VII SA/Wa 2328/13

WyrokWSA w Warszawie2014-08-29

Skład orzekający: Ewa Machlejd, Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Maria Tarnowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego poprzez demontaż reklamy wielkoformatowej może zostać utrzymana w mocy, jeśli nie ustalono jednoznacznie, kto jest inwestorem lub właścicielem tej reklamy?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, ponieważ organ odwoławczy nie przeprowadził postępowania w celu jednoznacznego ustalenia inwestora posiadającego tytuł do obiektu, a w jego braku właściciela lub właścicieli obiektu. Brak ten stanowił naruszenie przepisów Prawa budowlanego i Kodeksu postępowania administracyjnego, uniemożliwiając prawidłowe określenie adresata decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej spółce z o.o. sp. k. demontaż reklamy wielkoformatowej z elewacji budynku. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając montaż reklamy za roboty budowlane wymagające zgłoszenia, a samą reklamę za naruszającą przepisy dotyczące ograniczenia oświetlenia dziennego. Spółka wniosła skargę, zarzucając m.in. skierowanie decyzji do podmiotu niebędącego inwestorem ani właścicielem reklamy oraz naruszenie przepisów proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od organu na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant starszy referent Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w [...] kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] września 2013 r. ([...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej kpa, po rozpatrzeniu odwołania [...] z o.o. sp. k. - utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. (nr [...]) nakazują [...] sp. z o.o. sp. k. doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego poprzez demontaż reklamy wielkoformatowej - siatki winylowej z konstrukcją wsporczą i oświetleniem na elewacji frontowej i bocznej budynku przy ul. [...] w [...]. Organ wskazał, że podczas oględzin przeprowadzonych [...] lutego 2009 r., stwierdzono umieszczenie nośnika reklamowego (siatki) od strony zachodniej. Organ powiatowy decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej [...] usunięcie ww. reklamy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. uchylił ww. decyzję i na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej [...] wykonanie ww. obowiązku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W-wie wyrokiem z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 137/12 uchylił decyzje organów obu instancji. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wydał ww. decyzję z dnia [...] grudnia 2012 r. Organ odwoławczy powołując się na art. 28 ust. 1, 30 ust. 1 Prawa budowlanego stwierdził, że montaż siatki winylowej wraz z konstrukcją wsporczą i oświetleniem lampami halogenowymi na elewacji ww. budynku zakwalifikować należy jako roboty budowlane określone w art. 30 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy. Inwestor zobowiązany był zatem do zgłoszenia zamiaru ich wykonania. Podał, że budynek nie jest wpisany do rejestru zabytków tylko znajduje się na obszarze wpisanym do rejestru zabytków (decyzja z [...] lipca 1965 r. nr [...]). Inwestor nie był więc zobligowany do uzyskania decyzji o pozwoleniu na wykonanie robót budowlanych. Na podstawie pisma Wspólnoty Mieszkaniowej [...] z [...] stycznia 2012 r. oraz pism spółki, w których nie kwestionuje ona prawa własności urządzenia, organ ustalił, że inwestorem jest spółka [...] sp. z o.o. sp. k. Jako prawidłowy tryb postępowania legalizacyjnego organ wskazał art. 50-51 Prawa budowlanego i stwierdził, że reklama narusza § 14 a rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. (Dz. U. 1999, Nr 74, poz. 836 ze zm.), podkreślając przy tym, że przepis ten nie określa stopnia ograniczenia oświetlenia dziennego mieszkania przez urządzenia i nośniki reklamowe, wskazując na sam fakt wystąpienia, zatem nie ma znaczenia, czy siatka winylowa przepuszcza określoną ilość światła zgodną z § 57 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Organ nie zgodził się z twierdzeniami spółki, iż siatka z nadrukiem reklamowym zabezpiecza prowadzone w dniu kontroli (tj. [...].06.2011r.) na elewacji roboty budowlane, podnosząc że została zamontowana w czasie, kiedy ani inwestor, ani właściciel budynku nie posiadał legitymacji prawnej do prowadzenia takich robót (dnia [...] czerwca 2011 r. zgłoszono roboty, a w trakcie oględzin [...] czerwca 2011 r. stwierdzono zainstalowanie siatki, a więc przed upływem 30 dni od dnia zgłoszenia). Ponadto, sposób zamontowania siatki w niewielkiej odległości od ściany budynku nie tylko nie stanowi zabezpieczenia wykonywanych robót, ale uniemożliwia ich prowadzenie na powierzchni zasłoniętej reklamą. Brak jest również rusztowań oraz innych urządzeń niezbędnych do wykonywania remontu elewacji. Skargę na powyższą decyzję wniosła [...] sp. z o.o. sp. k i domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: - art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, poprzez niewłaściwe utrzymanie w mocy nakazu doprowadzenia ww. budynku do stanu poprzedniego, mimo iż elewacja jest remontowana, a inwestor posiada zgodę na remont i zawieszenie na ten czas siatki zabezpieczającej z nadrukiem reklamowym wraz z konstrukcją wsporczą; - § 14 a ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych, poprzez jego niezastosowanie, pomimo, iż siatkę zamontowano w oparciu o zgodę organu konserwatorskiego i pełni ona funkcje zabezpieczające; - art. 14 a ust. 1 cyt. rozporządzenia poprzez jego zastosowanie, pomimo iż stan elewacji wymagał zabezpieczenia, co więcej, prowadzone są niezbędne prace remontowe elewacji, co wyklucza zastosowanie ww. przepisu; - art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji gdy prawo własności Wspólnoty Mieszkaniowej zostało ograniczone, a ograniczenia w korzystaniu z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób; - art. 28 kpa w zw. z art. 42 Prawa Budowlanego, poprzez nieustalenie inwestora urządzenia, oraz skierowanie decyzji do podmiotu nie będącego inwestorem, ani właścicielem ww. reklamy w oparciu o ustalenia poczynione na materiale dowodowym pochodzącym ze stycznia 2012 r., - art. 7, 77, 80, 107 kpa, poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego i jego nierozpatrzenie (art. 77, 80), niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w tym nieustalenie aktualnego inwestora (art. 77), co skutkowało nieprawidłowym uzasadnieniem decyzji (art. 107), - art. 61 § 2 w zw. z art. 104 kpa, poprzez utrzymanie w mocy decyzji dotyczącej budynku przy ul. [...] w [...], mimo iż postępowanie wszczęto i prowadzono w stosunku do "reklamy wielkoformatowej wraz z konstrukcją wsporczą i oświetleniem halogenowym". Skarżąca podniosła, że zaskarżona decyzja została skierowana do podmiotu nie będącego inwestorem ani właścicielem reklamy. W skardze wyjaśniła, że siatkę zabezpieczającą zainstalowano w oparciu o zgodę [...] Konserwatora Zabytków (decyzja z [...] maja 2012 r., nr [...], przedłużona decyzją z [...] sierpnia 2013 r., nr [...]. Pomimo niewielkiej odległości siatki od elewacji, nie uniemożliwia to remontu, np. metodą alpinistyczną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał zaprezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad postępowania stosownie do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej ppsa. W świetle powyższych kryteriów skarga zasługiwała na uwzględnienie. Poddaną kontroli Sądu decyzją z dnia [...] września 2013 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. nakazującą [...] sp. z o.o. sp. k. doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu poprzedniego poprzez demontaż opisanej reklamy wielkoformatowej na elewacji ww. budynku mieszalnego. Podstawę prawną nałożonego nakazu stanowił art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Zaznaczyć zatem trzeba, że w kolejnym przepisie ustawodawca określił krąg adresatów decyzji wydawanych na podstawie m.in. art. 51. Zgodnie bowiem z art. 52 Prawa budowlanego inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50 a oraz art. 51. W orzecznictwie wskazuje się, że kolejność podmiotów wymienionych w powołanym przepisie nie jest przypadkowa. Przede wszystkim zobowiązanym do dokonania ww. czynności jest inwestor, chyba że podmiot ten w dacie orzekania już nie istnieje bądź nie ma tytułu do nieruchomości lub obiektu, który upoważniałby do wykonania czynności nakazanych decyzją. W dalszej kolejności właściciel, a następnie zarządca obiektu budowlanego (por. wyrok NSA W-wa z dnia 15 maja 2012r. sygn. akt IIOSK 338/1, LEX nr 1219135). W rozpatrywanej sprawie organ nie przeprowadził postępowania w celu jednoznacznego ustalenia inwestora posiadającego tytuł do obiektu, a w jego braku właściciela, bądź właścicieli obiektu, pomimo iż w odwołaniu skarżąca podnosiła, że decyzja została skierowana do podmiotu nie będącego inwestorem, ani właścicielem reklamy. Ze wskazanego przez organ odwoławczy faktu, iż [...] sp. z o.o. sp.k. w pismach nie kwestionowała prawa własności urządzenia oraz dokonanego przez tą spółkę zgłoszenia z dnia [...] czerwca 2011 r. nie można było wywieść, że to ten podmiot był inwestorem (posiadającym tytuł prawny do obiektu) lub właścicielem spornego nośnika reklamowego. Zauważyć trzeba, że w aktach sprawy znajduje się zgłoszenie z dnia [...] kwietnia 2009 r. dotyczące montażu spornego nośnika reklamowego w obecnym kształcie tj. z konstrukcją wsporczą i oświetleniem (uprzednie dokonane przez [...] z siedzibą w [...]", w dniu [...] czerwca 2007 r. dotyczyło tylko montażu banera reklamowego), którego dokonała "[...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], będąca komplementariuszem skarżącej spółki komandytowej [...] sp. z o.o. sp. k., co wynika z KRS (stan prawny na dzień [...] października 2013) W związku z powyższym obowiązkiem organu II instancji było ponowne jednoznaczne zbadanie kto był inwestorem posiadającym tytuł prawny upoważniający do wykonania czynności nakazanych decyzją, a w przypadku braku takich uprawnień po stronie inwestora, kto był właścicielem opisanego nośnika reklamowego, bądź poszczególnych jego części (konstrukcja wsporczą, oświetlenie, siatka winylowa) w przypadku różnych inwestorów lub właścicieli każdej z części. Wobec braku ustaleń w zakresie adresata decyzji trafne okazały się zarzuty skargi o naruszeniu art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 52 Prawa budowlanego przy wydawaniu zaskarżonej decyzji. Rzeczą organu odwoławczego będzie zatem ponowne przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem powyższych rozważań. Natomiast pozostałe zarzuty skargi nie zasługiwały na aprobatę. W szczególności organy prawidłowo zastosowały w niniejszej sprawie tryb wymieniony w przepisach art. 50 i 51 Prawa budowlanego, stosując się tym samym do wytycznych wyroku z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 137/12. Trafnie również ustalono, że sporna reklama, na którą - co wymaga podkreślenia - składa się m.in. siatka winylowa narusza wymogi określone w § 14 a rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. (Dz. U. 1999r., Nr 74, poz. 836 ze zm.). W § 14 a cyt. rozporządzenia wskazuje się bowiem, że na budynku mieszkalnym wielorodzinnym mogą być instalowane urządzenia i nośniki reklamowe oraz inne urządzenia niezwiązane z użytkowaniem budynku lub mieszkania, o ile nie ograniczają oświetlenia dziennego mieszkania. Nie może budzić zatem wątpliwości fakt, że sam rodzaj nośnika reklamowego jakim jest siatka winylowa ogranicza dostęp światła dziennego. Przytoczony przepis - jak zasadnie wskazały organy - nie podaje stopnia ograniczenia dopływu światła dziennego, a to oznacza, że nie może być on ograniczony nawet w minimalnym stopniu. Z dokumentacji fotograficznej znajdującej się w aktach sprawy jednoznacznie wynika, że sporna siatka winylowa posiada zwartą fakturę i szczelnie pokrywa całą frontową i częściowo zachodnią elewację budynku w jego mieszkalnej części, tym samym znacznie ograniczając dopływ światła dziennego do mieszkań. Sąd podzielił także stanowisko, że siatka winylowa została zamontowana w dacie, kiedy inwestor nie posiadał legitymacji prawnej do prowadzenia robót na elewacji ww. budynku, co wyklucza zastosowanie § 14 a ust. 4 cyt. rozporządzenia. Z materiału dowodowego wynika jednoznacznie, że zgłoszenia robót budowlanych obejmujących remont elewacji dokonano w dniu [...] czerwca 2011 r. Do wykonywania robót budowlanych inwestor mógł przystąpić zatem dopiero po upływie 30 dni od tej daty, natomiast wykonanie nośnika reklamowego stwierdzono podczas oględzin już w dniu 30 czerwca 2011 r. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie w pkt II i III wyroku znajduje oparcie w art. 152 oraz art. 200 ppsa w zw. z§ 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. - w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.)

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło