VII SA/Wa 2339/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 marca 2010 r. sprawy ze skargi K. M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia oceny stanu technicznego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego K. M. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W., na podstawie art. 81c ust. 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) nałożył na K. M. obowiązek sporządzenia oceny stanu technicznego elementów obróbki blacharskiej służących odprowadzaniu wód opadowych z połaci dachowej budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w W. – w terminie 30 dni od daty otrzymania postanowienia. W uzasadnieniu organ stwierdził, iż w dniu 21 maja 2009 r. na wniosek K. M. dokonano oględzin budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w W.. W wyniku oględzin stwierdzono występowanie zawilgoceń na powierzchni ściany nośnej ww. budynku, przyległej do budynku mieszkalnego na działce nr [...], stanowiącej własność A. i P. K. Zawilgocenia powstały w wyniku nieprawidłowego odprowadzenia wód opadowych. W dniu 13 sierpnia 2009 r. wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego elementów instalacji odprowadzenia wód opadowych z budynku na działce nr [...] oraz budynku na działce nr [...]. W ocenie organu, w celu ustalenia przyczyn powstawania zawilgoceń na ścianie budynku znajdującego się na działce nr [...] niezbędne było sporządzenie oceny technicznej w zakresie stanu technicznego elementów obróbki blacharskiej. Postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., po rozpatrzeniu zażalenia K. M., utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że przedmiotem postępowania dowodowego jest ustalenie przyczyny zawilgocenia ściany zewnętrznej budynku przy ul. [...] w W. Zdaniem organu, ze względu na wstępne ustalenia dokonane podczas oględzin, biorąc pod uwagę stwierdzony stan techniczny ścian przedmiotowego obiektu (zawilgocenie), zachodzą uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego całości przedmiotowego budynku mieszkalnego oraz co do jego przydatności do użytkowania zgodnie z jego przeznaczeniem. Istnieje więc konieczność oceny, czy może on być dalej użytkowany, wykluczając zagrożenia dla zdrowia ludzi zarówno w nim mieszkających, jak i przebywających w jego otoczeniu. W tym celu wymagane jest sporządzenie odpowiednich ocen technicznych, na podstawie których organ orzeknie co do meritum sprawy. Skargę do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie wniósł K. M., zwracając się o jego uchylenie w całości. Skarżący zarzucił naruszenie art. 81c ust. 2 i art. 50 ust. 1 - 4 ustawy Prawo budowlane oraz zasad postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7, 8 i 77 k.p.a. W ocenie skarżącego, przepis art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane nie może być stosowany bez względu na przyczyny, które spowodowały zły stan techniczny budynku i nie może być podstawą do żądania od właściciela budynku przedłożenia oceny stanu technicznego budynku w sytuacji, gdy pogorszenie stanu technicznego budynku nastąpiło z uwagi na prowadzone roboty budowlane w sąsiednim budynku. Skarżący podniósł, iż o interwencję i przerwanie samowoli budowlanej wykonywanej w budynku położonym przy ul. [...] przez A. i P. K. oraz przywrócenie stanu pierwotnego ściany łączącej budynki w zabudowie szeregowej na nieruchomościach przy ul. [...] i [...] w W. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. wnioskiem z dnia 24 kwietnia 2009 r. Skarżący wskazał, że z ustaleń dokonanych przez organ I instancji w dniu 21 maja 2009 r. wynika, iż przy prowadzonych robotach budowlanych w swoim budynku A. i P. K. zniszczyli fragment pokrycia dachu i muru w części dachowej jego budynku – m.in. ustalono, że spadek rynny dachowej został wykonany w stronę ściany skarżącego, a nie w stronę rury spustowej, a złe zabezpieczenie rynny ich budynku od strony budynku skarżącego jest przyczyną zalewania jego połaci dachowej. Zdaniem skarżącego, nałożenie na niego jako właściciela sąsiedniego obiektu budowlanego obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej nie powinno pomijać związku między robotami budowlanymi wykonywanymi przez A. i P. K., a stanem technicznym budynku skarżącego, a także okoliczności, iż skarżący żądał wstrzymania prowadzenia robót w sąsiednim budynku, ponieważ sposób ich wykonywania powoduje uszkodzenia w jego budynku. Postępowanie zostało natomiast wszczęte wobec skarżącego jako osoby, której została wyrządzona szkoda przy prowadzeniu robót budowlanych przez współwłaścicieli budynku sąsiedniego, a nie wobec osób, które wyrządziły niezgodnym z prawem postępowaniem szkodę, prowadzącą do niszczenia cudzego mienia. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W rozpatrywanej sprawie wystąpiły tego rodzaju wady i uchybienia. Sąd kontrolował postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2009 r. nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] września 2009 r. nr [...], nakładające na K. M. obowiązek sporządzenia oceny stanu technicznego elementów obróbki blacharskiej służących odprowadzaniu wód opadowych z połaci dachowej budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w W. – w terminie 30 dni od daty otrzymania postanowienia. Materialnoprawną podstawę nałożonego na skarżącego obowiązku sporządzenia oceny stanu technicznego elementów obróbki blacharskiej stanowił art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Postanowienie wydane w tym trybie ma przede wszystkim charakter dowodowy i jest podejmowane z reguły w ramach już toczącego się postępowania w określonej sprawie, po uprzednim przeprowadzeniu wstępnych wyjaśnień (wyrok NSA z dnia 12 października 2006 r. sygn. akt II OSK 1192/05, Lex nr 289261). Warunkiem zażądania ekspertyzy, zgodnie z dyspozycją art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane, jest istnienie uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego. Materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie na takie wątpliwości nie wskazuje, gdyż organ przeprowadził postępowanie z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. w stopniu, mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a. zobowiązuje organy administracji publicznej prowadzące postępowanie do zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, aby ustalone na jego podstawie okoliczności faktyczne mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy odpowiadały rzeczywistości i mogły stać się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Również zasada opisana w przepisie art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organy obowiązek ustalenia stanu faktycznego na podstawie całościowo zebranego materiału dowodowego. Tylko realizując powyższe zasady, organ prowadząc postępowanie administracyjne może trafnie ocenić istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i prawidłowo rozstrzygnąć o prawach strony. W ocenie Sądu, na obecnym etapie postępowania nałożenie na skarżącego obowiązku sporządzenia oceny stanu technicznego elementów obróbki blacharskiej, służących odprowadzaniu wód opadowych z połaci dachowej budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce skarżącego, nie było prawidłowe. Postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ pierwszej instancji polegało wyłącznie na dokonaniu w dniu 21 maja 2009 r. oględzin budynku mieszkalnego przy ul. [...] i budynku mieszkalnego przy ul. [...] w W. Z protokołu oględzin znajdującego się w aktach sprawy wyraźnie wynika, że na ścianie budynku mieszkalnego skarżącego, usytuowanego przy ul. [...] - bezpośrednio przyległej do budynku mieszkalnego przy ul. [...] - powstało zawilgocenie spowodowane nieprawidłowym odprowadzeniem wód opadowych z połaci dachu budynku przy ul. [...], tj. budynku zlokalizowanego na działce sąsiedniej. W uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć organy obu instancji nie wyjaśniły, dlaczego przedmiotowy obowiązek - pomimo ustaleń dokonanych w wyniku oględzin - został nałożony na skarżącego. Stanowi to naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne postanowienia powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący, a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania rozstrzygnięcia o przekonującej treści. Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że motywy rozstrzygnięć organów obu instancji nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy. Ponownie rozpoznając sprawę, organy przeprowadzą stosowne postępowanie wyjaśniające i uzasadnią swoje stanowisko w sposób wyczerpujący. Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. Stosownie do art. 152 cytowanej ustawy, zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, 209 i 210 ww. ustawy.