VII SA/Wa 2341/12
WyrokWSA w Warszawie2013-05-28
Skład orzekający: Paweł Groński, Włodzimierz Kowalczyk, Ewa Machlejd
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie samowolnie rozbudowanej części budynku mieszkalnego, wydana na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., może zostać uznana za nieważną, jeśli narusza przepisy dotyczące usytuowania obiektu względem granicy nieruchomości, ale sytuacja ta wynika z wtórnego podziału nieruchomości dokonanego po samowoli?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie samowolnie rozbudowanej części budynku nie jest dotknięta wadami uzasadniającymi stwierdzenie jej nieważności. Pomimo naruszenia przepisów dotyczących usytuowania obiektu względem granicy nieruchomości, fakt ten nie stanowi podstawy do nakazania rozbiórki, ponieważ naruszenie to powstało w wyniku wtórnego podziału nieruchomości, który nastąpił po popełnieniu samowoli budowlanej. Organ prawidłowo zastosował przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. i stwierdził zdatność obiektu do użytkowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 2007 r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie samowolnie rozbudowanej części budynku mieszkalnego. Samowola miała miejsce przed 1995 r. i była rozpatrywana na podstawie Prawa budowlanego z 1974 r. Wnioskodawczyni podnosiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, prawa materialnego, ustaleń faktycznych dotyczących przyłączy oraz naruszenia warunków technicznych, w tym usytuowania obiektu względem granicy nieruchomości. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji, uznając ją za zgodną z prawem.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2013 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją [...] z dnia [...] stycznia 2012r. po rozpoznaniu wniosku P. G. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2007r., znak: [...] stwierdzającej zdatność do użytku wykonanej części budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] i udzielającej pozwolenia na użytkowanie rzeczonej części tego obiektu.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] prowadził postępowanie administracyjne w sprawie samowoli budowlanej na terenie działki nr [...] przy ul. [...] w [...], będącej ówcześnie własnością K. R.
Podczas przeprowadzonego postępowania organ nadzoru budowlanego ustalił, iż przedmiotowa działka nr [...], na której usytuowana jest część budynku mieszkalnego oraz sąsiadująca z nią działka nr [...], na której znajduje się druga część przedmiotowego budynku, stanowiły jedną nieruchomość oznaczoną nr [...], zabudowaną budynkiem mieszkalnym. Decyzją Wójta Gminy [...] znak: [...] z dnia [...].08.2003r. dokonano podziału działki [...], wydzielając z niej dwie działki o nr [...] oraz [...]. Dokonano również podziału budynku mieszkalnego na dwa niezależne lokale, gdzie linia podziału przebiega osiowo -środkiem ściany nośnej głównej podłużnej.
Zniesienia współwłasności budynku mieszkalnego położonego na rzeczonych
działkach dokonano na podstawie aktu notarialnego Repertorium A numer [...] z dnia [...].10.2003r., na skutek czego właścicielką zabudowanej działki nr [...] stała się K. R., natomiast właścicielką działki nr [...] P. G. Obecnie właścicielami nieruchomości oznaczonej nr [...] przy ul. [...] w [...] są R. i A. B., co wynika z treści księgi wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości.
Wobec tego, że samowolna rozbudowa części budynku na działce [...] miała miejsce przed 1995r. zgodnie z dyspozycją art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego organ rozpatrzył sprawę na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974r. (Dz. U., nr 38 z 1974r., poz. 229).
W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], postanowieniem znak: [...] z dnia [...].09.2006r., w oparciu o art. 56 Prawa budowlanego z 1974 r., nałożył na K.R. obowiązek przedłożenia, w terminie do dnia [...].12.2006r., projektu budowlanego powykonawczego części rozbudowanej budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...], opracowanego na podstawie inwentaryzacji istniejącej części obiektu wraz z opinią techniczną.
Następnie organ I instancji, decyzją z dnia [...].03.2007r., znak: [...]., utrzymaną w mocy decyzją WINB z dnia [...].04.2007 r. znak: [...], stwierdził, na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974r., wykonanie obowiązku, wynikającego z ww. postanowienia oraz to, że nie zachodzi potrzeba wydania decyzji nakazującej wykonanie w oznaczonym terminie zmian i przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego tj. części rozbudowanej budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z przepisami i zobowiązał inwestora K. R. do wystąpienia w oznaczonym terminie z wnioskiem o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie.
Powyższe decyzje zostały wyeliminowane z obrotu prawnego kolejno, decyzją GINB z dnia [...].12.2008r., znak: [...], utrzymaną w mocy GINB z dnia [...].02.2009r., znak: [...] oraz wydaną, po wyroku WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 721/09 z dnia 30.03.2010r., decyzją GINB z dnia [...].09.2010r., utrzymaną w mocy decyzją GINB z dnia [...].12.2010r., znak: [...]
Przeprowadzone ww. postępowanie legalizacyjne zostało zakończone, decyzją z dnia [...].04.2007r., znak: [...] którą Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], na podstawie art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974r., stwierdził zdatności do użytku wykonanej części budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] i udzielił pozwolenia na jej użytkowanie.
O stwierdzenie nieważności ww. decyzji wystąpił wnioskiem z dnia [...].11.2011r. M.G. działając w imieniu P. G
Analizując przedmiotową sprawę w trybie stwierdzenia nieważności, organ nie stwierdził, aby decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].04.2007r., znak: [...]., obarczona była jedną z wad, określonych w art. 156 § 1 kpa, obligujących do stwierdzenia jej nieważności.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że przywołana we wniosku o stwierdzenie nieważności okoliczność rażącego naruszenia interesu osób trzecich i przepisów warunków technicznych nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż usytuowanie spornego obiektu w stosunku do granic nieruchomości sąsiedniej, choć naruszające przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nie może stanowić podstawy do nakazania rozbiórki spornej części budynku, albowiem granice nieruchomości uległy zmianie w wyniku wtórnego jej podziału, dokonanego m.in. na wniosek P.G. decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...].08.2003r., znak: [...].
Wnioskodawczyni wyraziła zgodę na ustanowioną na jej działce (nr [...]), służebność każdorazowego przejścia dla nowo wydzielonej działki nr [...] oraz na przebieg granicy w sposób wskazany na zatwierdzonym ww. decyzją projekcie podziału nieruchomości, przedstawiającym zabudowę przedmiotowej działki wraz z uwzględnieniem wówczas już istniejącej samowolnie rozbudowanej części omawianego budynku mieszkalnego z istniejącymi drzwiami i oknem. Wtórny podział nastąpił znacznie później niż popełniona samowola.
Odnosząc się do zarzutu braku przyłączy i ich dokumentacji, co uniemożliwia oddanie obiektu do użytku zgodnie z prawem organ wyjaśnił, iż ze znajdującej się w aktach sprawy inwentaryzacji budynku mieszkalnego, usytuowanego na działce nr [...] w [...] wynika, iż zaopatrzenie w wodę jest z sieci gminnej, ścieki odprowadzane są do gminnej kanalizacji sanitarnej oraz obiekt posiada przyłącze elektryczne i jest ogrzewany piecem z zamkniętą komorą spalania na gaz z sieci gminnej.
Z ww. inwentaryzacji wynika, że przedmiotowy budynek jest w dobrym stanie technicznym i spełnia wymagania stawiane współczesnym budynkom mieszkalnym określone w art. 5 Prawa budowlanego. Ponadto, załączone przez właścicielkę, pozytywne protokoły z badań instalacji elektrycznej i przewodów kominowych, dały podstawę do stwierdzenia przez organ zdatności do użytku wykonanej samowolnie części budynku mieszkalnego i udzielenia pozwolenia na jej użytkowanie.
Zarzut poświadczenia nieprawdy w dokumentacji technicznej, z uwagi na to,
że zdaniem wnioskodawczyni obiekt posiada jeden komin, jest nieprawdziwy, gdyż zarówno z inwentaryzacji jak i materiału fotograficznego, znajdującego się w aktach sprawy wynika, iż na obiekcie przy ul. [...] w [...] są dwa kominy.
Po rozpoznaniu odwołania P.G. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak: [...] z dnia [...] lipca 2012r. utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2012r.
Organ odwoławczy stwierdził, że z analizy materiału dowodowego wynika, iż decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].04.2007r., znak: [...], nie jest obarczona żadną z wad wynikających z art. 156 § 1 kpa, w związku z tym odmowa stwierdzenia jej nieważności jest uzasadniona i zgodna z prawem.
Materialnoprawną podstawę decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...].04.2007r., znak: [...]., stanowi przepis art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 24 października 1974r.
Organ uznał, że wykluczenie przesłanek obligujących organ nadzoru budowlanego do wydania w oparciu o art. 37 Prawa budowlanego nakazu rozbiórki, jak również stwierdzenie braku podstaw do zobowiązania inwestora w trybie art. 40 Prawa budowlanego do wykonania zmian i przeróbek, oraz stwierdzenie w protokole z dnia [...].04.2007r., zdatności do użytku
wykonanej części budynku mieszkalnego przy ul. [...] w miejscowości [...], uzasadniało wydanie, na wniosek K. R., pozwolenia na użytkowanie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. G. wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji, a takze decyzji ją poprzedzającej.
Skarżąca podnosiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania w postępowaniu legalizacyjnym poprzez pominięcie jej udziału, jak również naruszenia prawa materialnego, bowiem organ zastosował art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane z 1994r.
Skarżąca zarzucała organowi niezgodne ze stanem rzeczywistym ustalenia faktyczne co do doprawadzenia przyłączy energii elektrycznej, gazu, wody i kanalizacji.
Skarżąca zarzucała przede wszystkim naruszenie warunków technicznych poprzez umieszczenie drzwi wejściowych, okienka, brak ściany oddzielenia przeciwpożarowego od budynku skarzącej, brak dojazdu na nieruchomość.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podnosząc, jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, znak: [...] z dnia [...] lipca 2012r., którą organ utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego znak: [...] z dnia [...] stycznia 2012r. o odmowie stwierdzenia niewazności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2007r., znak: [...] stwierdzającej zdatność do użytku wykonanej częsci budynku mieszkalnego przy ul. [...] w [...] i udzielającej pozwolenia na użytkowanie.
W toku wcześniejszych postępowań sądowo - administracyjnych Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo stosowały przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974r. do niniejszej sparwy, bowiem inwestor dopuścił się samowoli budowlanej przed 9.10.1987r.
Powyższe wynika ze złożonej mapy geodezyjnej z dnia [...] października 1987r. sprządzonej przez Urząd Miejski w [...] Wydział Geodezji i Gospodarki Gruntami obejmującej działkę nr [...], na której naniesiony jest przedmiotowy budynek. Obrys tego budynku wskazuje, że w dacie sporządzania mapy kwestionowane części budynku były już wybudowane.
Co do odległości ściany budynku zawierajacej otwory okienne i drzwiowe od granicy nieruchomości sąsiedniej to jakkolwiek odległość ta narusza przepisy rozporządzenia Ministra Infastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie to jednak fakt ten nie może stanowić podstawy nakazania rozbiórki wykonanej dobudowy, bowiem sytuacja ta powstała w wyniku wtórnego podziału nieruchomości, który miał miejsce na skutek decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2003r., a zatem w okresie późniejszym niż popełniona samowola (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 marca 2010r. w sprawie VIISA/Wa 721/09).
Jak bowiem ustalono, działka nr [...], na której usytuowana jest część budynku mieszkalnego oraz sąsiadująca działka [...], na której znajduje się druga część przedmiotowego budynku w czasie samowolnej rozbudowy budynku stanowiły jedną całość zabudowaną budynkiem mieszkalnym.
Nowo wydzielone działki położone są na terenie oznaczonym symbolem E10MN - teren zabudowy mieszkaniowej o niskiej intensywności z usługami.
W toku postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego ustalono, że nie było podstaw do orzeczenia nakazu rozbiórki samowolnej dobudowy części budynku stosownie do treści art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974r., bowiem samowolnie zrealizowana inwestycja nie narusza ustaleń planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] zatwierdzonego uchwałą nr [...] z dnia [...] czerwca 1993r. oraz nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia, a także pogorszenia warunków zdrowotnych dla otoczenia.
Kontrolowana w trybie nadzwyczajnym decyzja została wydana w oparciu o przepis art. 42 ust. 3 ustawy Prawo budowlane stanowiący, iż podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu.
Organ prowadzący postępowanie nie stwierdził konieczności zmian ani przeróbek na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974r., zatem organ ten zobowiązany był wydać decyzję udzielającą pozwolenia na użytkowanie obiektu w oparciu o art. 42 Prawa budowlanego z 1974r., które to pozwolenie jest formą legalizacji w sytuacji, gdy obiekt spełnia wszystkie wymogi prawa budowlanego oraz jednocześnie jest stwierdzeniem zdatności obiektu do użytkowania (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2012 r. w sprawie VIISA/Wa 458/11).
W postępowoaniu nadzwyczajnym o stwierdzenie nieważności organ nie przeprowadza postępowania co do istoty, a jedynie ustala, czy decyzja została dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Zarówno organ pierwszej jak i drugiej instancji wskazał, że nie zachodzi w sprawie żadna z przesłanek wymienionych enumeratywnie w przepisie art. 156 § 1 kpa w odniesieniu do decyzji o pozwoleniu na użytkowanie z dnia 20 kwietnia 2007r.
Z uwagi na fakt, że decyzje będące przedmiotem oceny w postępowaniu nadzwyczajnym zostały wydane w wyniku sądowej kontroli uprzednio wydanych decyzji wyeliminowanych z obrotu decyzjami zaskarżonymi i kontrolowanymi w sprawach VIISA/Wa 721/09 i VIISA/Wa 458/11, a także biorąc pod uwagę okoliczność związania organu oceną prawną, jak i wskazaniami zawartymi w w/w wyrokach Sąd nie znalazł podstaw faktycznych i prawnych do zakwestionowania ich legalności.
Z powyższych względów Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło