VII SA/Wa 2327/12

WyrokWSA w Warszawie2013-03-07

Skład orzekający: Paweł Groński, Mirosława Pindelska, Elżbieta Zielińska - Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek wydać zaświadczenie potwierdzające właściwe użytkowanie i konserwację zabytku, jeśli dane znajdujące się w jego posiadaniu nie potwierdzają tego stanu faktycznego?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie ma obowiązku wydania zaświadczenia, jeśli żądana treść nie wynika z prowadzonych przez niego ewidencji, rejestrów lub innych posiadanych danych. Postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia ma charakter uproszczony i służy potwierdzeniu istniejących faktów, a nie dokonywaniu nowych ustaleń prawnych czy faktycznych. W sytuacji, gdy dane organu wskazują na zły stan zabytku, odmowa wydania zaświadczenia potwierdzającego jego właściwe użytkowanie i konserwację jest uzasadniona.
Stan faktyczny
Skarżący S. G. wystąpił o wydanie zaświadczenia potwierdzającego, że zarządzane przez niego założenie pałacowo-parkowe jest użytkowane i konserwowane zgodnie z ustawą o ochronie zabytków, w celu przedłożenia go organowi podatkowemu w celu uzyskania zwolnienia z podatku od nieruchomości. Organ konserwatorski odmówił wydania zaświadczenia, wskazując na zły stan zabytku stwierdzony podczas kontroli. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. S. G. wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, , Sędzia WSA Mirosława Pindelska, Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2013 r. sprawy ze skargi S. G. na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lipca 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia skargę oddala Postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. znak: [...] Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego działając na podstawie art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm.) oraz art. 138 §1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu zażalenia S. G. z dnia [...] listopada 2011 r., na postanowienie [...]o Konserwatora Zabytków, działającego z upoważnienia Prezydenta [...], odmawiające wydania zaświadczenia, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ podał, że S. G. wystąpił o wydanie zaświadczenia stwierdzającego, że założenie pałacowo – parkowe [...] na [...] w [...] przy ul. [...], użytkowane i konserwowane jest zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, celem przedłożenia go organowi podatkowemu. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.) zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Podstawę wdania zaświadczenia stanowi art. 217 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publiczne wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie (§ 1). Zaświadczenie wydaje się, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis (§ 2 pkt 1), osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu faktów lub stanu prawnego (§ 2 pkt 2). Organ administracji publiczne obowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 218 § 1 k.p.a.). Organ nadto, wyjaśnił, że zaświadczenie jest czynnością materialno – techniczną, przyjmującą postać dokumentu urzędowego. Jest to czynność faktyczna, akt wiedzy, a nie woli organu, w którym stwierdza to, co jest mu wiadome i nie rozstrzyga żadnej sprawy. Zaświadczenie nie może w sposób władczy ustalać istnienia uprawnień (obowiązków), a jedynie je potwierdzać, o ile wynikają one z prowadzonych rejestrów, dokumentów lub innych danych znajdujących się w posiadaniu organu. Zaświadczenie potwierdza zatem, jedynie ustalony fakt, a nie wynik prowadzonego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Wydawane jest w postępowaniu uregulowanym w dziale VII k.p.a. Jest to postępowanie uproszczone i odformalizowane, w którym postępowanie wyjaśniające przeprowadza się w ograniczonym zakresie. Organ administracji publicznej ma podstawy do odmowy wydania zaświadczenia o żądanej przez wnioskodawcę treści w sytuacji, gdy w toku uproszczonego postępowania wyjaśniającego nie było możliwe potwierdzenie istnienia stanu faktycznego lub prawnego, którego potwierdzenia domagał się wnioskodawca, z uwagi na brak takich danych oraz gdy dane będące w jego posiadaniu dotyczą przedmiotu żądania, lecz ich treść jest rozbieżna z informacjami, których potwierdzenia dotyczy wniosek. W niniejsze sprawie [...] Konserwator Zabytków nie dysponował dokumentami potwierdzającymi, że założenie pałacowo - parkowe [...] na [...] w [...] przy ul. [...] jest utrzymywane i konserwowane zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W czasie kontroli przeprowadzonej w dniu [...] października 2011 r. stwierdzono zły stan zabytku. Potwierdza to znajdująca się aktach administracyjnych dokumentacja fotograficzna. Wynika z niej, że we wnętrzu budynku brak jest tynków, posadzek instalacji sanitarnych, wodnych, elektrycznych, instalacja c.o. jest skorodowana i nieużytkowana, w oknach brakuje szyb. Elewacja budynku jest częściowo uszkodzona oraz pozbawiona tynków. Park jest porośnięty chwastami. Organ wskazał nadto, że obecny właściciel zabytku (od 2006 r.) wystąpił jedynie o wydanie pozwolenia na budowę ogrodzenia wokół parku, wycinkę drzew, a także, uzyskał pozwolenie konserwatorskie na przeprowadzenie sondażowych badań archeologicznych. Wobec powyższych ustaleń [...] Konserwatora Zabytków organ odwoławczy uznał, iż brak jest podstaw do zmiany, bądź uchylenia zaskarżonego postanowienia, a podniesione wobec postanowienia zarzuty ocenił jako bezzasadne. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł S. G. zarzucając: 1. naruszenie prawa materialnego, tj. art. 5 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, polegające na jego błędnej wykładni przez organ, co doprowadziło do uznania, że wnioskodawca nienależycie zajmował się nieruchomością i w związku z tym nie spełnia kryteriów do otrzymania zaświadczenia, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych; 2. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 218 k.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, mające istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na błędnym uznaniu przez organ, że znajdujące się w jego dyspozycji dokumenty, decyzje i postanowienia nie wykazały, że zespół pałacowo – parkowy [...] jest należycie utrzymywany i konserwowany. Podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu podkreślił że podejmował szereg czynności mających na celu zabezpieczenie nieruchomości przed dalszą degradacją, o których organy konserwatorskie dokładnie wiedziały. Wystąpił także o wydanie decyzji o ustaleniu inwestycji celu publicznego, co powinno być wystarczającą przesłanką do wydania żądanego zaświadczenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Sąd kontrolując zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego nie znalazł podstaw do jego uchylenia (art.1 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2002 r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Postępowanie prowadzone przez organ opierało się o przepisy regulujące tryb wydawania zaświadczeń, mające w stosunku do przepisów ogólnych procedury administracyjnej – charakter uproszczony. Przejawia się to m.in. w ograniczonym pod względem zakresu postępowaniu dowodowym. Zgodnie z art. 217 § 1 i § 2 k.p.a. organ administracji publicznej wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o jego wydanie. Zaświadczenie wydaje się, jeżeli: 1. urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa; 2. osoba ubiega się o nie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego. Przepis ten należy czytać łącznie z regulacją art. 218 § 1 k.p.a., który precyzuje, co może być potwierdzone zaświadczeniem. Zgodnie z powołaną normą, zaświadczenie może potwierdzać fakty, albo stan prawny wynikający z prowadzonych przez organ ewidencji, rejestrów, bądź innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Z powołanych przepisów wynika, że zaświadczenie jest aktem wiedzy, a nie woli organu i nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego Dlatego nie jest dopuszczalne w trybie dotyczącym wydawania zaświadczeń dokonywanie jakichkolwiek ustaleń faktycznych i prawnych nie wynikających z prowadzonej przez organ ewidencji, rejestrów, bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Postępowanie wyjaśniające, o jakim mowa w art. 218 § 2 k.p.a., spełnia tylko pomocniczą rolę przy ustalaniu treści zaświadczenia. Odnosi się ono do zbadania okoliczności wynikających z istniejących ewidencji, rejestrów i innych danych, czy też wyjaśnienia, czy dane te odnoszą się do osoby wnioskodawcy, faktów, stanu prawnego, którego poświadczenia domaga się zainteresowany, a także ustalenia jakiego rodzaju ewidencja lub rejestry mogą zawierać żądane dane i ustalenia ewentualnych ich dysponentów. Postępowanie to ma zatem na celu usunięcie wątpliwości co do znanych, bo istniejących już faktów lub stanu prawnego (wyrok NSA z dnia 8 września 2009 r. I OSK 104/09, Lex nr 594852). Nie ulega wątpliwości, że przepisy art. 217 – 219 k.p.a. określające prawny reżim wydawania zaświadczeń powinny być stosowane przez organy administracji w sposób ścisły. Zaświadczenie jest bowiem dokumentem urzędowym, mogącym stanowić dowód w rozumieniu przepisów procesowych, za którym przemawia prawne domniemanie prawdziwości zawartych w nim informacji. Z powyższych względów mając na uwadze istotę i cel prawnoprocesowej instytucji zaświadczenia zgodzić należy się ze stanowiskiem organu, że brak było podstaw do wydania S. G. zaświadczenia żądanej treści. Jak wynika z akt postępowania administracyjnego skarżący wniósł o wydanie zaświadczenia stwierdzającego, że założenie pałacowo – parkowe [...] przy ul. [...] w [...], którego jest właścicielem, jest właściwie użytkowane oraz zabezpieczane i konserwowane zgodnie z obowiązującymi przepisami o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Wydanie zaświadczenia żądnej treści, jak niewadliwie ustalił organ, było niemożliwe z uwagi na to, że nie wynikała ona z ewidencji, rejestrów lub innych danych będących w posiadaniu organu. Organ administracyjny zatem nie mógł potwierdzić, że zespół pałacowo – parkowy [...] jest właściwie użytkowany oraz zabezpieczany i konserwowany zgodnie z obowiązującymi przepisami o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. W tym stanie rzeczy, odmawiając wydania zaświadczenia nie naruszył obowiązujących w tym zakresie przepisów. W szczególności niezasadny jest zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 5 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, gdyż przepis ten nie podlegał i nie mógł podlegać żądnej interpretacji przez organ administracji. W postępowaniu o wydanie zaświadczenia sąd nie dostrzegł także naruszenia przepisów procesowych, gdyż postępowanie wyjaśniające nie ma na celu ustalenie stanu faktycznego, a jedynie zbadanie dokumentów, które ten stan potwierdzają. Zważywszy na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło