VII SA/Wa 2338/06

WyrokWSA w Warszawie2007-05-17

Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Leszek Kamiński, Mirosława Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo stwierdził nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę, nie wszczynając jednocześnie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zmieniającej to pozwolenie?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszył zasady postępowania administracyjnego, w tym zasadę dwuinstancyjności oraz zasadę wszczęcia postępowania, orzekając o nieważności decyzji zmieniającej pozwolenie na budowę, mimo że nie zostało wszczęte postępowanie w jej przedmiocie. Sąd wskazał, że obie decyzje (pierwotna i zmieniająca) tworzą ostateczne pozwolenie na budowę, a ich kontrola w trybie nieważnościowym powinna być przeprowadzona łącznie, aby prawidłowo ocenić zgodność z prawem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Z. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) stwierdzającą nieważność decyzji Prezydenta Miasta I. z 2000 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, zmienionej decyzją z 2001 r. Organ pierwszej instancji (Wojewoda) stwierdził nieważność decyzji z 2000 r. GINB uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Następnie Wojewoda ponownie stwierdził nieważność decyzji z 2000 r. GINB utrzymał w mocy decyzję Wojewody, stwierdzając nieważność decyzji z 2001 r. Skarżąca zarzuciła, że GINB nie mógł stwierdzić nieważności decyzji z 2001 r. bez wcześniejszego wszczęcia postępowania w jej przedmiocie.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Protokolant Mariusz Gąsiński-Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2007 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2006 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Z. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2006r, znak [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania Z. i A. S. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2006r., znak: [...], stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta Miasta I. z dnia [...] grudnia 2000r., znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działce nr [...] przy ul. [...] w I., zmienionej decyzją z dnia [...] marca 2001r., znak: [...] – uchylił w całości zaskarżoną decyzję i stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta I. z dnia [...] marca 2001r., znak: [...], oraz zmienionej nią decyzji Prezydenta Miasta I. z dnia [...] grudnia 2000r., znak: [...]. Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg. Prezydent Miasta I. decyzją z dnia [...] grudnia 2000r., znak: [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działce nr [...] przy ul. [...] w I. Następnie w/w decyzja została zmieniona decyzją z dnia [...] marca 2001r., znak: [...]. Po przeprowadzeniu wszczętego z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta I. decyzji z dnia [...] grudnia 2000r., znak: [...], Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2006r, znak: [...], stwierdził nieważność powołanej wyżej ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta I. z dnia [...] grudnia 2000r., znak: [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2006r, znak: [...], uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując, że badanie legalności decyzji Prezydenta Miasta I. z dnia [...] grudnia 2000r powinno nastąpić w kontekście decyzji zmieniającej. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2006r., znak: [...], stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta I. z dnia [...] grudnia 2000r., znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działce nr [...] przy ul. [...] w I., zmienionej decyzją z dnia [...] marca 2001r, znak: [...]. Na skutek odwołania skarżących od powyższej decyzji, zapadła zaskarżona w niniejszej sprawie, wyżej opisana decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że w sprawie zaistniała przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji określona w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa gdyż badana decyzja Prezydenta Miasta I. [...] grudnia 2000r., znak: [...], została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Dla przedmiotowej inwestycji została wydana decyzja Prezydenta Miasta I. z dnia [...] października 2000r., znak: [...], ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wraz z przyłączami infrastruktury technicznej. Zgodnie z pkt 2 załącznika nr 2 do powyższej decyzji, warunki wynikające z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu o symbolu B 33 MN, na którym zaplanowana została inwestycja, przewidują zabudowę mieszkaniową jednorodzinną z usługami. Zgodnie z przepisem § 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. - w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999r., Nr 15, poz. 140), przez zabudowę jednorodzinną należy rozumieć budynek mieszkalny jednorodzinny lub zespół takich budynków w układzie: wolnostojącym, bliźniaczym, szeregowym, atrialnym, a także budynek mieszkamy zawierający nie więcej niż 4 mieszkania lub zespół takich budynków. Jak wynika z zatwierdzonego badaną decyzją Prezydenta Miasta I. z dnia [...] grudnia 2000r., znak: [...], projektu budowlanego, w przedmiotowym budynku zaprojektowano 5 mieszkań, co nie pozwala zakwalifikować go do zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego powyższe obliguje organ do wyeliminowania wskazanej wyżej decyzji z obrotu prawnego, na mocy art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca Z. S. dochodziła uchylenia zaskarżonej decyzji. Skarżąca podniosła , że skoro Prezydenta Miasta I. wydając decyzję z dnia [...] października 2000r., znak: [...], ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji nie dopatrzył się sprzeczności między planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta Inowrocławia, a planowaną inwestycją, to nie można stwierdzić nieważności decyzji pozwolenia na budowę bez wcześniejszego wyeliminowania decyzji w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu . Skarżąca podniosła też, że na tym samym terenie i w tym samym czasie zrealizowane zostały jeszcze inne budynki wielorodzinne , w których ilość mieszkań jest większa niż cztery . W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje . Stosownie do dyspozycji art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.nr153,poz.1269 ) sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów prawa oraz trafności ich wykładni. Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisu art.61 i 15 kpa. Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 61 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W niniejszej sprawie toczyło się , wszczęte z urzędu postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta I. z dnia [...] grudnia 2000r., znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działce nr [...] przy ul. [...] w I. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego orzekł w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta I. z dnia [...] marca 2001r., znak: [...] z naruszeniem zasady opisanej w przepisie art. 61 kpa, bowiem w odniesieniu do tej decyzji postępowanie nieważnościowe nie było wszczęte. Organ drugiej instancji orzekając w w/w zakresie, w sytuacji gdy organ pierwszej instancji nie badał tej decyzji w trybie nieważnościowym, naruszył też przewidzianą w przepisie art. 15 kpa zasadę zgodnie z która, postępowanie administracyjne jest postępowaniem dwuinstancyjnym. Dodatkowo wskazać należy, że uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie spełnia ustawowego wymogu opisanego w przepisie art.. 107 kpa – organ orzekając o nieważności w/w decyzji nie wypowiedział się z czego wywodzi wadę tej decyzji skutkującą stwierdzenie jej nieważności., odniósł się tylko do wady decyzji pozwolenia na budowę Prezydenta Miasta I. z dnia [...] grudnia 2000r., znak: [...]. Zdaniem Sądu bezsprzeczne w sprawie jest to, że decyzja Prezydenta Miasta I. z dnia [...] października 2000r., znak: [...], ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu określała dopuszczalną inwestycję jako budynek mieszkalny jednorodzinny . Wynika to jednoznacznie z treści decyzji , która określa rodzaj inwestycji jako budynek mieszkalny i odsyłając do punktu 2 załącznika nr 2 decyzji wskazuje, że chodzi o budynek mieszkalny jednorodzinny z usługami. Jednorodzinny budynek mieszkalny definiował, w dacie wydania w/w decyzji i decyzji pozwolenia na budowę przepis § 3 pkt 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994r. - w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999r., Nr 15, poz. 140), zgodnie z którym przez zabudowę jednorodzinną należy rozumieć budynek mieszkalny jednorodzinny lub zespół takich budynków w układzie: wolnostojącym, bliźniaczym, szeregowym, atrialnym, a także budynek mieszkamy zawierający nie więcej niż 4 mieszkania lub zespół takich budynków. Bezsprzeczne w sprawie jest , to że zatwierdzony decyzja pozwolenia na budowę Prezydenta Miasta I. z dnia [...] grudnia 2000r., znak: [...], projekt budowlany przewidywał pięć mieszkań , co nie pozwala zakwalifikować go jako projektu zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Zdaniem Sądu postępowanie nieważnościowe, którego celem jest kontrola decyzji pozwolenia na budowę zmienionej następnie inna decyzja ( tu w trybie art. 155 kpa choć tryb prawidłowy przewidywał przepis art.36 a ustawy Prawo budowlane ), powinno zostać wszczęte w stosunku do obu decyzji, bowiem obie te decyzje ostatecznie tworzą decyzję w przedmiocie pozwolenia na budowę. Tylko kontrola tak wykreowanego ostatecznie pozwolenia na budowę pozwoli na prawidłową ocenę, czy decyzje dotknięte są wadą nieważności wynikającą np . z braku zgodności z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Zdaniem Sądu w okolicznościach niniejszej sprawy tj. w warunkach wszczętego już postępowania nieważnościowego co do decyzji Prezydenta Miasta I. z dnia [...] grudnia 2000r., znak: [...] , niezbędne było wszczęcie postępowania także wobec decyzji Prezydenta Miasta I. z dnia [...] marca 2001r., znak: [...] . Rozpoznając sprawę ponownie organ będzie miał na uwadze powyższe stanowisko Sądu. Następnie organ oceni, czy ukształtowane przez obie te decyzje pozwolenie na budowę zostało udzielone w warunkach rażącego naruszenia prawa, w szczególności, czy ostatecznie zatwierdzony i dopuszczony do realizacji projekt oraz projekt zamienny rażąco narusza ustalenia decyzji Prezydenta Miasta I. z dnia [...] października 2000r., znak: [...], określającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. Organ stwierdzając rażące naruszenie prawa zobowiązany będzie wykazać w uzasadnieniu decyzji konkretny, naruszony przepis prawa oraz rażącą , a zatem kwalifikowaną formę stwierdzonego naruszenia prawa. Rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa nie jest bowiem każde naruszenie prawa, ale tylko takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Treść wadliwej decyzji i czynności ją poprzedzające stanowią wtedy zaprzeczenie stanu prawnego. Istotne znaczenie ma też zawsze ocena skutków społeczno-ekonomicznych, jakie naruszenie prawa pociąga. Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art.145§1 pkt1 lit. c , art.152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz.U.153 poz. 1270 że zm.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło