydujące znaczenie przy dokonywaniu oceny stwierdzonego naruszenia prawa, albowiem łączy pierwsze dwie, akcentując i warunkując istotność wady kwalifikowanej. Nie zawsze bowiem oczywiste naruszenie jasnego w swej warstwie interpretacyjnej przepisu prawa oznaczać będzie, że ma ono charakter rażący. Kluczowe są bowiem skutki społeczno-ekonomiczno-gospodarcze, jakie owo naruszenie powoduje, wskazując bądź nie na konieczność wyeliminowania decyzji ostatecznej z obrotu prawnego.
VI.
Odnosząc się do zarzutów skargi tutejszy Sąd w pierwszej kolejności stwierdza, podobnie jak w innej sprawie Skarżącego (sygn. akt VII SA/Wa 334/18), że sposób opracowania tego środka zaskarżenia, jego układ i niedbała kaskadowość w znacznym stopniu odbiera mu jakąkolwiek czytelność. Należałoby oczekiwać, że profesjonalny pełnomocnik reprezentujący Skarżącego i będący zarazem autorem skargi, opracuje jasny i czytelny w odbiorze środek prawny, zawierający zbiór zarzutów, które w prosty sposób przedstawią zastrzeżenia Strony do decyzji GINB. Tymczasem Sąd, ale i każdy inny "odbiorca" skargi zmuszony jest do dokonywania głębokich zabiegów interpretacyjnych w celu ustalenia sensu poszczególnych zarzutów. Tym samym wprost należy stwierdzić, że pismo to odbiega od jakichkolwiek kanonów prezentowania w sposób jasny, zwięzły a przy tym klarowny poglądów strony, zwłaszcza w sytuacji gdy jego autorem jest profesjonalista.
W szczególności wyjaśnić należy - realizując zasadę kształtowania świadomości prawnej obywateli - że w sprawie GINB nie mógł dokonać "kumulatywnej subsumcji wyszczególnionych w petitum zarzutu regulacji", gdyż "kumulatywna subsumcja" stanowi tzw. contradictio in adiecto (błąd logiczny polegający na zestawieniu dwóch wyrazów: określanego i określającego, które wzajemnie się wykluczają). Subsumcja dotyczy przyporządkowania stanu faktycznego pod ogólną normę (regułę) prawną wywiedzioną z przepisu i nie może nigdy być "kumulatywna", gdyż kumulatywna może być co najwyżej sama kwalifikacja prawna, z której wywodzona jest norma, następnie stosowana poprzez jej subsumcję do ustalonego stanu faktycznego.
Podejmując zatem próbę "odkodowania" sensu zarzutów skargi należy wskazać, że ich istotą są:
1. zastrzeżenia co przyjęcia przez GINB, że plan miejscowy przewiduje w strefie ochronnej elektrowni wiatrowych zakaz sytuowania nowej zabudowy i tym samym nie ma zastosowania do zabudowy już istniejącej,
2. zastrzeżenia co do przyjęcia, że zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie wprowadzają ścisłych i bezwzględnych ograniczeń w zakresie odległości zabudowy od sytuowanych elektrowni wiatrowych,
3. zastrzeżenia względem wadliwego przyjęcia, że plan nie obejmuje rodzinnego domu dziecka na działce nr ewid. [...] obręb P(1).,
4. zastrzeżenia w istocie co do zastosowania § 8 ust. 1 w zw. z § 31 ust. 1 pkt 3-6 planu i położenia drogi względem elektrowni wiatrowych,
5. zastrzeżenia, co do braku zawiadomienia Skarżącego o toczącej się sprawie, w której wydano pozwolenie na budowę elektrowni wiatrowych, które jest jego zdaniem rażącym naruszeniem prawa.
W związku z powyższym rozpoczynając od ostatniej z podniesionych kwestii (nr 5) należy wyraźnie podkreślić, że Skarżący traktuje brak swojego udziału w postępowaniu budowlanym (zakończonym decyzją Starosty S.) jako rażące naruszenie prawa do udziału w tym postępowaniu, które powinno skutkować bezwzględnym unieważnieniem wydanej decyzji.
Sąd wyjaśnia, powołując się w tym względzie na stanowisko wyrażone przez M. Jaśkowską w Komentarzu aktualizowanym do Kodeksu postępowania administracyjnego, Jaśkowska M., Wilbrandt-Gotowicz M., Wróbel A., LEX/el. 2020, że zarówno w literaturze jak i w orzecznictwie dominuje swoisty paradygmat niekonkurencyjności obu trybów - wznowienia i stwierdzenia nieważności decyzji. Okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania, a taką jest brak udziału strony w postępowaniu bez własnej winy (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.) nie mogą jednocześnie stanowić podstaw do żądania stwierdzenia nieważności decyzji. Za oczywiste należy bowiem przyjmować stwierdzenie, że żadna z przesłanek wznowienia postępowania z art. 145 § 1 k.p.a. (także art. 145a i art. 145b k.p.a.) nie może jednocześnie skutkować nieważnością decyzji.
Należy jednakowoż wskazać, że tego rodzaju bezwzględne stanowisko, niewątpliwie słuszne co do samej zasady, musi jednak przewidywać swoisty "wentyl bezpieczeństwa" dla tych wszystkich sytuacji, które nie będąc standardowymi, nie mieszczą się w klasycznym rozumieniu wady skutkującej jedynie wznowieniem postępowania z powodu niezawinionego braku udziału w nim strony. Stąd możliwe jest, choć podkreślić trzeba, że wyłącznie jako wyjątek od przyjętej zasady rozdzielności przyczyn wznowienia postępowania i nieważności decyzji, zakwalifikowanie podstawy wznowienia postępowania jako rażącego naruszenia prawa prowadzącego do stwierdzenia nieważności.
Jak podkreśla M. Jaśkowska, w ślad za M. Boguszem (Problem rozłączności zakresów podstaw wznowienia postępowania administracyjnego i stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej w świetle Kodeksu postępowania administracyjnego (uwagi na marginesie tzw. trudnego przypadku) [w:] Fenomen prawa administracyjnego. Księga jubileuszowa Profesora Jana Zimmermanna, red. W. Jakimowicz, M. Krawczyk, I. Niżnik-Dobosz, Warszawa 2019, s. 56-63) możliwość taka obejmuje sytuacje graniczne, gdy naruszenie prawa do wznowienia jest tak jaskrawe, oczywiste i trwałe oraz tego rodzaju, że nie da się przejść nad nim do porządku dziennego, bo skutki są szczególnie dotkliwe dla strony, a jednocześnie nie jest możliwe wzruszenie tej wadliwej decyzji z powodu upływu czasu.
Taka sytuacja zachodziłaby wtedy, gdyby pozbawienie udziału strony w postępowaniu miało np. charakter przestępczy lub złośliwy, przy czym udział strony pominiętej nie mógłby być na jakimkolwiek etapie sprawy i w jakikolwiek sposób kwestionowany. Miałoby to miejsce np. w sytuacji, w której organ wiedząc o tym, że określona osoba powinna bezwzględnie brać udział w postępowaniu, w istocie intencjonalnie ją tego prawa pozbawia.
Tymczasem w niniejszej sprawie, udział Skarżącego w postępowaniu budowlanym prowadzonym na przełomie 2010 i 2011 roku nie był i nie mógł być oczywisty. W szczególności - jak wskazano wyżej - z projektu zagospodarowania terenu wynika, że budynek mieszkalny na należącej do wnioskodawcy działce nr [...] jest usytuowany w odległości 495 m od najbliższej wieży elektrowni wiatrowej WEA 17 usytuowanej na działce nr [...], co w myśl przepisów obowiązującego w dacie orzekania planu miejscowego (strefa ochronna 400 m od wiatraka) nie czyniło go stroną postępowania.
Jego udział i prawo do kwestionowania decyzji budowlanej w nadzwyczajnym trybie stwierdzenia nieważności wynika obecnie z tego, że odległość od wskazanej wieży elektrowni wiatrowej wynosi mniej niż 10-krotność jej wysokości czyli 1.500 m, co zgodnie z ustawą z 2016 roku o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych daje mu przymiot strony, jednakże nie stanowi o wstecznym ustanowieniu takich norm materialnych, pod kątem których należałoby rozważać prawidłowość decyzji budowlanej wydanej w 2011 roku.
