VII SA/Wa 2339/12
WyrokWSA w Warszawie2013-04-17
Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Bożena Więch – Baranowska, Mirosława Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie posesoryjne przed sądem powszechnym może stanowić przesłankę do zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie o pozwolenie na budowę?Ratio decidendi
Postępowanie posesoryjne, dotyczące stanu faktycznego jakim jest posiadanie, a nie prawa do nieruchomości, nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i nie może być podstawą do zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie o pozwolenie na budowę. Prawo budowlane nakłada na organ obowiązek sprawdzenia zgodności projektu z przepisami, a w razie spełnienia wymagań, organ nie może odmówić wydania pozwolenia na budowę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. J. i Z. J. na postanowienie Wojewody uchylające postanowienie Starosty o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Starosta zawiesił postępowanie na wniosek M. J. do czasu zakończenia postępowania sądowego o naruszenie posiadania drogi. Wojewoda uchylił to postanowienie, uznając, że postępowanie posesoryjne nie jest zagadnieniem wstępnym. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów k.p.a. i błędną interpretację decyzji Wójta Gminy.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Pindelska, , Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi M. J. i Z. J. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania skargę oddala.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012r., Nr [...], Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia Z. i D. P. na postanowienie Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2012r., znak [...] zawieszające z urzędu postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek Z. i D. P. w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...]w miejscowości N., gm. M.do czasu zakończenia postępowania sądowego o ochronę naruszonego posiadania drogi – uchylił zaskarżone postanowienie w całości.
Postępowanie w niniejszej sprawie miało następujący przebieg.
W dniu 16 maja 2012r. inwestorzy Z. i D. P. złożyli wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz zbiornika na nieczystości ciekłe na działce nr ew. [...] w miejscowości N., gm. M. Pismem z dnia 14 kwietnia 2012r. M. J., właścicielka działki nr [...], zwróciła się do Starostwa Powiatowego w M. o wstrzymanie wszelkich decyzji do czasu zakończenia postępowania sądowego o naruszenie posiadania drogi na działce nr ew. [...] w miejscowości N. gm. M. będącej własnością Z. i D. P. załączając zaświadczenie z dnia 6 kwietnia 2012r., wydane przez Sąd Rejonowy w M. I Wydział Cywilny.
Starosta M. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012r., znak [...] zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne wszczęte na wniosek Z. i D. P. w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] w miejscowości N. , gm. M. do czasu zakończenia postępowania sądowego o ochronę naruszonego posiadania drogi.
Na skutek wniesionego przez Z. i D. P. zażalenia Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012r., Nr [...], uchylił zaskarżone postanowienie w całości.
Organ II instancji powołując się na art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. uznał, że rozpatrzenie zażaleń złożonych w innym postępowaniu nie jest zagadnieniem wstępnym,
o którym mowa w tym przepisie. Przytoczył fragment wyroku Sądu Rejonowego z dnia [...] listopada 2011r., sygn. akt [...], z którego wynika, że "przejazd był posadowiony w rowie, a więc we fragmencie drogi publicznej, nie należącym do pozwanych, został urządzony w przeszłości bez adekwatnego zezwolenia właściciela rowu i został objęty nakazem usunięcia, zawarty w prawomocnej decyzji Wójta Gminy M. z dnia [...] lipca 2009r. w sprawie [...]." Ponadto sporny dojazd nie jest jedynym dojazdem M. i Z. J. do swojej nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów nr [...] z drogi publicznej co zostało potwierdzone w toku oględzin sądowych w dniu 19 października 2011r.
Wojewoda [...] wyjaśniając podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia wskazał, że zgodnie z art. 144 k.p.a. do zażaleń, w sprawach nie uregulowanych w rozdziale 11, przepisy dotyczące odwołań mają zastosowanie jedynie odpowiednie. Oznacza to, iż w niektórych sprawach część przepisów dotyczących odwołań znajdzie zastosowanie wprost, część po niezbędnej adaptacji, a jeszcze inne trzeba będzie wyłączyć z kręgu przepisów odniesienia. W rozpoznawanej sprawie, zdaniem organu, wystąpiła taka sytuacja i dlatego stosowanie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. sprowadziło się jedynie do uchylenia przez organ II instancji postanowienia organu I instancji. Takie rozstrzygnięcie nie prowadzi do naruszenia przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., a tym bardziej rażącego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wnieśli M. J. i Z. J. dochodząc uchylania zaskarżonego postanowienia.
Skarżący zarzucili zaskarżonemu postanowieniu naruszenie: art. 7 k.p.a., poprzez nienależyte ustalenie stanu faktycznego sprawy na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w M. I Wydział Cywilny z dnia [...] listopada 2011r., który został uchylony wyrokiem Sądu Okręgowego w S. V Wydział Cywilny Odwoławczy z dnia [...] marca 2012r. i w konsekwencji użycie błędnych sformułowań faktycznych i prawnych, art. 8 k.p.a., polegające na prowadzeniu przez organ postępowania w sposób pozostający w oczywistej sprzeczności względem wymogu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co w żaden sposób nie może przyczyniać się do pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, art. 107 § 3 k.p.a., przez nie wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, a także przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił mocy dowodowej.
Skarżący podnieśli, że Wojewoda [...] dokonał błędnej interpretacji decyzji Wójta Gminy M. z dnia [...] lipca 2009r., znak [...], ponieważ nakazuje ona jedynie oczyszczenie rowu, co podkreślił Sąd Okręgowy w S. V Wydział Cywilny Odwoławczy w uzasadnieniu do Wyroku z dnia [...] marca 2012r. oraz Wójt Gminy M. w piśmie z dnia 14 grudnia 2011r., nakazującym Z. P. odtworzenie rozebranego bezprawnie zjazdu. W uzasadnieniu ww. pisma Wójt Gminy M. potwierdził, iż rozebrany zjazd stanowił połączenie drogi nr ew. [...] z drogą przebiegającą przez działkę nr ew. [...], na której od wielu lat była ustanowiona służebność na rzecz skarżących.
Zdaniem skarżących wydanie wyroku w toczącym się postępowaniu przed Sądem Rejonowym - wbrew stanowisku Wojewody M. - ma znaczenie dla wydania decyzji w toczącym się postępowaniu administracyjnym w szczególności dla usytuowania projektowanego budynku mieszkalnego względem drogi dojazdowej do działki nr ew. [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153 poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżone postanowienie organu drugiej instancji, w zakresie rozstrzygnięcia odpowiada przepisom prawa.
Sąd stwierdza, że uzasadnienie postanowienia nie jest wolne od uchybień, te jednak nie mają wpływu na ocenę zgodności z prawem samego rozstrzygnięcia. W szczególności organ, jak słusznie zauważyli skarżący, nie miał podstaw do powoływania się na wyrok sądu powszechnego, który nie był prawomocny.
Sąd stwierdza, że postępowanie posesoryjne, przed sądem powszechnym w przedmiocie zatem stanu faktycznego jakim jest posiadanie, a nie prawa do nieruchomości nie może stanowić przesłanki do zawieszenia postępowania wszczętego wnioskiem o pozwolenie na budowę, nie stanowi bowiem zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Postępowanie posesoryjne (art. 344 k.c.), przed sądem powszechnym w przedmiocie zatem stanu faktycznego jakim jest posiadanie, a nie prawa do nieruchomości nie może stanowić przesłanki do zawieszenia postępowania wszczętego wnioskiem o pozwolenie na budowę. Przepis art. 35 ustawy Prawo budowlane - przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 6; wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane.
Szczególnego podkreślenia wymaga to, że w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
W tym miejscu należy wskazać na przepis art. 347 k.c., zgodnie z którym posiadaczowi nieruchomości przysługuje roszczenie o wstrzymanie budowy, jeżeli budowa mogłaby naruszyć jego posiadanie albo grozić wyrządzeniem mu szkody. Roszczenie może być dochodzone przed rozpoczęciem budowy; wygasa ono, jeżeli nie będzie dochodzone w ciągu miesiąca od rozpoczęcia budowy. Opisane powyżej "roszczenie o wstrzymanie budowy", stanowi szczególną odmianę roszczenia posesoryjnego. Ustawodawca chroni bowiem odrębnie, w trybie prewencyjnym, posiadanie nieruchomości przed jego naruszeniem poprzez budowę dokonywaną przez inną osobę. Roszczenie posesoryjne z art. 347 k.c. o wstrzymanie budowy przysługuje posiadaczowi ze względu na budowę rozpoczętą zarówno na przedmiocie jego, jak i cudzego posiadania (zob. tezę I wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 1969 r., sygn. akt III CRN 462/68, OSPiKA 1970, z. 7-8, poz. 157). Przepis art. 347 kodeksu może znaleźć zastosowanie zarówno wtedy, gdy pozwany prowadzi budowę bez pozwolenia organu nadzoru budowlanego, jak również wtedy, gdy buduje za pozwoleniem na budowę (por. tezę II wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4 lipca 1969 r., sygn. akt III CRN 462/68, OSPiKA 1970, z. 7-8, poz. 157). Treścią roszczenia posiadacza jest żądanie "wstrzymania budowy". Trzeba jednak pamiętać, że komentowane roszczenie może być dochodzone "przed rozpoczęciem budowy" (art. 347 § 2 in principio k.c.). W takiej zaś sytuacji roszczenie o "wstrzymanie budowy" oznacza roszczenie o "nie rozpoczynanie budowy". Przerywa więc tok prac przygotowawczych inwestora do realizacji budowy. Roszczenie o wstrzymanie budowy wygasa, jeżeli nie będzie dochodzone w ciągu miesiąca od rozpoczęcia budowy (art. 347 § 2 in fine k.c.). Jest więc obwarowane niezmiernie krótkim terminem zawitym.
Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło