VII SA/Wa 234/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Andrzej Nogal (spr.), Sędziowie: sędzia WSA Tomasz Janeczko, asesor WSA Marcin Maszczyński, , Protokolant: ref. Tomasz Bilewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 16 grudnia 2024 r. znak: DOR.7200.143.2024.ANE w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga z dnia 27 grudnia 2024 r. J.M., zwanego dalej Stroną lub Skarżącym, na decyzję z dnia 16 grudnia 2024 r. Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, dalej zwanego Organem lub GINB, utrzymującej w mocy własną decyzję z dnia 14 listopada 2024 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 15 listopada 2021 r. Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z [...] października 2021 r., umarzającą postępowanie w sprawie legalności wykonania docieplenia ściany zlokalizowanej w granicy między działkami nr [...] i [...] oraz wykonania okapu dachu budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] obręb [...] od strony działki nr [...] obręb [...] w M.. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 14 listopada odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 15 listopada 2021 r. utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z [...] października 2021 r., umarzającą postępowanie w sprawie legalności wykonania docieplenia ściany zlokalizowanej w granicy między działkami nr [...] i [...] oraz wykonania okapu dachu budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] obręb [...] od strony działki nr [...] obręb [...] w M.. W uzasadnieniu organ stwierdził, że wnioskując o stwierdzenie nieważności wskazanych powyżej decyzji Skarżący podniósł iż w jego ocenie obarczone są one wadą rażącego naruszenia prawa o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz wadą powodującą nieważność z mocy prawa (art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a.). W ocenie GINB podniesione zarzuty nie były słuszne i brak jest podstaw do uznania, aby istniały jakiekolwiek podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji objętych postępowaniem. Zdaniem organu nie słuszny jest zarzut rażącego naruszenia prawa co do umorzenia postępowania, skoro sądy administracyjne dopuszczają możliwość umorzenia postępowania w sytuacji niestwierdzenia naruszeń przepisów technicznobudowlanych. W przedmiotowej sprawie zaś naruszeń takich nie stwierdzono. Oceniono zasadnie, że skoro budynek został wybudowany legalnie bowiem na podstawie udzielonego pozwolenia jako budynek z dachem dwuspadowym, to w konsekwencji późniejszego podziału działki nieuzasadnione jest ingerowanie w ten stan i nakazywanie obcięcia okapu, skoro w takiej formie został on też sprzedany przez Skarżącego. Co więcej ustalono, że wody opadowe są prawidłowo odprowadzane na teren własnej działki. W kwestii natomiast wykonanego ocieplenia brak jest podstaw do wydania jakiegokolwiek nakazu, bowiem nie stwierdzono nieprawidłowości jego wykonania, a jego wykonanie nie wymagało wcześniejszego uzyskania pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia. Nie bez znaczenia dla organu był fakt, że sprzedający Skarżący od początku miał świadomość, że budynek wymaga wykonania dodatkowych robót budowlanych, co wynika wprost z aktu notarialnego, w którym znajduje się zapis np. na temat popękanych ścian, brak elewacji, konieczność wymiany i naprawy pewnych elementów. Skarżący sprzedając budynek znajdujący się w ostrej granicy działki miał świadomość konieczności podjęcia prac w celu przystosowania budynku do użytkowania. Z uwagi na sposób podziału działki, ustanowione też zostały stosowne służebności, co świadczy o tym że wykonywanie prawa własności obu stron jest związane z tym w jaki sposób podziału nieruchomości dokonano, a wszystko to jest konsekwencją zaakceptowanego przez Skarżącego podziału działek. Lokalizacja budynku jest więc ściśle związana z decyzjami Skarżącego dokonanymi już po zakończeniu jego budowy. Pismem z 25 listopada 2024 r. Skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. decyzją GINB z 14 listopada 2024 r., lecz GINB utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy decyzją z dnia 16 grudnia 2024 r. Decyzja z dnia 16 grudnia 2024 r. została zaskarżona przez Stronę skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze podniesiono ogólnie zarzut niezgodności zaskarżonej decyzji z prawem, oraz wniesiono o jej uchylenie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi– zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi skutkujące wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego w ramach sądowej kontroli może nastąpić wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a. Przepis ten obliguje Sąd do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Zgodnie z ogólną zasadą trwałości decyzji ostatecznych wyrażoną w art. 16 § 1 k.p.a., decyzje ostateczne obowiązują tak długo, dopóki nie zostaną uchylone lub zmienione przez nowe decyzje, co może nastąpić tylko w przypadkach określonych w k.p.a. Są to sytuacje nadzwyczajne, enumeratywnie wymienione w przepisach prawa. Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej służy eliminacji z obrotu prawnego takich rozstrzygnięć wydawanych w toku postępowania administracyjnego, które ze względu na ich kwalifikowane wady pozostają w oczywistej sprzeczności z podstawowymi zasadami państwa prawnego i obowiązującego systemu prawnego. Możliwość eliminacji z obrotu prawnego w drodze stwierdzenia nieważności także ostatecznych decyzji administracyjnych skłoniła ustawodawcę do ograniczenia możliwości stwierdzenia nieważności jedynie do decyzji obarczonych najcięższymi wadami prawnymi, wyczerpująco wyliczonymi w art. 156 § 1 k.p.a., jako wyjątku od określonej w art. 16 k.p.a. zasady trwałości decyzji administracyjnej. Należy podkreślić, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji uwzględnia się stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania decyzji. Z akt administracyjnych wynika jednoznacznie, że trafnie ustaliły organy, że docieplenie spornej ściany budynku zostało wykonane przez nowego właściciela w 2011 r. Zaś zgodnie z obowiązującym w dacie orzekania organu art. 29 ust. 4 pkt 1 lit. c (omyłkowo przywołanym jako art. 29 ust. 1 pkt c) ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U z 2020 r., poz. 1333 ze zm.) nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej wykonanie robót budowlanych polegających na dociepleniu budynków o wysokości nieprzekraczającej 12 m. Wysokość kontrolowanego dwukondygnacyjnego budynku nie przekracza tej wysokości. Stwierdzono, że w tej sytuacji na podstawie przedstawionych przepisów i stanu faktycznego wykonanie docieplenia ściany znajdującej się w granicy działki nie wymagała zgłoszenia ani pozwolenia na budowę. Wobec tego brak było podstaw do nakazania usunięcia wykonanego docieplenia. Odnośnie zaś wystającego okapu dachu stwierdzono, że został on wykonany zgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę z 11 sierpnia 1988 r. Budynek został wybudowany przed dokonanym podziałem działki nr [...]. Nowy właściciel Pan M.M. oświadczył że budynek przykryty dachem dwuspadowym w takim stanie został mu sprzedany, tym samym brak jest podstaw do kwestionowania na tym etapie sprawy jego legalności. Podział działki w taki sposób został przez strony zaakceptowany - w tym przez Skarżącego. Natomiast wody opadowe są prawidłowo odprowadzane na teren własnej działki. W realiach przedmiotowej sprawy organ II instancji zasadnie zatem uznał, że brak było podstaw zarówno do wydania decyzji o rozbiórce obiektu na podstawie art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., jak i decyzji nakazującej wykonanie określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem na podstawie art. 40 tej ustawy. Należy przy tym podkreślić, że rozpatrując wniesione odwołanie organ bierze pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dniu wydania decyzji organu odwoławczego. Brak zaistnienia przesłanek zarówno z art. 37 ust. 1 pkt 1, jak i pkt 2 oraz brak konieczności wydania decyzji w oparciu art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. nakazującej wykonanie określonych robót budowlanych, skutkował umorzeniem postępowania w sprawie legalności budowy budynku gospodarczego, jako że brak jest podstaw do dalszego prowadzenia postępowania w oparciu o te przepisy. Taki stan nazywany jest bezprzedmiotowością. W rozpoznawanej sprawie wynika on z braku przesłanek do podejmowania dalszych czynności w ramach przyznanych kompetencji, a w szczególności braku podstaw do zakończenia postępowania w drodze decyzji o charakterze merytorycznym, przewidzianej przepisami ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Bezprzedmiotowość postępowania, zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. skutkuje natomiast jego umorzeniem. Z uwagi na powyższe okoliczności zatem GINB zasadnie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 15 listopada 2025 r. Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z [...] października 2021 r., umarzającą postępowanie w sprawie legalności wykonania docieplenia ściany zlokalizowanej w granicy między działkami nr [...] i [...] oraz wykonania okapu dachu budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...] obręb [...] od strony działki nr [...] obręb [...] w M. Z tych względów, uznając skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.