W tej sytuacji chybione są uwagi skargi wskazujące na to, że decyzja jest dotknięta wadą nieważności (rażące naruszenie prawa) bowiem w sposób kwalifikowanie wadliwy pozbawiono Skarżącego udziału w postępowaniu. Należy wskazać, że udział Skarżącego w postępowaniu budowlanym był niemożliwy, bowiem żadne z jego nieruchomości nie znajdowały się w obszarze oddziaływania elementów inwestycji. Przymiot strony w postępowaniu nieważnościowym wynika natomiast z uchwalonej ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych.
Wadliwie są również zastrzeżenia skargi sformułowane w istocie na kanwie § 8 ust. 1 w zw. z § 31 ust. 1 pkt 3-6 planu wskazujące na nieprawidłowe położenie elektrowni wiatrowych względem chronionych planem inwestycji publicznych jakimi są drogi publiczne (zob. nr 4). Jak można wnioskować z całokształtu skargi, w fakcie przylegania elementów składowych realizowanego przedsięwzięcia do drogi stanowiącej cel publiczny Skarżący upatruje rażącego naruszenia zapisów § 30 ust. 1 pkt 3-6 planu.
Zgodnie z § 8 pkt 1 ustala się następujące obiekty przeznaczone na cele publiczne: drogi publiczne.
Z kolei § 30 ust. 1 pkt 3 i 4 planu ustala strefy ochrony od:
- elektrowni wiatrowych w odległości 400 m;
- dróg publicznych klasy drogi głównej poza terenem zabudowanym w odległości 20 m od ich linii rozgraniczających;
- dróg publicznych klasy drogi głównej poza terenem zabudowanym w odległości 20 m od ich linii rozgraniczających;
- dróg publicznych klasy drogi głównej na terenie zabudowanym w odległości 16 m od ich linii rozgraniczających;
- dróg klasy drogi zbiorczej w odległości 10 m od linii rozgraniczającej.
W ocenie Sądu trudno jest mówić o tym, zważywszy na zakazy wynikające z § 30 ust. 2 planu jakie wiążą się z ustanowieniem stref ochronnych (m.in. zakaz wznoszenia budynków mieszkalnych w granicach strefy), aby niemożliwe było lokalizowanie elektrowni wiatrowych z uwagi na to, że w granicy ich obszaru ochronnego znajduje się inny obiekt (droga), który ma własną strefę ochronną i nie mieści się jednocześnie w zakazie przewidzianym w § 30 ust. 2 planu. Sąd nie dostrzega w tym zakresie jakiegokolwiek naruszenia, tym bardziej rażącego. Żadna z elektrowni wiatrowych nie jest przy tym przewidziana do wybudowania dokładnie nad przebiegającą pod nią drogą publiczną.
Chybione są również zastrzeżenia Skarżącego (nr 3) co do wadliwego przyjęcia przez GINB, że uchwała Rady Gminy D. nr [...] z [...] czerwca 2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy D. na całym obszarze, z wyłączeniem działek: obręb C.: nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], obręb B.: nr ew. [...], [...], [...], [...], obręb K.: nr ew. [...], [...] [...], obręb Z.: nr ew. [...], [...] [...],[...], [...] [...],[...], [...] [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z 2006 r. nr [...] poz. 1815) nie obejmuje działki nr ewid. [...] obręb P(1). i mającego się tam znajdować rodzinnego domu dziecka. Skarżący uważa, że skoro wskazany plan przewiduje strefę ochronną 400 m od każdej elektrowni wiatrowej, to również działki znajdujące się poza zasięgiem planu miejscowego ją ustanawiającego, aczkolwiek wchodzące w zakres strefy ochronnej (położone w odległości do 400 m od wieży elektrowni wiatrowej), również są objęte ochroną.
W kontekście powyższego Sąd wyjaśnia, że jakkolwiek może się to wydawać Skarżącemu nieakceptowalne, to niemniej jednak zarówno uprawnienia jak i obowiązki ustalone określonym planem miejscowym wiążą wyłącznie na terenie, który pozostaje pod jego władztwem. Skarżący widzi zapisy planu jako wiążące również na innym terenie, planem tym nie objętym (patrz obręb P(1).), albowiem sporny plan przewiduje strefę ochronną. Należy jednak zwrócić uwagę Skarżącemu, że taka sama logika i ten sam sposób odczytywania planu musiałby znaleźć zastosowanie także w sytuacji, gdyby plan ustanawiał określone zakazy. Jest jednak oczywiste, że plan uchwalony dla danego obszaru nie może ingerować we władztwo planistyczne odnoszące się do innego terenu danej gminy bądź w skrajnych przypadkach gminy sąsiedniej.
W postępowaniu nieważnościowym nie można zatem uznać jako oczywistego i jaskrawego naruszenia przepisu prawa w sytuacji, gdy istnieje chociażby teoretyczny spór o to, jaki terytorialny zakres miałby dany plan miejscowy i jego zapisy, w sytuacji przenikania się oddziaływania inwestycji zlokalizowanej na jego terenie na teren objęty innym planem miejscowym, który nie przewiduje analogicznej ochrony, a przez to zakazu sytuowania zabudowy mieszkaniowej. Nie jest rzeczą Sądu ocena, czy wskazany plan miejscowy jest zgodny z prawem. Dopóki obowiązuje, wywołuje skutek w obrocie prawnym i musi być respektowany.
Sąd nie podziela również zastrzeżeń nr 1 i 2 wskazujących na wadliwe przyjęcie przez GINB, że plan przewiduje w strefie ochronnej elektrowni wiatrowych zakaz sytuowania nowej zabudowy i tym samym nie ma zastosowania do zabudowy już istniejącej, a także że jego zapisy nie wprowadzają ścisłych i bezwzględnych ograniczeń w zakresie odległości zabudowy od sytuowanych elektrowni wiatrowych.
Przede wszystkim należy zauważyć, że GINB w sposób jednoznaczny podkreślił, że w sprawie zakończonej decyzją Starosty S. z dnia 11 marca 2011 r. nr [...] doszło do naruszenia ustanowionej strefy ochronnej 400 m w odniesieniu do 3 elektrowni opisanych szczegółowo wyżej. Niemniej jednak organ przyjął, że z uwagi na nieznaczne naruszenie w tym względzie (od 5 do 20 m), brak jednoznacznego sprecyzowania sposobu ustalania granic strefy (liczenia odległości), a także z uwagi na wynikającą z projektu okoliczność nieprzekraczania norm hałasu przez zaprojektowane elektrownie, jak i możliwość skracania stref ochronnych (§ 30 ust. 3 planu z daty rozstrzygania sprawy przez Starostę) naruszenia w tym względzie nie można uznać za rażące, powodujące konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji budowlanej. Wbrew sugestiom skargi, organ nie stwierdza w swoim uzasadnieniu, że strefa ochronna dotyczy wyłącznie budynków nowych (na przyszłość) i nie ma w ogóle zastosowania do już istniejących. Przeczy temu już choćby to, że poddaje analizie obiekty niewątpliwie istniejące w dniu wydania decyzji Starosty i znajdujące się w poszczególnych strefach ochronnych elektrowni, uznając że doszło do naruszenia, jednakże niekwalifikowanego.
Sąd powyższe stanowisko GINB akceptuje, nie znajdując podstaw do przyjęcia, że w sprawie pozwolenia na budowę z dnia [...] marca 2011 r. wydana decyzja jest dotknięta wadą kwalifikowaną. W istocie stwierdzone naruszenia strefy ochronnej nie są tego rodzaju, aby można je było uznać za rażące.
Na marginesie należy zauważyć, że Sądowi z urzędu jest znany wyrok WSA w Szczecinie z dnia 16 lipca 2015 r. sygn. akt II SA/Sz 366/15, którym stwierdzono nieważność § 30 ust. 3 planu miejscowego analizowanego w niniejszej sprawie. Okoliczność ta, tj. wyeliminowanie z obrotu części planu nie może być brana pod uwagę w niniejszym postępowaniu, dotyczącym kontroli w postępowaniu nieważnościowym decyzji budowlanej z 2011 roku, którą należy oceniać według stanu faktycznego i prawnego z daty jej wydania.
Reasumując Sąd uznał, że skarga podlega oddaleniu, o czym orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło