VII SA/Wa 2332/11

PostanowienieWSA w Warszawie2011-12-15

Skład orzekający: Referendarz sądowy Justyna Wtulich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że ponoszenie kosztów sądowych w sprawie uniemożliwiłoby mu zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych i tym samym uzasadnia przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wnioskodawca wykazał, że pomimo uzyskiwania stałego dochodu z renty inwalidzkiej, ponosi liczne stałe zobowiązania finansowe (kredyt, obciążenie komornicze, koszty leczenia), które w całości pochłaniają jego dochody. W związku z tym, poniesienie kosztów sądowych mogłoby spowodować uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla niego i jego żony, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
Wnioskodawca Jan Więckowski złożył do WSA w Warszawie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawca przedstawił swoją trudną sytuację materialną, wskazując na wysokie koszty leczenia, spłatę kredytu i obciążenie komornicze, które znacząco obciążają jego dochód z renty inwalidzkiej. Sąd ocenił przedstawione dowody i uznał, że sytuacja materialna wnioskodawcy uzasadnia przyznanie prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Przyznano J.W. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Jana Więckowskiego o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi J.W. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia : przyznać J.W. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. W dniu 16 listopada 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął uzupełniony przez wnioskodawcę formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem z dnia 23 listopada 2011 r. wezwano wnioskodawcę do podpisania nadesłanego formularza lub do nadesłania nowego uzupełnionego i podpisanego przez niego formularza. Jednocześnie wyjaśniono wnioskodawcy, że w nadesłanym do Sądu formularzu o przyznanie prawa pomocy w rubryce 15. (podpis osoby wnoszącej) brak jest własnoręcznego podpisu złożonego przez wnioskodawcę. Jednocześnie poinformowano wnioskodawcę, że w przypadku nie podpisania nadesłanego wniosku lub nie nadesłania nowego formularza wypełnionego i podpisanego przez niego nadesłany do Sądu w dniu 16 listopada 2011 r. wniosek pozostawiony zostanie bez rozpoznania, stosownie do art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. W dniu 2 grudnia 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynął uzupełniony i podpisany przez wnioskodawcę formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona. Źródłem utrzymania wnioskodawcy i jego małżonki jest dochód uzyskiwany przez wnioskodawcę z tytułu renty inwalidzkiej w wysokości 3.175,00 złotych miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył, że żona nie pobiera żadnych świadczeń i jest na wyłącznym jego utrzymaniu. Wnioskodawca podał, iż ponosi miesięczne koszty z tytułu spłaty rat kredytu w banku zaciągniętego na kwotę 27.835,05 złotych z miesięczną ratą w wysokości 978,00 złotych, z tytułu obciążenia komorniczego wynoszącego 5.905,65 złotych ratę w wysokości 912,00 złotych, z tytułu czynszu za mieszkanie w wysokości 350,00 złotych, opłat za media, gaz, energię elektryczną, wodę, ścieki, zakup środków chemicznych w wysokości 300,00 złotych, z tytułu posiadania i utrzymania samochodu osobowego marki Daewoo Matiz w wysokości 300,00 złotych, które w sumie wynoszą około 3.330,00 złotych. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca podkreślił, że w marcu 2009 r. musiał poddać się operacji kręgosłupa, na którą zaciągnął pożyczkę od znajomych. Wyjaśnił, że ze względu na kłopoty ze zdrowiem oraz jego bezpieczeństwo operacja został wykonana tylko częściowo i musiał poddać się kolejnej operacji, ale ponieważ pożyczkodawcy zażądali zwrotu pożyczek przed operacją, która odbyła się w maju zmuszony był w kwietniu 2010 r. zaciągnąć kredyty na spłatę zadłużenia i na pokrycie dalszych kosztów leczenia szpitalnego i pooperacyjnego. Wnioskodawca dodał, iż w związku w wyrokiem Sądu Okręgowego w B. w sprawie [...] od dnia 1 maja 2011 r. komornik sądowy wszczął egzekucję kwoty 5.905,65 złotych, co przedkłada się na dodatkowe obciążenie w ratach miesięcznych w wysokości 912,00 złotych. Wnioskodawca dodał, że w lutym 2011 r. zmuszony był sprzedać ostatnie pamiątki po ojcu, by mieć środki finansowe na życie. Oświadczył, iż posiadany przez niego majątek w postaci 0,89 h, składa się z dwóch działek i jest nieużytkiem położonym wysoko w górach i nie przynosi żadnych dochodów, a wręcz przeciwnie generuje koszty opłat podatkowych do Gminy. Wskazał, iż sprzedaż tego terenu od kilkunastu lat jest niemożliwa, gdyż nikt nie jest zainteresowany takim areałem, a Lasy Państwowe nie wyraziły zgody na zrzeczenie się areału na ich rzecz. Wnioskodawca nadmienił również, iż żona nie posiada żadnego majątku, a on na koncie bankowym posiada debet w wysokości 6.000,00 złotych. Ponadto oświadczył, iż nie posiada żadnych oszczędności ani papierów wartościowych. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika. W niniejszej sprawie wnioskodawca wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że wykazał on w sposób nie budzący wątpliwości, iż znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć należy, iż wprawdzie wnioskodawca uzyskuje stały dochód z tytułu renty inwalidzkiej w wysokości 3.175,00 złotych miesięcznie, to jednak posiada on liczne stałe zobowiązania finansowe. W szczególności wynagrodzenie wnioskodawcy jest obciążone przez komornika oraz bank. Wnioskodawca posiada bowiem kredyt w banku w wysokości 27.835,05 złotych zaciągnięty na zwrot pożyczki udzielonej przez znajomych na operację kręgosłupa i leczenie pooperacyjne oraz debet na koncie osobistym wynoszący około 6.000,00 złotych. Obciążenie komornicze wynagrodzenia wnioskodawcy wynosi natomiast 5.905,65 złotych. Z zestawienia wydatków ponoszonych przez wnioskodawcę wynika, iż uzyskiwane dochody są w całości przeznaczane na bieżące potrzeby życia codziennego, opłaty za media, spłatę zobowiązań finansowych oraz leczenie i zakup lekarstw niezbędnych dla wnioskodawcy oraz jego żony. Podkreślić należy, iż ze względu na konieczność leczenia szpitalnego i pooperacyjnego wydatki związane z leczeniem i zakupem lekarstw są wyższe i dodatkowo w znacznym stopniu obciążają budżet domowy wnioskodawcy. Także żona wnioskodawcy jest osobą schorowaną, nie uzyskująca żadnych świadczeń i pozostającą na wyłącznym utrzymaniu wnioskodawcy. W świetle powyższego uznano, że w obecnej sytuacji finansowej poniesienie przez wnioskodawcę kosztów sądowych w niniejszej sprawie mogłoby spowodować uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego wnioskodawcy oraz jego małżonki. Stwierdzono, że wnioskodawca wykazał, iż poniesienie kosztów sądowych w sprawie uniemożliwiłoby mu zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, jak również przedstawił okoliczności uzasadniające przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło