VII SA/Wa 2339/15

WyrokWSA w Warszawie2016-10-13

Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Joanna Gierak-Podsiadły, Krystyna Tomaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zabezpieczeniu roszczenia o ustanowienie służebności przesyłu może stanowić dowód posiadania tytułu prawnego do urządzeń przesyłowych, uzasadniający legitymację procesową strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę?
Ratio decidendi
Postanowienie o zabezpieczeniu roszczenia, wydane w postępowaniu cywilnym, nie stanowi dowodu posiadania tytułu prawnego do urządzeń przesyłowych. Sąd cywilny w postępowaniu zabezpieczającym jedynie uprawdopodabnia istnienie roszczenia, nie bada jego merytorycznej zasadności. W związku z tym, takie postanowienie nie może być podstawą do uznania strony za posiadającą interes prawny w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji.
Stan faktyczny
Spółka [...] Sp. z o.o. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta m. [...] z 2008 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbiórkę hali. Spółka twierdziła, że posiadała interes prawny ze względu na urządzenia przesyłowe znajdujące się na działce objętej rozbiórką, powołując się m.in. na postanowienie o zabezpieczeniu roszczenia o służebność przesyłu. Organy administracji odmawiały stwierdzenia nieważności, uznając brak legitymacji procesowej spółki. Po uchyleniu przez WSA i NSA wcześniejszych decyzji, organy ponownie rozpatrzyły sprawę. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Wojewody i umorzył postępowanie, uznając, że spółka nie wykazała swojego interesu prawnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędziowie sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant spec. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2016 r. sprawy ze skargi Syndyka masy upadłości "[...]" sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2013r. na podstawie art. 157 § 1 w związku z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267), zwanej dalej "Kpa", po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, wszczętego w dniu [...] października 2013 r., na wniosek [...] Sp. z o.o., o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta m. [...] Nr [...] z dnia [...] października 2008 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na rozbiórkę hali nr [...] znajdującej się na nieruchomości nr ew. [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...] w [...] - odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta m. [...] z dnia [...] października 2008 r. W uzasadnieniu organ podał, że pismem z dnia [...] maja 2010r. (uzupełnionym pismem z dnia [...] czerwca 2010 r.) [...] Sp. z o.o. wniosła o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Prezydenta m. [...]. Wnioskodawca domagał się stwierdzenia nieważności decyzji, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., z uwagi na wydanie przedmiotowej decyzji bez udziału spółki [...] Sp. z o.o. Po rozpatrzeniu wniosku, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2010 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta m. [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...]. Wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1135/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2011 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...]. Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 7 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 2674/11, oddalił skargi kasacyjne. Wykonując zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Wojewoda [...], w dniu [...] sierpnia 2013 r., wezwał spółkę [...] Sp. z o.o., do wykazania, że przysługuje jej, na podstawie art. 28 Kpa przymiot strony w postępowaniu nieważnościowym. W odpowiedzi Spółka wyjaśniła, iż jest właścicielem urządzeń służących do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu oraz energii elektrycznej, posadowionych między innymi na terenie działki o nr ew. [...], na której przeprowadzone zostały prace rozbiórkowe hali nr [...]. Zadaniem Wojewody [...] kwestionowana decyzja Prezydenta m. [...], nie jest dotknięta żadną z wad enumeratywnie wyliczonych w art. 156 § 1 K.p.a., w szczególności wadą rażącego naruszenia prawa. Zgodnie z art. 33 ust. 4 Prawa budowlanego do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę należy dołączyć: 1) zgodę właściciela obiektu; 2) szkic usytuowania obiektu budowlanego; 3) opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych; 4) opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia; 5) pozwolenia, uzgodnienia lub opinie innych organów, a także inne dokumenty, wymagane przepisami szczególnymi; nie dotyczy to uzgodnienia i opinii uzyskiwanych w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000; 6) w zależności od potrzeb, projekt rozbiórki obiektu. Inwestor wypełnił wszystkie obowiązki nałożone przepisem art. 33 ust. 4 Prawa budowlanego. W szczególności złożył prawidłowo wypełnione oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, z którego wynikało, że spółka [...] Sp. z o.o. (w dacie składania wniosku o pozwolenie na rozbiórkę) była użytkownikiem wieczystym zabudowanej działki nr ew. [...] z obrębu [...], na podstawie aktu notarialnego Rep. A Nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. Z aktu notarialnego Rep. A Nr [...] wynikało, że spółka [...] Sp. z o.o. (poprzednik prawny obecnego użytkownika wieczystego tj. [...] Sp. z o.o.) nabyła przedmiotową działkę nr ew. [...] oraz wzniesiony na niej, stanowiący odrębną własność budynek na mocy umowy sprzedaży przedsiębiorstwa. Do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę dołączona została zgoda użytkownika wieczystego obiektu na jego rozbiórkę ([...]Sp. z o.o. ). Załączony do wniosku projekt rozbiórki był kompletny, został sporządzony przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane oraz spełniał wymagania gwarantujące zapewnienie bezpieczeństwa ludzi i mienia podczas wykonywania prac rozbiórkowych. Decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na rozbiórkę została wydana w oparciu o właściwą podstawę prawną i przez właściwy organ, zawiera wszystkie składniki wymienione w art. 107 § 1 Kpa. Stosownie do art. 36 Prawa budowlanego, Prezydent m. [...] określił szczegółowe warunki zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych. Podnoszone przez spółkę [...] Sp. z o.o., argumenty dotyczące wykonania rozbiórki hali niezgodnie z decyzją Prezydenta m. [...]z dnia [...] października 2008 r., nie mogą być przedmiotem postępowania nieważnościowego. Także podnoszony przez skarżącą spółkę brak udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę, nie stanowi przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, w trybie art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Może natomiast stanowić przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego w trybie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, w przypadku gdy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym. [...] Sp. z o. o. wniosła odwołanie od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., domagając się jej uchylenia. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: - naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. oraz zasad wynikających z art. 7-10 k.p.a., poprzez nieprawidłowe uzasadnienie faktyczne decyzji, brak wskazania przyczyn, dla których organ innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, wadliwe ustalenie, że tytuł prawny do instalacji wynika z księgi wieczystej i umów dzierżawy, - naruszenie art. 76 § 1 k.p.a. poprzez pomięcie dokumentów urzędowych jakimi są akty notarialne, z których wynikał tytuł prawny Spółki [...] Sp. z o.o. do instalacji, wydanie decyzji sprzecznie z domniemaniem zgodności z prawdą dokumentu urzędowego, - naruszenie art. 77 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, pomięcie dowodów potwierdzających tytuł prawny Spółki [...] Sp. z o.o. do instalacji, - naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez ocenę okoliczności faktycznych bez uwzględnienia całokształtu materiału dowodowego, z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów, - nie wykonanie zaleceń wynikających z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 2674/11 poprzez brak odniesienia się do argumentów skarżącej spółki, dotyczących prawa własności do urządzeń przebiegających przez działkę nr [...], - wadliwe zastosowanie art. 157 § 3 k.p.a., poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji w sytuacji, gdy przepis ten został uchylony ustawą z dnia 2 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy kodeks postępowania cywilnego. W uzasadnieniu odwołania wskazano, że w sprawach o pozwolenie na rozbiórkę przymiot strony powinien być oceniany według kryteriów z art. 28 k.p.a. Skarżąca spółka w odpowiedzi w piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r. zawarła obszerne wyjaśnienia, a ponadto załączyła dowody z dokumentów urzędowych w postaci aktów notarialnych, dowody księgowe, mapę przyjętą przez Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej na potrzeby służebności przesyłu. Żaden z tych dowodów nie został oceniony przez organ. W szczególności dowody potwierdzające istnienie tytułu prawnego Spółki [...] Sp. z o.o. do instalacji. Błędne były twierdzenia organu, jakoby brak udziału w postępowaniu nie stanowił przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji. Postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia w sprawie o ustanowienie służebności przesyłu, zostało ocenione przez Wojewodę [...] w decyzji z dnia [...] lutego 2013 r. jako dokument dający prawo spółce [...] do dysponowania nieruchomościami na cele budowlane w zakresie objętym zabezpieczeniem. Zabezpieczenie to dotyczy również działki nr [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2015r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] , od decyzji Wojewody [...] z dnia [...].12.2013r., odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta m. [...] z dnia [...].10.2008r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] Sp. z o.o. pozwolenia na rozbiórkę hali nr [...], na nieruchomości nr ew. [...]z obr. [...], położonej przy ul. [...] w [...]- uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ podał, że decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].02.2011r., utrzymano mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...].10.2010 r., odmawiającą wszczęcia, na wniosek [...] Sp. z o.o., postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta m. [...]z dnia [...] października 2008 r. Przyczyną wydania powyższych rozstrzygnięć było uznanie, że wnioskująca Spółka nie posiada legitymacji procesowej do zainicjowania przedmiotowego postępowania nieważnościowego. Następnie wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 26.08.2011r., sygn. akt VII SA/Wa 1135/11, uchylono ww. decyzję GINB oraz poprzedzającą ją decyzję organu wojewódzkiego. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał, iż organ winien wyjaśnić czy skarżąca Spółka jest właścicielem urządzeń przebiegających przez działkę inwestycyjną, a także, iż oceny przymiotu strony postępowania nieważnościowego w stosunku do decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę, powinno dokonać się wyłącznie na podstawie art. 28 Kpa, a nie art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. NSA wyrokiem z dnia 7.05.2013r., sygn. akt II OSK 2674/11, oddalił skargi kasacyjne od ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 26.08.2011r. Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., nr 270 z późn. zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Stosownie do dyspozycji art. 28 k.p.a. "Stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Uprawnienie to oparte jest na przepisach prawa materialnego i przysługuje jedynie podmiotom, których interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. O tym czy dany podmiot posiada przymiot strony w konkretnym postępowaniu, decyduje norma prawna, z której dla tego podmiotu wynikają wprost określone prawa i obowiązki. Interes prawny pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania przepisu prawa materialnego. Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], nie brała udziału w postępowaniu zakończonym w/w decyzją Prezydenta m. [...] z dnia [...].10.2008r. - wywodzi swój interes prawny do zainicjowania postępowania nieważnościowego z posiadania urządzeń i sieci przesyłowych na działce inwestycyjnej. W celu uzasadnienia swojego stanowiska skarżąca Spółka przedstawiła postanowienie Sądu Rejonowego dla m. [...] z dnia [...].09.2010 r., sygn. akt [...], zabezpieczające roszczenie w sprawie z wniosku [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie o ustanowienie służebności przesyłu. Powyższe zabezpieczenie polega na nakazie znoszenia dostępu upoważnionych przedstawicieli [...] Sp. z o.o. w [...] do określonych urządzeń sieciowych w celu ich bieżącej eksploatacji, kontroli, wykonywania przeglądów, konserwacji, modernizacji, remontów, usuwania awarii lub wymiany urządzeń, w zakresie niezbędnym do zapewnienia prawidłowego i niezakłóconego działania sieci i urządzeń. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowienie Sądu Rejonowego dla m. [...] z dnia [...].09.2010 r., sygn. akt [...], nie stanowi dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do urządzeń lub sieci przesyłowych na działce inwestycyjnej, co w świetle art. 28 Kpa oraz wskazań wyroków Sądu, uzasadniałoby legitymację procesową skarżącej Spółki w postępowaniu nieważnościowym, dotyczącym decyzji Prezydenta m. [...] z dnia [...].10.2008r. Przedłożone postanowienie z dnia [...].09.2010 r., sygn. akt [...], świadczy jedynie o prawdopodobieństwie posiadania przez skarżącą Spółkę prawa do urządzeń i sieci przesyłowych na nieruchomości inwestycyjnej, a nie przesądza o tym prawie. Uprawdopodobnienie nie może być tożsame z udowodnieniem danego stanu faktycznego i prawnego bowiem należy pojmować je, jako środek zastępczy dowodu w ścisłym znaczeniu, niedający pewności, a wyłącznie prawdopodobieństwo twierdzenia o jakimś fakcie i stanowi odstępstwo od ogólnej reguły dowodzenia twierdzonych faktów na korzyść tej strony, której ustawa zezwala w określonym wypadku na uprawdopodobnienie faktu, na który się powołuje zamiast udowadniania go. W postępowaniu o udzielenie zabezpieczenia Sąd nie bada kwestii merytorycznych dotyczących zgłoszonego żądania, a jedynie ocenia, czy uprawniony uprawdopodobnił istnienie roszczenia (postanowienie SA we Wrocławiu z dnia [...].04.2012r., sygn. akt [...]). Zabezpieczenie takiego roszczenia jest jedynie zwiększeniem skuteczności postępowania cywilnego poprzez zapewnienie, że pomimo upływu czasu koniecznego dla rozstrzygnięcia sprawy możliwym będzie osiągnięcie zamierzonych przez stronę celów tego postępowania. Jak wskazano w treści ww. postanowienia Sądu Rejonowego dla m. [...] z dnia [...].09.2010 r., sygn. akt [...], na etapie jego wydawania "nie można oczywiście ocenić czy prawdziwe jest twierdzenie wnioskodawcy, iż urządzenia te wchodzą w skład przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 49 § 1 kc. W ocenie Sądu potwierdzenie tej okoliczności jest zbędne dla oceny wniosku o zabezpieczenie". Zatem postanowienie nie jest dowodem na to, iż skarżąca Spółka jest właścicielem urządzeń i sieci, których ono dotyczy. Mając również na uwadze argumentację zawartą w ww. wyrokach z dnia 26.08.2011r., sygn. akt VII SA/Wa 1135/11 oraz z dnia 7.05.2013r., sygn. akt II OSK 2674/11; organ wojewódzki pismem z dnia [...].08.2013r., wezwał [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...]do przedłożenia dokumentów potwierdzających jej tytuł prawny do urządzeń przebiegających przez działkę inwestycyjną. Z przesłanych dokumentów (tj. kopii postanowień SR dla m. [...] z dnia [...].09.2010 r., sygn. akt [...], z dnia [...].02.2013r., sygn. akt [...] oraz z dnia [...].07.2013r., sygn. akt [...], odpisu KRS, kopii aktów notarialnych z dnia [...].12.2004r., Rep. A nr [...] oraz z dnia [...].12.2006r., Rep. A nr [...],protokołu zdawczo - odbiorczego środków trwałych przekazywanych skarżącej Spółce bez wskazania nieruchomości na których się one znajdują, listy środków trwałych sporządzonej przez skarżącą Spółkę bez wskazania ich dokładnej lokalizacji oraz mapy przedstawiającej przebieg poszczególnych sieci) nie wynika aby skarżąca Spółka posiadała jakikolwiek tytuł prawny do znajdujących się na działce nr ew. [...] urządzeń przesyłowych, w szczególności aby była ona ich właścicielem lub aby na jej rzecz ustanowiono służebność przesyłu przez działkę inwestycyjną. Z aktu notarialnego z dnia [...].12.2004r., Rep. A nr [...]; jak i z powyższego protokołu zdawczo - odbiorczego oraz listy środków trwałych nie wynika, aby którykolwiek z wyszczególnionych obiektów znajdował się na działce nr ew. [...], obr. [...], położonej przy ul. [...]w [...]. Ponadto, pismem GUNB z dnia [...].12.2014r., ponownie wezwał Syndyka masy upadłościowej skarżącej Spółki do przesłania mapy z oznaczeniem urządzeń należących do [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] zlokalizowanych na działce inwestycyjnej wg stanu na dzień [...].10.2008r., w szczególności objętych przedmiotową rozbiórką. Na powyższe wezwanie organ odwoławczy nie otrzymał odpowiedzi. Na podmiocie żądającym wszczęcia postępowania nieważnościowego spoczywa ciężar wykazania, że ma on legitymację materialno-prawną w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Wobec powyższego skarżąca Spółka nie wykazała się, interesem prawnym uprawniającym ją do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczącym decyzji Prezydenta m. [...] z dnia [...].10.2008r. Wojewoda [...] wszczął i przeprowadził postępowanie na wniosek podmiotu nie będącego stroną, dlatego należało uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie organu I instancji. Przepis art. 105 § 1 Kpa nakłada na organ administracji publicznej obowiązek umorzenia postępowania w sytuacji, gdy z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Bezprzedmiotowość postępowania występuje wówczas, gdy brak jest któregoś z podmiotowych lub przedmiotowych elementów materialnego stosunku prawnego, w związku z czym nie można wydać decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. Syndyk Masy Upadłości [...]Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia 3 sierpnia 2015 r., uchylającą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., i umarzającą postępowanie organu pierwszej instancji Zaskarżanej decyzji zarzucił: - naruszenie art. 7, 77 i 107 § 3 kpa poprzez poprzez pominięcie słusznego interesu strony, brak wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, pominięcie wielu dowodów, w szczególności potwierdzających tytuł prawny Spółki [...] Sp. z o.o. do instalacji, - naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zasadę zaufania obywateli do organów państwa, nie ustosunkowanie się do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, - naruszenie art. 76 § 1 k.p.a. ,poprzez pomięcie dokumentów urzędowych jakimi są akty notarialne, z których wynika tytuł prawny Spółki [...] Sp. z o.o. do instalacji, - naruszenie art. 80 k.p.a., poprzez ocenę okoliczności faktycznych bez uwzględnienia całokształtu materiału dowodowego, z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów, brak oceny poszczególnych dowodów, - naruszenie art. 28 k.p.a., poprzez uznanie, że skarżąca nie posiadania interesu prawnego uprawniającego ją do udziału w postępowaniu, - wadliwe zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a., - art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nie wykonanie zaleceń wynikających z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1135/11, - naruszenie art. 28 ust 2. ustawy. Prawo budowlane poprzez uznanie, że przepis ten ma zastosowane do postępowań w sprawie pozwoleń na rozbiórkę. Skarżąca domagała się uchylenia w całości decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2015 roku, oraz decyzji organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na rozbiórkę przymiot strony winien być oceniany według zasad określonych w art. 28 k.p.a. Sądy administracyjne obu instancji zgodnie potwierdziły, że do ustalenia kręgu stron w postępowaniu nieważnościowym dotyczącym pozwolenia na rozbiórkę, należy stosować art. 28 k.p.a. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Skarżąca - [...] Sp. z o,o., wskazała, że w czasie trwania postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na rozbiórkę była dzierżawcą obiektu na podstawie umowy zawartej w dniu [...] kwietnia 2007 r., oraz że jest właścicielem urządzeń służących do doprowadzania i odprowadzania płynów, pary, gazów oraz energii elektrycznej, posadowionych m.in. na terenie działki nr [...] przy ul. [...]. Przed Sądem Rejonowym dla m. [...] w [...] toczy się sprawa z wniosku [...] Sp. z o.o., sygn. akt: [...]. W toku tego postępowania Sąd Rejonowy w dniu [...] września 2010 r. wydał postanowienie o zabezpieczeniu roszczenia spółki w ten sposób, że nakazał użytkownikowi wieczystemu znoszenie dostępu upoważnionych przedstawicieli [...] Sp. z o.o. między innymi do urządzeń i instalacji na działce nr [...], w tym stacji [...], kV w celu ich bieżącej eksploatacji, kontroli, wykonywania przeglądów, konserwacji, modernizacji i remontów, usuwania awarii lub wymiany urządzeń, w zakresie niezbędnym do zapewnienia prawidłowego i niezakłóconego działania sieci i urządzeń. Powyższe orzeczenie stanowi dokument potwierdzający tytuł prawny [...] Sp. z o.o. do urządzeń znajdujących się na działce nr [...]. Skarżąca przedłożyła również dowody świadczące o nabyciu przez spółkę urządzeń i instalacji na działce nr [...], w szczególności w postaci aktów notarialnych świadczących o nabyciu urządzeń i instalacji na działce nr [...] jako środków trwałych przedsiębiorstwa. Zgodnie z art. 49 § 1 kodeksu cywilnego urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa. Z faktu, że skarżącej przysługuje tytuł prawny do urządzeń i instalacji znajdujących się na działce nr [...], wynika, że ma ona interes prawny w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na rozbiórkę hali nr [...], znajdującej się na nieruchomości nr ew. [...], położonej przy ul. [...] w [...]. Prace rozbiórkowe w sposób bezpośredni mogą wpływać na znajdujące się na terenie nieruchomości urządzenia przesyłowe, jak również uniemożliwiać naprawy i prawidłową konserwację stacji P2/162. Organ wbrew wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 26 sierpnia 2011 r., sygn. akt: VII SA/Wa 1135/11- nie dokonał właściwego ustalenia czy skarżąca jest właścicielem urządzeń przebiegających przez działkę nr [...], ograniczając się jedynie do wezwania spółki do wykazania tytułu prawnego do urządzeń przebiegających przez działkę nr [...]. Organ kilkukrotnie zwracał się do Sądu Okręgowego w [...] i Sądu Rejonowego dla m. [...] o przesłanie orzeczeń dotyczących sprawy toczącej się przed Sądem Rejonowym dla m. [...] sprawy o sygn. [...]- brak jest jednak informacji czy wnioskowane pisma wpłynęły do organu i co wynika z ich treści. Powyższe było naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. Organ nie odniósł się również do wyjaśnień zawartych w piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r. oraz załączonych dowodów z dokumentów urzędowych, m.in. w postaci aktów notarialnych, dowodów księgowych i map. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego błędnie uznał, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe i bezzasadnie uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. Fakt postanowienia zabezpieczającego roszczenie w sprawie z wniosku [...] Sp. z o.o. o ustanowienie służebności przesyłu, wydanego przez Sąd Rejonowy dla m. [...] w dniu [...] września 2010 r., w sprawie o sygn. [...], był wystarczającą przesłanką do udowodnienia prawa Spółki do urządzeń i sieci na nieruchomościach inwestycyjnych. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dna 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że wykonywana kontrola polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej w zakresie obowiązującego prawa materialnego i procesowego. W niniejszej sprawie przesądzone zostało wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 26.08.2011r., sygn. akt VII SA/Wa 1135/11 oraz NSA z dnia 7.05.2013r., sygn. akt II OSK 2674/11, że w przedmiotowej sprawie oceny posiadania przymiotu strony postępowania nieważnościowego w stosunku do decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę, powinno się dokonać wyłącznie na podstawie art. 28 Kpa, a nie art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane oraz wyjaśnić należało czy skarżąca Spółka jest właścicielem urządzeń przebiegających przez działkę inwestycyjną. Stosując się do wiążącej oceny prawnej wyrażonej we wskazanych wyrokach sądów administracyjnych, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego słusznie stwierdził, że zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym czy dany podmiot posiada przymiot strony w konkretnym postępowaniu, decyduje norma prawna, z której dla tego podmiotu wynikają wprost określone prawa i obowiązki. Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] , nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Prezydenta m. [...] z dnia [...].10.2008r., natomiast swój interes prawny do zainicjowania postępowania nieważnościowego wywodziła z posiadania urządzeń i sieci przesyłowych na działce inwestycyjnej. Skarżąca wykazując swój interes prawny powoływała się na postanowienie Sądu Rejonowego dla m. [...] z dnia [...].09.2010 r., sygn. akt [...], zabezpieczające roszczenie w sprawie z wniosku [...]Sp. z o.o. z siedzibą w [...] o ustanowienie służebności przesyłu. Zabezpieczenie to polegało na nakazie znoszenia dostępu upoważnionych przedstawicieli [...] Sp. z o.o. w [...] do określonych urządzeń sieciowych w celu ich bieżącej eksploatacji, kontroli, wykonywania przeglądów, konserwacji, modernizacji, remontów, usuwania awarii lub wymiany urządzeń, w zakresie niezbędnym do zapewnienia prawidłowego i niezakłóconego działania sieci i urządzeń. W słusznej ocenie organu odwoławczego, postanowienie Sądu Rejonowego dla m. [...] z dnia [...].09.2010r., sygn. akt [...], nie stanowi dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do urządzeń lub sieci przesyłowych na działce inwestycyjnej, co w świetle art. 28 Kpa oraz wskazań zwartych w ww. wyrokach, uzasadniałoby legitymację procesową skarżącej Spółki w postępowaniu nieważnościowym, dotyczącym decyzji Prezydenta m. [...] z dnia [...].10.2008r. Postanowienie Sądu Rejonowego dla m. [...] z dnia [...].09.2010r., sygn. akt [...], świadczy jedynie o prawdopodobieństwie posiadania przez skarżącą Spółkę prawa do urządzeń i sieci przesyłowych na nieruchomości inwestycyjnej, ale nie przesądza o tym prawie. Z natury postępowania zabezpieczającego stosowanego w procedurze cywilnej wynika, że w postępowaniu o udzielenie zabezpieczenia sąd nie bada kwestii merytorycznych dotyczących zgłoszonego żądania, a jedynie ocenia, czy wnioskodawca uprawdopodobnił istnienie roszczenia. Zabezpieczenie takiego roszczenia jest jedynie zwiększeniem skuteczności postępowania cywilnego poprzez zapewnieniem, że pomimo upływu czasu koniecznego dla rozstrzygnięcia sprawy, możliwym będzie osiągnięcie zamierzonych przez stronę celów postępowania. Nadto w treści samego postanowienia Sądu Rejonowego dla m. [...]z dnia [...].09.2010 r., sygn. akt [...], stwierdzono, że "nie można oczywiście ocenić czy prawdziwe jest twierdzenie wnioskodawcy, iż urządzenia te wchodzą w skład przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 49 § 1 kc. W ocenie Sądu potwierdzenie tej okoliczności jest zbędne dla oceny wniosku o zabezpieczenie". Zatem nie ulega wątpliwości, że błędne są twierdzenia skargi, jakoby postanowienie to jest dowodem, iż skarżąca Spółka jest właścicielem urządzeń i sieci, których ono dotyczy. Wykonując wytyczne sądów administracyjnych zawarte w ww. wyrokach, organ wojewódzki pismem z dnia [...].08.2013r., wezwał [...] Sp. z o.o. do przedłożenia dokumentów potwierdzających jej tytuł prawny do urządzeń przebiegających przez działkę inwestycyjną. Z przesłanych dokumentów nie wynikało aby skarżąca Spółka posiadała jakikolwiek tytuł prawny do znajdujących się na działce nr ew. [...] urządzeń przesyłowych, w szczególności aby była ich właścicielem lub aby na jej rzecz prawomocnie ustanowiono służebność przesyłu przez działkę inwestycyjną. Ocena ta dotyczyła -postanowień SR dla m. [...] z dnia [...].09.2010 r., sygn. akt [...], z dnia [...].02.2013r., sygn. akt [...] oraz z dnia [...].07.2013r., sygn. akt [...], aktów notarialnych z dnia [...] .12.2004r., Rep. A nr [...] oraz z dnia [...].12.2006r., Rep. A nr [...], protokołu zdawczo - odbiorczego środków trwałych przekazywanych skarżącej Spółce bez wskazania nieruchomości na których się one znajdują, listy środków trwałych sporządzonej przez skarżącą Spółkę bez wskazania ich lokalizacji oraz mapy przedstawiającej przebieg poszczególnych sieci). W szczególności z przedłożonego aktu notarialnego z dnia [...].12.2004r., Rep. A nr [...], jak i z protokołu zdawczo - odbiorczego oraz listy środków trwałych nie wynika, aby którykolwiek z wyszczególnionych obiektów znajdował się na działce nr ew. [...], obr. [...], przy ul. [...] w [...]. Także GUNB pismem z dnia [...].12.2014r., wzywał Syndyka masy upadłościowej skarżącej Spółki do przesłania mapy z oznaczeniem urządzeń należących do [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie, zlokalizowanych na działce inwestycyjnej wg. stanu na dzień [...].10.2008r., w szczególności objętych przedmiotową rozbiórką. Organ odwoławczy nie otrzymał odpowiedzi na to wezwanie. Analiza powyższych dokumentów jak i przebieg postępowania dowodzą, że słuszne było stwierdzenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż skarżąca Spółka nie posiada interesu prawnego uprawniającego ją do udziału w nadzwyczajnym postępowaniu administracyjnym dotyczącym decyzji Prezydenta m. [...] z dnia [...].10.2008r. Skoro Wojewoda [...] wszczął i prowadził postępowanie na wniosek podmiotu nie będącego stroną, to należało uchylić jego decyzję i umorzyć postępowanie organu I instancji. Przepis art. 105 § 1 K.p.a. miał w tej sytuacji pełne zastosowanie, gdyż postepowanie stało się bezprzedmiotowe. Biorąc pod uwagę, iż zarzuty skargi okazały się bezzasadne oraz uwzględniając powyższą ocenę - Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło