VII SA/Wa 233/16
WyrokWSA w Warszawie2017-01-19
Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Izabela Ostrowska, Tomasz Stawecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżącej przysługuje przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę drogi wewnętrznej, jeśli jej nieruchomość sąsiaduje z terenem inwestycji i istnieje potencjalny wpływ na stosunki wodne?Ratio decidendi
Organy administracji błędnie uznały postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji za bezprzedmiotowe, odmawiając skarżącej statusu strony. Błędna interpretacja przepisów KPA i Prawa budowlanego doprowadziła do naruszenia prawa materialnego i procesowego. Sąd podkreślił, że wcześniejsze orzeczenia sądów administracyjnych potwierdzały przymiot strony skarżącej w podobnych sprawach, a budowa drogi wewnętrznej, nawet o niewielkich parametrach, może wpływać na stosunki wodne i tym samym na nieruchomość sąsiednią, co uzasadnia przyznanie statusu strony.Stan faktyczny
Skarżąca K. W. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę drogi wewnętrznej, argumentując, że nie została uznana za stronę postępowania. Organy administracji (Wojewoda i Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego) umorzyły postępowanie, uznając skarżącą za nieposiadającą interesu prawnego. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące naruszenia przepisów KPA, Prawa ochrony środowiska, Prawa o drogach publicznych oraz zmian stosunków wodnych i wpływu inwestycji na jej nieruchomość. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy błędnie odmówiły skarżącej statusu strony.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Tomasz Stawecki (spr.), Protokolant ref. staż. Patryk Wernio, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2015 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...], po rozpatrzeniu odwołania z dnia 13 października 2015 r. K. W. (zwanej dalej również "skarżącą") od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2015 r., znak: [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2015 r. umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2015 r., znak: [...], wydanej G. Sp. z o.o. (zwanej dalej także "inwestorem"), wyrażającej zgodę na zmianę decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2014 r., znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej inwestorowi pozwolenia na budowę drogi wewnętrznej na działce nr [...] w S. gm. [...], w zakresie zmiany szerokości projektowanej drogi wewnętrznej. Rozbudowa wymienionej jest zwana dalej także "inwestycją".
Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Decyzją z dnia [...] maja 2012 r., znak: [...], Starostę [...] udzielił pozwolenia na budowę budynku chłodni i magazynu warzyw i owoców wraz z wewnętrznymi instalacjami sanitarnymi i elektrycznymi, infrastrukturą techniczną, tj. zewnętrznymi instalacjami wodno-kanalizacyjnymi, instalacją gazową, elektroenergetyczną i oświetleniową oraz zbiornikami ścieków na działkach nr [...] i [...] położonych w S., gm. [...].
W dniu [...] listopada 2014 r. Starosta [...] wydał decyzję nr [...], znak: [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą G. Sp. z o.o. pozwolenia na budowę drogi wewnętrznej na działce nr [...] w S., gm. [...].
W dniu [...] marca 2015 r. Starosta [...] decyzją nr [...], znak: [...], wyraził zgodę na zmianę w/w pozwolenia w zakresie zmiany szerokości projektowanej drogi wewnętrznej zgodnie z przedłożonym aneksem zmian.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji z dnia [...] kwietnia 2015 r., wydanej na skutek odwołania K. W. od decyzji Wojewody [...] umarzającej postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2012 r., uznał, że nie ma podstaw do stwierdzenia oddziaływania przedmiotowej inwestycji na nieruchomość skarżącej. Mimo iż naturalny kierunek spływu wód opadowych odbywa się w kierunku południowo – wschodnim, to wzniesienie skarpy wzdłuż wschodniej ściany projektowanego budynku, w południowej części skarpy, gdzie odległość nasypu od działki skarżącej nr [...] wynosi ok. 1 m, wpłynie na zmianę kierunku spływu wód opadowych. Wody opadowe z terenu skarpy są jedynie częściowo kierowane do ścieku drogowego i dalej do zbiornika w celu odparowania, pozostała część wód opadowych zgodnie ze spadkiem skarpy spływać będzie w kierunku działki skarżącej (na wschód), a nie zgodnie z dotychczasowym kierunkiem ich odpływu (na południowy – wschód).
