VII SA/Wa 2326/16

PostanowienieWSA w Warszawie2018-02-02

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła - Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę postanowienia przyznającego prawo pomocy w zakresie zwolnienia od części wpisu sądowego, złożony po oddaleniu skargi, może zostać uwzględniony, jeśli nie nastąpiła istotna zmiana okoliczności faktycznych uzasadniająca zmianę wcześniejszego rozstrzygnięcia?
Ratio decidendi
Sąd odmówił zmiany postanowienia referendarza sądowego w zakresie zwolnienia od części wpisu sądowego, uznając, że wnioskodawczyni nie wykazała istotnej zmiany okoliczności faktycznych od czasu wydania poprzedniego postanowienia. Pomimo wskazania na problemy zdrowotne i zmianę sytuacji rodzinnej syna, wnioskodawczyni nadal korzysta z jego znaczącej pomocy finansowej i mieszkaniowej, co pozwala jej na ponoszenie pozostałych kosztów sądowych. Jednocześnie, sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, uznając, że ten wydatek przekracza możliwości finansowe wnioskodawczyni.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni B. H. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wcześniej, postanowieniem referendarza sądowego z dnia 29 grudnia 2016 r., przyznano jej prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu sądowego (300 zł), a w pozostałym zakresie wniosek oddalono. Wnioskodawczyni utrzymuje się z renty inwalidzkiej, mieszka u syna, który ponosi większość jej kosztów utrzymania i leczenia. Sąd rozpoznał wniosek jako żądanie zmiany poprzedniego postanowienia w zakresie zwolnienia od wpisu oraz jako nowy wniosek o ustanowienie adwokata.
Rozstrzygnięcie
1. Odmówiono zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 29 grudnia 2016 r. przyznającego B. H. prawo pomocy poprzez zwolnienie od części wpisu sądowego od skargi w wysokości 300,00 zł, w pozostałym zakresie oddalono wniosek. 2. Przyznano B. H. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy- Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 2 lutego 2018r. po rozpoznaniu wniosku B. H. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi B. H. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: 1. odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 29 grudnia 2016r. przyznającego B. H. prawo pomocy poprzez zwolnienie od części wpisu sądowego od skargi w wysokości 300,00 złotych, w pozostałym zakresie oddalającego wniosek, 2. przyznać B. H. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2016r. starszy referendarz sądowy przyznał B. H. prawo pomocy poprzez zwolnienie od części wpisu sądowego od skargi w wysokości 300,00 złotych, w pozostałym zakresie wniosek oddalono. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 września 2017r. oddalił skargę B. H. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016r., znak: [...]. W dniu 27 listopada 2017r. do Sądu wpłynął wniosek B. H. o przyznanie prawa pomocy uzupełniony na formularzu PPF w którym wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Przy piśmie z dnia 18 grudnia 2017r. wnioskodawczyni ponownie nadesłała uzupełniony formularz PPF. Z treści ww. wniosków wynika, że wnioskodawczyni utrzymuje się dochodów z renty inwalidzkiej w wysokości 959,00 złotych miesięcznie. Podała, że jest współwłaścicielem nieruchomości rolnej o pow. 0,5000 ha. Oświadczyła, że nie posiada innych nieruchomości, oszczędności zgromadzonych w złotówkach polskich lub w innej walucie ani przedmiotów wartościowych powyżej 5000 złotych. Określiła swoje wydatki na kwotę 700 złotych. W związku z niewystarczającymi danymi do rozpoznania wniosku pismem z dnia 10 stycznia 2018r. w wykonaniu zarządzenia z dnia 9 stycznia 2018r. wezwano wnioskodawczynię B. H. do wskazania w jakim zakresie wnosi o przyznanie prawa pomocy, gdyż w punkcie 4 formularza z dnia 28 grudnia 2017r (data wpływu do Sądu) nie zakreśliła o co wnosi; czy o zwolnienie od kosztów sądowych, częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, ustanowienie radcy prawnego lub adwokata oraz do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie : - gdzie zamieszkuje (dom, mieszkanie, lokal), należało podać jego powierzchnię oraz wskazać czy jest ich właścicielem, współwłaścicielem, czy też najemcą, - czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy też pozostaje z innymi osobami, jeśli tak, należało wyszczególnić te osoby oraz podać wysokość uzyskiwanego przez nie dochodu oraz majątek, - czy ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem mieszkania/ domu (gaz, opłaty za energię, telefon, internet, czynsz, podatek od nieruchomości itp.), jeśli tak należało je wyszczególnić i podać ich wysokość, a jeśli nie należało wskazać kto je ponosi i w jakiej wysokości, - orientacyjnej miesięcznej wysokości kosztów bieżących potrzeb życia codziennego, tj. zakup żywności, odzieży, środków chemicznych, leki, leczenie itp., - czy uzyskuje pomoc od rodziny, dzieci lub znajomych, jeśli tak, należało wskazać od kogo, w jakiej wysokości lub formie, oraz do nadesłania: - wyciągów z konta bankowego lub kont bankowych z dwóch ostatnich miesięcy, jeśli je posiada, bądź złożenia oświadczenia, że go nie posiada, - kopii dokumentów wskazujących wysokość ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy kalendarzowych, stałych miesięcznych opłat związanych z eksploatacją domu mieszkalnego/mieszkania. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem rozpoznania wniosku w oparciu o posiadane informacje. Wnioskodawczyni pismem z dnia 21 stycznia 2018r. (data wpływu do Sądu 25 stycznia 2018r.) udzieliła odpowiedzi na powyższe. W powyższym piśmie wyjaśniła, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Wnioskodawczyni podała, że mieszka w domu u syna T. H. Zajmuje część domu tj. pokój, kuchnię, łazienkę. Dom ma pow. zabudowy 120 m². Podkreśliła, że od 20 maja 2017r. sama prowadzi gospodarstwo domowe, gdyż syn zmienił stan cywilny i mieszka z żoną. Podała, że nie ponosi opłat związanych z utrzymaniem mieszkania ponieważ ją nie stać. Ponosi je w całości syn, który jej pomaga. Bez jego pomocy nie stać by ją było na życie i leczenie (syn opłaca część kosztów leczenia, lokal w którym mieszka, zapewnia transport do lekarzy). Wskazała, że miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu wynoszą 960 złotych miesięcznie, orientacyjne koszty na bieżące potrzeby życia codziennego wynoszą około 700 złotych. Wyjaśniła, że syn ponosi opłaty za gaz, wodę, energię, węgiel i ekogroszek do ogrzewania domu – 6 ton/rok po 850 złotych. Do wniosku wnioskodawczyni załączyła m.in. potwierdzenie wypłaty pobieranego świadczenia za miesiąc styczeń 2018r, wyciągi z rachunku bankowego za 01.11-31.12 2017r., kartę wypisową ze szpitala z dnia 11 kwietnia 2011r., kartę leczenia szpitalnego na oddziale okulistycznym 30.11.2017r., faktury za ponoszone lekarstwa i paragony na zakup żywności, dowód wpłaty za gaz z terminem płatności do 4 grudnia 2017r., wodę i ścieki w styczniu 2018r. Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje: Zauważyć przede wszystkim trzeba, że wniosek skarżącej w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych, jest kolejnym wnioskiem skarżącej w przedmiotowej sprawie. Postanowieniem z dnia 29 grudnia 2016r. referendarz sądowy przyznał B. H. prawo pomocy poprzez zwolnienie od części wpisu sądowego od skargi w wysokości 300,00 złotych, w pozostałym zakresie wniosek oddalono. W takiej sytuacji kolejny wniosek strony w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych należy traktować jako wniosek o zmianę ww. postanowienia w trybie art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r. poz. 1369 ze zm. ), zwanej dalej p.p.s.a. Natomiast wniosek w zakresie ustanowienia pełnomocnika rozpoznano jako nowy wniosek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Należy również wskazać, iż zgodnie z art. 165 p.p.s.a postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy" należy rozumieć wszelkie zmiany występujące zarówno w okolicznościach faktycznych, jak i w obowiązującym prawie. Muszą to być jednak takie zmiany, które uzasadniają zmianę dotychczasowego rozstrzygnięcia. W przypadku postanowienia odmawiającego przyznania prawa pomocy okolicznością taką będzie w szczególności pogorszenie sytuacji finansowej wnioskodawcy (postanowienie NSA z dnia 8 sierpnia 2014r., sygn. akt II OZ 746/16, LEX nr 1502259). Oceniając ponowny wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych uznać należy, że nie nastąpiła zmiana okoliczności umożliwiająca uwzględnienie wniosku. Wnioskodawczyni w piśmie z dnia 21 stycznia 2018r. podała, że samodzielnie prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, gdyż syn od dnia 20 maja 2017r. zmienił stan cywilny i mieszka z żoną. Wskazała również, na problemy zdrowotne i pozostawanie w stałym leczeniu, co wiąże się z kosztami. Powyższe w ocenie orzekającego nie wpływa jednak na zmianę postanowienia z dnia 29 grudnia 2016r. Wskazać należy, że wnioskodawczyni jak wynika z pisma z dnia 21 stycznia 2018r zamieszkuje w domu syna, który ponosi wszystkie koszty związane z jego utrzymaniem. Syn opłaca jej również część kosztów leczenia i zapewnia transport do lekarzy. Wnioskodawczyni nadal utrzymuje się przy jego pomocy. Zatem powyższe okoliczności na jakie powołuje się wnioskodawczyni nie mają wpływu na wynik oceny dokonanej w postanowieniu z dnia 29 grudnia 2016r. Wskazać należy, iż z pierwotnego wniosku wynika, że syn wnioskodawczyni uzyskuje dochody z tytułu pracy w wysokości 2700 złotych miesięcznie. Wobec tego, iż syn pokrywa bieżące opłaty i częściowe koszty leczenia uznano, że wnioskodawczyni przy jego pomocy jest w stanie ponieść pozostałe koszty sądowe w sprawie, z których nie została zwolniona. Zauważyć ponadto należy, że skarżąca uiściła pozostałą część wpisu sądowego w sprawie w wysokości 200,00 złotych oraz opłatę kancelaryjną w wysokości 100,00 złotych. W odniesieniu do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata uznano, że wniosek w tym zakresie zasługuje na uwzględnienie. Oceniono, że poniesienie tego wydatku przekracza możliwości finansowe wnioskodawczyni i mogłoby ją narazić na powstanie uszczerbku w koniecznym utrzymaniu. Z tego względu przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło