VII SA/Wa 2333/10

Referendarz sądowy Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi Sołtysa Sołectwa S. oraz Rady Sołeckiej w S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] znak : [...] w przedmiocie : umorzenia postępowania odwoławczego postanawia : odmówić Sołtysowi Sołectwa S. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem z dnia 14 lutego 2011 r. wezwano Sołectwo w S. reprezentowane przez Sołtysa P.O. do usunięcia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez nadesłanie oświadczenia o sytuacji finansowej Sołectwa na przesłanym urzędowym formularzu PPPr, w terminie 7 dni, od dnia doręczenia pisma, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania (art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. W załączeniu przesłano wnioskodawcy formularz wniosku PPPr. W dniu 3 marca 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynął uzupełniony przez Sołtysa P.O. formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy na przesłanym urzędowym formularzu PPPr. W nadesłanym formularzu wnioskodawca wypełnił wszystkie rubryki dotyczące oświadczenia o majątku i dochodach oświadczając, iż go nie dotyczą. W świetle powyższego uznano, że brak jakichkolwiek informacji dotyczących sytuacji majątkowej wnioskodawcy uniemożliwia merytoryczne rozpoznanie wniosku. Z tego względu, zarządzeniem z dnia 6 kwietnia 2011 r. wezwano Sołtysa Sołectwa S. - na podstawie art. 255 p.p.s.a. do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy, poprzez podanie : - czy Sołectwo posiada środki własne, jeśli tak, należało wskazać ich wysokość, - czy Sołectwo otrzymuje środki finansowe przekazywane przez Radę Miasta i Gminy T., jeśli tak, należało wskazać w jakiej wysokości i z jaką częstotliwością, - z czego lub z jakich środków Sołectwo realizuje swoje zadania wynikające z § 8 Statutu Sołectwa, - wysokości funduszu pochodzących ze składek mieszkańców Sołectwa, - czy mieszkańcy Sołectwa, zakłady lub organizacje dokonują dobrowolnych wpłat na rzecz Sołectwa, jeśli tak, należało wskazać kto oraz w jakiej wysokości, - czy Sołectwo uzyskuje środki finansowe z organizowanych przez Samorząd przedsięwzięć, lub z własnej działalności gospodarczej lub z imprez organizowanych przez Sołectwo, jeśli tak, należało wskazać ich wysokość, - czy Sołectwo posiada środki finansowe pochodzą z darowizn oraz innych świadczeń na rzecz Sołectwa, - czy Sołectwo posiada rachunek bankowy na którym gromadzi środki finansowe, jeśli tak, należało nadesłać kopię wyciągu z konta bankowego z trzech ostatnich miesięcy. Ponadto wezwano wnioskodawcę do nadesłania kserokopii sprawozdania składanego przez Sołtysa raz w roku zebraniu wiejskiemu z wykonania wydatków finansowych za 2010 r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie dniu 28 kwietnia 2011 r. (data stempla biura podawczego) do Sądu wpłynęło pismo Sołtysa Sołectwa S. wraz z kserokopią sprawozdania z zebrania sprawozdawczo-wyborczego z dnia 17 marca 2011 r. W ww. piśmie wnioskodawca oświadczył, że Sołectwo jest jednostką pomocniczą i zgodnie ze statutem Gminy nie posiada żadnych kont bankowych i nie prowadzi działalności dochodowej. Wskazał, że zadania na rzecz Sołectwa realizowane są poprzez ogólny budżet Gminy uchwalany na rok następny przez Radę Miejską. Dodał, że Sołectwo jedynie wnioskuje o realizację wcześniej uchwalonych w budżecie zadań, za które płaci Urząd Gminy. Z nadesłanego sprawozdania z zebrania sprawozdawczo-wyborczego z dnia 17 marca 2011 r. wynika z niego, że w 2010 r. Sołectwu udało się zainstalować centralne ogrzewanie na sali wiejskiej, wykonano naprawę komina z pomalowaniem szczytów, wymieniono 11 okien na sali i 2 okna w kuchni. Zakupiono także trzyczęściową drabinę aluminiową, 26 metrów bieżących rynien i rur spustowych z PCV, które czekają na montaż. Dodano, że na montaż czeka także siatka i słupki w celu odgrodzenia terenu od prywatnych użytkowników. Stwierdzono, że budżet został wykonany w 100 %. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 1 i 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej może nastąpić w zakresie całkowitym, gdy jednostka ta wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych wynika, że zasadą jest, iż każdy kto wnosi do Sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do uiszczenia stosownych kosztów sądowych. Przysługujące Sądowi prawo do zwalniania od kosztów sądowych nie ma charakteru pełnego, swobodnego uznania Sądu, lecz podlega określonym regułom, których należy bezwzględnie przestrzegać przy każdym rozpatrywaniu takiego wniosku. Stwierdzić należy, że każdy kto wszczyna postępowanie sądowe, powinien liczyć się z koniecznością opłacenia kosztów sądowych, a co za tym idzie tak planować swój budżet, aby wygospodarować kwotę konieczną do ich uiszczenia. Podkreślenia także wymaga fakt, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Zawarte w powoływanym przepisie sformułowanie "wykaże" oznacza z kolei, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek przedstawienia takich okoliczności, które potwierdzałyby, że ubiegający się o przyznanie prawa pomocy nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Jak wynika z nadesłanego statutu Sołectwa S. stanowi ono jednostkę pomocniczą Gminy T. Organem wykonawczym Sołectwa jest Sołtys. Z § 21 statutu wynika, że środki finansowe Sołectwa stanowią : środki wydzielone w budżecie Gminy oraz środki z prowadzenia działalności gospodarczej i inne dochody z imprez organizowanych przez Sołectwo, fundusze pochodzące ze składek mieszkańców sołectwa określonych przez zebranie wiejskie, środki z darowizn oraz innych świadczeń na rzecz Sołectwa jak również inne dochody przewidziane przepisami prawa. Z tego względu zarządzeniem dnia 6 kwietnia 2011 r. wezwano Sołtysa Sołectwa S. do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy, gdyż z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wynikało w jaki sposób oraz z jakich środków Sołectwo się utrzymuje. Wprawdzie w dniu 28 kwietnia 2011 r. wnioskodawca udzielił odpowiedzi na powyższe zarządzenie, jednak z nadesłanych informacji nadal nie wynika jakimi środkami Sołectwo dysponuje i jaka jest jego sytuacja finansowa. Z nadesłanych dodatkowych danych wynika jedynie, że Sołectwo nie posiada żadnych kont bankowych i nie prowadzi działalności dochodowej. Za zadania realizowane na rzecz Sołectwa opłaty ponosi Urząd Gminy. Podkreślić jednak należy, że Sołectwo nie wskazało w jakiej wysokości zostały wydzielone w budżecie Gminy środki finansowe przeznaczone na realizację zadań Sołectwa oraz jaką część budżetu Gminy one stanowią. Wnioskodawca nie udzielił także odpowiedzi na wszystkie zawarte w zarządzeniu z dnia 6 kwietnia 2011 r. zapytania, a w szczególności nie podał, czy posiada jakiekolwiek środki własne, jeśli tak, należało wskazać ich wysokość. Nie wyjaśnił także czy posiada jakiekolwiek fundusze pochodzące ze składek mieszkańców Sołectwa, czy mieszkańcy Sołectwa, zakłady lub organizacje dokonują dobrowolnych wpłat na rzecz Sołectwa, jeśli tak, należało wskazać kto oraz w jakiej wysokości lub formie. Wnioskodawca nie podał także, czy Sołectwo uzyskuje środki finansowe z organizowanych przez Samorząd przedsięwzięć lub z imprez organizowanych przez Sołectwo, jeśli tak, należało wskazać ich wysokość oraz czy Sołectwo posiada środki finansowe pochodzą z darowizn oraz innych świadczeń na rzecz Sołectwa. W świetle powyższego uznano, że wnioskodawca nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Nadesłane bowiem dane zawarte w formularzu jak i w piśmie z dnia 26 kwietnia 2011 r. są niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji finansowej wnioskodawcy. Nie nadsyłając odpowiedzi na wszystkie zapytania zawarte w zarządzeniu z dnia 6 kwietnia 2011 r. wnioskodawca nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Zaznaczyć należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Tymczasem uchylenie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkoda wykluczająca uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por. : postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r. sygn. akt II FZ 575/05). Dodać należy, że zadania Sołectwa realizuje Gmina i to ona ponosi koszty ich realizacji. Skoro Gmina ponosi wszelkie koszty związane z funkcjonowaniem i realizacją zadań Sołectwa to wnioskodawca powinien zwrócić się do Gminy o przekazanie środków finansowych bądź pokrycie kosztów prowadzonego postępowania sądowego. Z akt sprawy nie wynika natomiast, by wnioskodawca zwrócił się z taką prośbą do Gminy i by została ona załatwiona odmownie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.