Dalej Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że zgodnie z § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., nr 75, poz. 690 z późn. zm.) dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości jest zabronione. Zmiana sposobu odpływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości uzasadnia przyznanie właścicielowi zalewanej działki statusu strony postępowania.
Ponadto, przedmiotowa inwestycja stosownie do treści § 3 ust. 1 pkt 52b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397) zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (zabudowa przemysłowa lub magazynowa wraz z towarzyszącą jej infrastrukturą o powierzchni zabudowy nie mniejszej niż 1 ha).
W dniu 14 maja 2015 r. K. W. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2015 r. Skarżąca podniosła, że nie została uznana przez organ za stronę postępowania, w związku z czym nie mogła aktywnie wziąć udziału w trakcie trwania skarżonego postępowania i wnieść sprzeciwu przeciwko planom budowy spornej drogi wewnętrznej. Skarżąca jest właścicielką działki nr ew. [...], znajdującej się w bezpośrednim sąsiedztwie spornej inwestycji.
Ponadto K. W. zarzuciła skarżonej decyzji naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego oraz naruszenie prawa materialnego, to jest:
1) normy art. 7, 8, 9 oraz 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., zwany dalej "k.p.a."), – poprzez udzielenie przez Starostę [...] zezwolenia na budowę drogi, która została już wybudowana jako droga rzekomo tymczasowa, na trwałym podkładzie betonowym i nigdy nie została rozebrana, a jest to jedyna droga dojazdowa prowadząca od jedynej bramy wjazdowej do magazynów;
2) normy art. 157 § 2 k.p.a,, w zw. z art. 28 k.p.a – poprzez nieuznanie skarżącej za stronę postępowania;
3) art. 9 i 11 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska oraz art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko – poprzez brak wymogu zgody na realizację spornego przedsięwzięcia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach;
4) art. 29 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm.) – poprzez brak dojazdu do nieruchomości (wjazd zrealizowany w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości skarżącej jest samowolą budowlaną, wzdłuż jej działki, z podniesieniem rzędnych). Nadal nie ma śladu budowy drogi dojazdowej zgodnej z pozwoleniem na budowę, choć inwestycja jest zakończona.
Po rozpatrzeniu wniosku skarżącej Wojewoda [...], na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. wydał decyzję z dnia [...] września 2015 r., znak: [...], umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2015 r., wydanej G. Sp. z o.o., wyrażającej zgodę na zmianę decyzji Starosty [...] z dnia [...] listopada 2014 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej inwestorowi, pozwolenia na budowę drogi wewnętrznej na działce nr [...] w S. gm. [...], w zakresie zmiany szerokości projektowanej drogi wewnętrznej.
Wojewoda [...] wskazał, że K. W. nie jest stroną zaskarżonego postępowania. Organ pierwszej instancji, powołując się na treść art. 28 k.p.a. oraz art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm., zwanej dalej "pr.bud."), stwierdził, że skarżąca nie jest stroną postępowania, ponieważ nie wykazała normy materialnoprawnej, która kwalifikowałby jej działkę, jako znajdującą się w obszarze oddziaływania inwestycji.
Odnosząc się do poszczególnych zarzutów skarżącej, Wojewoda [...] wskazał, że dopuszczalne możliwości zagospodarowania spornej działki oraz działki skarżącej określa § 29 ust. 6 Uchwały Nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] lutego 2004 r, w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z 2004 r. Nr [...] poz. [...] ze zm.). Po przeanalizowaniu dokumentacji, organ pierwszej instancji nie stwierdził ograniczeń sposobu wykorzystania działki przez skarżącą na podstawie planu zagospodarowania przestrzennego.
Dalej organ odniósł się do podnoszonej przez skarżącą zmiany ukształtowania działki na skutek prowadzenia na jej terenie inwestycji, stwierdzając, że jest to element powszechny, ponieważ dotyczy większości inwestycji, i samo jego występowanie nie tworzy obszaru oddziaływania na działkach sąsiednich. W tym wypadku zdaniem K. W. podniesienie terenu na długości drogi prowadzi do zatrzymywania wody i tworzenia rozlewiska na nieruchomości inwestora, a z tego rozlewiska woda odprowadzana jest celowo kanałem wybudowanym przez inwestora na jej nieruchomość. Natomiast w ocenie Wojewody [...] samo utwardzenie pasa działki nr [...] nie wpływa na ilość i miejsce zbierania się wody spływającej na działkę skarżącej. Spływ wody na tę działkę nie jest także nowym zjawiskiem powstającym w wyniku budowy drogi wewnętrznej. Kierunek spływu wód opadowych wynika z istniejącego na obszarze kilku działek ukształtowania terenu, a nie omawianej inwestycji. Na takie wnioski pozwala analiza ukształtowania powierzchni terenu widoczna na wyrysie z planu zagospodarowania przestrzennego. Tożsame stwierdzenia zawiera również "Opinia techniczna" autorstwa mgr inż. F. Z. opracowana na zlecenie Urzędu Miejskiego w [...].
W odniesieniu do argumentów skarżącej dotyczących wpływu inwestycji na środowisko, organ stwierdził, że omawiana inwestycja – budowa drogi wewnętrznej o długości 70,7 m – zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr 213 poz. 1397), nie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko lub przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a więc postępowanie w sprawie środowiskowych uwarunkowań jej nie dotyczy.
Wojewoda [...] w odpowiedzi na zarzut K. W. o niezgodności decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2015 r. z art. 29 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, wskazał, że ww. przepis dotyczy procedury uzyskania w drodze decyzji zezwolenia zarządcy drogi na lokalizację zjazdu lub przebudowę zjazdu. Wskazuje on, że taka inwestycja należy do właściciela lub użytkownika nieruchomości przyległych do drogi, a w przypadku budowy lub przebudowy drogi budowa lub przebudowa zjazdów dotychczas istniejących należy do zarządcy drogi. Nie można go zatem zaliczyć do przepisów decydujących o powstaniu obszaru oddziaływania na działce odwołującej. Omawiana droga wewnętrzna łączy plac manewrowy na działce nr [...] z działką nr [...] stanowiącą drogę wewnętrzną, której zarządcą jest Gmina [...].
Od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2015 r. odwołanie w dniu 13 października 2015 r. złożyła K. W. wnosząc o uchylenie decyzji.
Skarżąca ponownie wskazała na naruszenia przepisów wymienione we wniosku i stwierdzenie nieważności z dnia 14 maja 2015 r., tj. naruszenie art. 7, 8, 9 i 77 § 1 k.p.a., 157 § 2 k.p.a,, w zw. z art. 28 k.p.a, art. 9 i 11 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska oraz art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz art. 29 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm.).
Ponadto skarżąca załączyła Orzeczenie Komendanta Powiatowego Policji w [...] nr [...] z dnia [...] października 2015 r. wymierzające funkcjonariuszowi Policji asp. szt. J. i K. karę nagany za nieprawidłowe przeprowadzenie wizji lokalnej na spornej nieruchomości.
Zdaniem skarżącej Starosta [...] przez brak powiadomienia o toczącym się postępowaniu pozbawił ją możliwości zajęcia stanowiska w przedmiocie tego postępowania, składania wniosków dowodowych i aktywnego uczestniczenia w tym postępowaniu. K. W. wskazała, że budowa drogi wewnętrznej wpływa na jej nieruchomość przez podwyższenie działki pod budowę drogi wewnętrznej o prawie metr, zasadniczą zmianę charakteru sąsiedztwa z wiejskiego na wielkoprzemysłowe z olbrzymim ruchem TIR-ów w bezpośrednim sąsiedztwie jej domu. Zarzuciła, że woda zatrzymywana przez drogę tworzy rozlewisko na nieruchomości inwestora, a z tego rozlewiska woda odprowadzana jest kanałem wybudowanym przez inwestora na jej nieruchomość. Sytuację oceniła jako celowe odprowadzanie wód opadowych na działkę stanowiącą jej własność. Jednocześnie skarżąca podniosła także, że do drogi wewnętrznej nie prowadzi droga publiczna szersza niż 2 m i po tej drodze nie mogą poruszać się ciężkie pojazdy typu TIR.
Ponadto skarżąca wskazał, że zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. nr 38, poz. 454) grunty spornej inwestycji wlicza się do przyległego do nich użytku gruntowego. W konsekwencji nie będą one spełniały wymogu wyodrębnienia. Tym samym sporna inwestycja nie jest drogą wewnętrzną, ani drogą tymczasową, lecz jest faktycznie drogą dojazdową do nieruchomości.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2015 r., znak: [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Jako podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia wskazano art. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.
Organ drugiej instancji stwierdził, że skarżąca nie posiada przymiotu strony w toczącym się postępowaniu, ponieważ warunkiem uznania danego podmiotu za stronę postępowania i dopuszczenia go do udziału w nim jest wykazanie w dacie wystąpienia z wnioskiem, że planowana inwestycja będzie wpływać na jego nieruchomość i godzić w konkretne uprawnienie do zagospodarowania nieruchomości. Tylko wskazanie konkretnego przepisu prawa w powiązaniu ze wskazaniem konkretnego naruszonego uprawnienia, które powoduje ograniczenie w zagospodarowaniu działki osoby skarżącej, może być podstawą do rozważenia wad projektu i pozwolenia na budowę.
Rzeczywiście, skarżąca nie brała udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2015 r. Skarżąca swój interes prawny w kwestionowaniu kontrolowanego pozwolenia budowlanego wywodzi z tytułu własności zabudowanej działki nr [...] w S. sąsiadującej z terenem, na którym zaprojektowano sporną inwestycję. Prawo własności wnioskodawczym do tej działki potwierdza treść księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w R.. Jednak zdaniem organu, sam fakt, że dany podmiot jest właścicielem, zarządcą lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością inwestycyjną nie jest wystarczającą podstawą do uznania, iż podmiotowi takiemu przysługuje status strony postępowania dotyczącego decyzji o pozwoleniu na budowę.
Organ drugiej instancji wskazał, że brak jest przepisów prawa materialnego, które w związku z budową drogi wewnętrznej wprowadzałyby ograniczenia w zagospodarowaniu sąsiednich nieruchomości. Ponadto Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego dodał, że wody opadowe z powierzchni ww. drogi odprowadzane będą na tereny zielone działki inwestycyjnej zgodnie z zaprojektowanym jednostronnym 2% spadkiem, zgodnie z opisem technicznym – projekt zagospodarowania terenu. Nawiązując do treści odwołania organ wskazał również, że drogę wewnętrzną zaprojektowano w poziomie istniejącego terenu, projekt budowlany nie przewiduje wykonania przepustu mającego na celu odprowadzanie wód opadowych z terenu projektowanej drogi na działkę skarżącej – przepust ten w projekcie został określony jako istniejący.
Zdaniem organu drugiej instancji sporna inwestycja nie należy również do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397).
W związku z faktem, że inwestycja nie wprowadza ograniczeń w zagospodarowaniu działki skarżącej, organ odwoławczy stwierdził, że działka o numerze ewid. [...] nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji. Tym samym K. W. nie jest stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2015r., w związku z czym Wojewoda [...] zasadnie umorzył wszczęte na jej wniosek postępowanie w ww. sprawie.
Od decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego w dniu [...] stycznia 2016 r. skargę do WSA złożyła K. W., wnosząc o jej uchylenie w całości.
Skarżąca zarzuciła decyzji organu drugiej instancji naruszenie:
1) normy art. 7, 8, 9 oraz 77 § 1 k.p.a. – poprzez udzielenie przez Starostę [...] zezwolenia na budowę drogi, która została już wybudowana jako droga rzekomo tymczasowa, na trwałym podkładzie betonowym i nigdy nie została rozebrana, a jest to jedyna droga dojazdowa prowadząca od jedynej bramy wjazdowej do magazynów;
2) normy art. 157 § 2 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. – poprzez nieuznanie skarżącej za stronę postępowania;
3) art. 9 i 11 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska oraz art. 71 ust. 1 Ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko – poprzez brak wymogu zgody na realizację spornego przedsięwzięcia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach;
4) art. 29 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm.) – poprzez brak dojazdu do nieruchomości (wjazd zrealizowany w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości skarżącej jest samowolą budowlaną, wzdłuż jej działki, z podniesieniem rzędnych). Nadal nie ma śladu budowy drogi dojazdowej zgodnej z pozwoleniem na budowę, choć inwestycja jest zakończona.
Skarżąca zarzuciła ponadto decyzji organu drugiej instancji, że sankcjonuje decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2015 r., która jest niezgodna z Miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonego dnia [...] czerwca 2004 roku Uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] lutego 2004 roku w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...] (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...] poz. [...]), a więc jej wydanie z naruszeniem art. 35 ust. ł pkt 1 Ustawy z dnia 07 lipca 1994r. Prawo budowlane, to jest niezgodność z § 8, 9, 11 i 29 ww. planu.
W odpowiedzi na skargę z dnia 27 stycznia 2016 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, powołując się na wyczerpujące uzasadnienie przedstawione w skarżonej decyzji.
Ponadto organ drugiej instancji odnosząc się do treści skargi wskazał, że projekt budowlany nie przewiduje zmiany stosunków wodnych jaka mogłaby wpływać na zalewanie nieruchomości skarżącej. Merytoryczne zarzuty skargi, z uwagi na formalny charakter skarżonej decyzji, pozostają bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie Sąd orzekający w niniejszej sprawie podkreśla, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.) zadaniem Sądu jest dokonanie kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Jednocześnie stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów prawa i jako taka podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego.
Zdaniem Sądu naruszenie prawa przez organy administracji polegało na bezpodstawnym stwierdzeniu oraz (w drugiej instancji) uznaniu istnienia bezprzedmiotowości postępowania, jako przesłanki umorzenia, w trybie art. 105 § 1 k.p.a., postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] marca 2015 r. Na podstawie przyjętej interpretacji przepisów prawa organy administracji nie musiały rozpatrywać co do meritum wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...]. Uznano bowiem, że bezprzedmiotowość postępowania toczącego się na podstawie art. 157 §1 i § 2 k.p.a., wynika z faktu, iż skarżącej nie przysługuje interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a., a zdaniem organu drugiej instancji interes prawny stanowiący warunek udziału w postępowaniu o pozwolenie na budowę (art. 28 ust. 2 pr.bud.). Organy przyjęły bowiem, że skarżąca nie wskazała przepisu prawa materialnego, który bezpośrednio kształtowałby jej sytuację prawną (prawa lub obowiązki), w związku z inwestycją drogową, prowadzącą na nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością skarżącej. Organy uznały, że interes prawny skarżącej nie wynika z przepisów o własności nieruchomości sąsiedniej, ani z przepisów dotyczących kwalifikacji gruntu pod drogę, będącą przedmiotem inwestycji. W związku z tym uznano, że nieruchomość skarżącej nie znajduje się w obszarze oddziaływania projektowanej drogi.
Zdaniem Sądu powyższa interpretacja przepisów prawa jest błędna i stąd zastosowanie ich do wniosku skarżącej miało miejsce z naruszeniem prawa materialnego i prawa o postępowaniu.
Przede wszystkim organ drugiej instancji nie wziął pod uwagę oczywistego faktu, że spory między inwestorem a skarżącą toczyły się już kilku lat i w tym okresie kilkukrotnie były rozstrzygane przez sądy administracyjne. W postępowaniach tych Sądy potwierdzały, iż skarżącej przysługuje przymiot strony ze względu na charakter inwestycji, zarówno budowlanej, jak i drogowej, prowadzonej na nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością skarżącej. Dla przykładu: postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie II SA/Lu 206/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowił wstrzymać – na wniosek skarżącej – wykonanie decyzji Starosty Ryckiego, zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej G. Sp. z o.o. pozwolenia na budowę drogi dojazdowej. Analogicznie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 maja 2014 r., sygn. akt VII SA/Wa 92/14, wskazano, iż Wojewoda [...], powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2010 r., sygn. akt II OSK 1481/09, sam uznał, iż "wątpliwości co do przymiotu strony K. W. w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...] (dotyczącej pozwolenia na budowę budynku chłodni i magazynu warzyw) należy rozstrzygnąć na jej korzyść." Podobne wnioski wynikają też z wydanych przed skarżoną decyzją orzeczeń: postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, z dnia 22 kwietnia 2015 r. w sprawie II SA/Lu 206/15 oraz postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. akt II OZ 651/15.
Nawet jeśli cytowane orzeczenia odnosiły się do inwestycji polegającej na budowie hali produkcyjnej i magazynu, a nie wyłącznie budowie drogi dojazdowej, to trudno uznać, że budowa drogi przeznaczonej dla wielotonowych samochodów dostawczych, obsługujących przedmiotową halę produkcyjną i magazyn stanowi inwestycję o znikomym oddziaływaniu na nieruchomość sąsiednią, zwłaszcza że droga ta przebiega bezpośrednio wzdłuż granicy z nieruchomością skarżącej.
Ponadto organy drugiej oraz pierwszej instancji nie wzięły pod uwagę naruszenia stosunków wodnych, związanego z prowadzoną inwestycją drogową. Z akt sprawy, w tym z dokumentacji fotograficznej wynika jednoznacznie, że zbudowanie przedmiotowej drogi, nawet jeszcze nie poszerzonej zgodnie z decyzjami Starosty [...] z dnia [...] listopada 2014 r. i [...] marca 2015 r., zmieniło stosunki wodne na przylegających do siebie nieruchomościach, w tym nieruchomości skarżącej. W związku z tym należy stwierdzić, że organy administracji nie zastosowały art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 z późn. zm.). Art. 29 ust. 1 pkt 1 tej ustawy przewiduje, że "właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich". Dodatkowo art. 29 ust. 2 tej ustawy przewiduje, że "na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich".
W świetle powyższych przepisów nie powinno budzić wątpliwości, iż zakłócenie stosunków wodnych na działce skarżącej może mieć związek z budową przedmiotowej drogi. Sąd oczywiście nie przesądza o zasadności wniosku skarżącej w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty [...]. Nie można wszakże uznać, że z całą pewnością budowa drogi nie oddziałuje na nieruchomość skarżącej, ze skarżącej nie przysługuje przymiot strony. Organy nie wzięły pod uwagę powyższych przepisów prawa wodnego i w tym zakresie uznanie żądania skarżącej dopuszczenia do udziału w postępowaniu za bezprzedmiotowe jest bezzasadne. Dopiero postępowanie prowadzone co do meritum rozstrzygnie o tym czy stanowisko skarżącej jest uzasadnione.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a. i lit. c. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2016 r., poz. 718, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Sąd na podstawie art. 135 p.p.s.a. uchylił również decyzję organu pierwszej instancji w uznaniu, iż uchybienia wymienione wyżej dotyczą organów obu instancji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło