VII SA/Wa 2326/16

PostanowienieWSA w Warszawie2016-12-29

Skład orzekający: Katarzyna Pakuła - Getka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem i uzyskuje miesięczne dochody w wysokości 3630 zł, może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, prowadząca wspólne gospodarstwo domowe z synem i uzyskująca miesięczne dochody w wysokości 3630 zł, może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W tym przypadku, przyznano częściowe zwolnienie od wpisu sądowego, uznając, że jednorazowe uiszczenie pełnej kwoty przekraczałoby jej możliwości finansowe, ale jednocześnie stwierdzono, że stałe dochody pozwalają na pokrycie pozostałej części kosztów.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni B. H. wniosła skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z synem, a ich miesięczne dochody wynoszą 3630 zł (wynagrodzenie syna 2700 zł, renta wnioskodawczyni 930 zł). Miesięczne wydatki oszacowano na 2000 zł. Wnioskodawczyni jest współwłaścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 0,5 ha.
Rozstrzygnięcie
1). przyznano B. H. prawo pomocy poprzez zwolnienie od części wpisu sądowego od skargi w wysokości 300,00 złotych, 2). w pozostałym zakresie wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy referendarz sądowy- Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 grudnia 2016r. po rozpoznaniu wniosku B. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi B. H. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego postanawia: 1). przyznać B. H. prawo pomocy poprzez zwolnienie od części wpisu sądowego od skargi w wysokości 300,00 złotych, 2). w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Wnioskodawczyni wraz ze skargą wniesioną na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016r., znak: [...] wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. Do skargi załączyła wypełniony formularz PPF. Z treści wniosku wynika, że wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe wraz z synem. Wspólnie utrzymują się z dochodów w wysokości 3630 złotych miesięcznie. Na kwotę tą składa się wynagrodzenie uzyskiwane z tytułu pracy przez syna w wysokości 2700 złotych oraz renta uzyskiwana przez wnioskodawczynię w wysokości 930,00 złotych. Wnioskodawczyni wskazała, że miesięczne zobowiązania i wydatki wynoszą 2000 złotych. Podała, że jest współwłaścicielem nieruchomości rolnej o pow. 0,5000 ha. Oświadczyła, że nie posiada innych nieruchomości, oszczędności zgromadzonych w złotówkach polskich lub w innej walucie. Wnioskodawczyni uzasadniając wniosek zaznaczyła, że jest na rencie inwalidzkiej i posiada świadczenie w wysokości 930,00 złotych miesięcznie. W niniejszej sprawie zważono, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. , poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a ). Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka -Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Instytucja przyznania prawa pomocy ma zatem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób charakteryzujących się trudną sytuacją materialną. Może być więc przyznane na wniosek osób bardzo ubogich znajdujących się ze względu na różne zdarzenia życiowe w sytuacji, która nie pozwala im na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, lub gdy ich poniesienie byłoby związane z poniesieniem uszczerbku koniecznego dla wnioskującego i jego rodziny, tj. uniemożliwiłoby zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb życiowych. Inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskodawcy. Dokonując analizy sytuacji finansowej wnioskodawczyni i jej zdolności płatniczych w świetle danych przedstawionych we wniosku uznano, że nie jest ona w stanie bez uszczerbku w koniecznym dla siebie i syna utrzymaniu jednorazowo uiścić wpisu sądowego od skargi, który w niniejszej sprawie wynosi 500,00 złotych. Stwierdzono, że byłby to wydatek wykraczający poza jej rzeczywiste możliwości finansowe. W związku z powyższym, przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy poprzez zwolnienie od części wpisu sądowego od skargi w wysokości 300,00 złotych. Jednocześnie uznano, że brak jest brak podstaw do przyjęcia, iż wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego samodzielnie. Podkreślić należy, że wnioskodawczyni wraz z synem pozostającym we wspólnym gospodarstwie domowym uzyskują stałe dochody miesięczne, łącznie w wysokości 3630 złotych. Sytuacja taka pozwala na sukcesywne czynienie oszczędności na pokrycie choćby części kosztów związanych z zainicjowanym postępowaniem sądowym. Należy bowiem podkreślić, że wszczynając spór przed Sądem, skarżąca powinna mieć na uwadze, że prowadzenie postępowania sądowego wiązać się będzie z koniecznością ponoszenia niezbędnych kosztów. Wskutek powyższego stwierdzono, że wnioskodawczyni mając z synem stałe dochody miesięczne we wskazanej wyżej wysokości powinna partycypować w kosztach sądowych. Uznano, że wnioskodawczyni będzie w stanie samodzielnie ponieść koszty pozostałej części wpisu sądowego w wysokości 200,00 złotych i ewentualne pozostałe koszty postępowania, które mogą pojawić się w sprawie na późniejszych etapach postępowania (opłata za uzasadnienie wyroku, wpis od skargi kasacyjnej, wpis od zażaleń, opłaty za odpisy). Wydatki te, o ile się pojawią, będą odsunięte w czasie, stąd strona ma możliwość odpowiedniego przygotowania się na ich poniesienie. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło