VII SA/Wa 2344/17

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 28 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi J. P. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak: [...] w sprawie odmowy wznowienia postepowania zakończonego decyzją ostateczną postanawia: odmówić J. P. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek J. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym tj., zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek ten został uzupełniony wyjaśnieniami, złożonymi na wezwanie Sądu, przy piśmie z 14 grudnia 2017 r. Z treści złożonego wniosku oraz nadesłanych wyjaśnień wynika, iż J. P. jest osobą samotną mieszkającą w domu o pow. 66 m2, wg oświadczenia jest to budynek przedwojenny. Utrzymuje się z emerytury w wysokości 1 384 zł. Wnioskodawca posiada gospodarstwo rolne o pow. 1,65 ha., z których 0,55 ha to grunty klasy VI nieuprawiane, cześć (1,1 ha) zajmuje las. W gospodarstwie posiada budynki oborę, stodołę, ciągnik bez urządzeń do produkcji rolnej, 26 sztuk drobiu. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że jest w trudnej sytuacji finansowej, spowodowanej otrzymywaniem niskiej emerytury, dużymi wydatkami związanymi ze zdrowiem oraz problemami związanymi z przesuwaniem terminu operacji zaćmy. Powoduje to, że wnioskodawca musi korzystać z prywatnych porad neurologa, kardiologa i okulisty, wydając znaczne kwoty na leki. Wnioskodawca dodał, że posiada samochód osobowy toyota, który ma 14 lat i ma wartość około 10 tys. zł., Średnie miesięczne wydatki to: telefon 24 zł., światło 30 zł., ubezpieczenia 60 zł., leki około 180 zł., wizyty lekarskie 500 zł. (za okres pół roku). W dodatkowym piśmie z dnia 14 grudnia 2017 r. złożonym na wezwanie Sądu wnioskodawca wskazał, że posiada mieszkanie w [...], gospodarstwo domowe prowadzi samodzielnie, do uprawy gospodarstwa rolnego wnioskodawca wynajmuje pracowników, otrzymał dotacje z ARiMR w wysokości 1 471,27 zł., nie korzysta z pomocy społecznej, nie uzyskuje pomocy od osób trzecich, nie posiada kopii dokumentu PIT, posiada 15 kur, 1 koguta, 3 indyki. Do wniosku dołączono: kopie skierowania do szpitala, paragonu z apteki, wyciągu z rachunku bankowego za 1 miesiąc i 13 dni. Do ww. pisma dołączono pismo ze Spółdzielni mieszkaniowej w sprawie zaległości, kopię części wniosku o dopłaty obszarowe, kopię wyciągu z rachunku bankowego za 3 miesiące. W sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należy więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową J. P. uznać należy, iż nie jest uzasadnione przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ich ponieść. Wnioskodawca nie wyjaśnił w sposób nie budzący wątpliwości swojej sytuacji materialnej. Wskazać przede wszystkim należy, że wnioskodawca uzyskuje dochód z emerytury w wysokości 1 384 zł., co zostało udokumentowane nadesłanym wyciągiem z rachunku bankowego, jednakże nie jest to jedyny dochód wnioskodawcy, gdyż wnioskodawca prowadzi również gospodarstwo rolne, który nie został wskazany. Trudno przyjąć, by wnioskodawca prowadził gospodarstwo rolne, które nie przynosiłoby żadnych dochodów, będąc przy tym osobą w wieku 72 lat. Należy również zauważyć, że wnioskodawca posiada majątek w postaci wyżej wskazanego gospodarstwa rolnego, domu o pow. 66 m2 oraz nieujawnionego w formularzu PPF mieszkania w [...] (pow. 39 m2), które zostało ujawnione w dodatkowym piśmie złożonym na wezwanie Sądu. Wnioskodawca uzyskuje ponadto dopłaty z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w wysokości 1 471,27 zł. Strona zaznaczyła wprawdzie, że jej sytuacja materialna jest trudna, jednakże z ogólnego obrazu przedstawionego w sprawie wynika, że strony nie można zaliczyć do osób ubogich, a tylko takim należy przyznawać prawo pomocy. Z przedstawionych danych wynika, że wnioskodawca prowadząc gospodarstwo rolne nie ma kłopotów z jego utrzymaniem, wręcz przeciwnie wskazując, że stać go na korzystanie z najmu pracowników. Należy również zauważyć, że wnioskodawca posiada nieujawnione w formularzu PPF mieszkanie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że posiadanie majątku, w szczególności nieruchomości wyklucza w zasadzie możliwość zwolnienia od kosztów sądowych, a na pewno w zakresie całkowitym. Wszak udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, gdy zdobycie przez stronę środków na koszty postępowania w inny sposób jest rzeczywiście (obiektywnie) niemożliwe. To, że strona korzysta z majątku nieruchomego w sposób nieprzynoszący dochodu, nie zmienia faktu, że może on być wykorzystany jako zabezpieczenie pożyczki czy kredytu, jeśli właścicielowi brakuje pieniędzy na koszty postępowania. Także strona, która dysponuje wolnymi od obciążeń składnikami majątku, takimi jak gospodarstwo rolne, mieszkanie mogące służyć do wynajmu jest w stanie bez pomocy państwa pokryć wydatki związane ze swym udziałem w sprawie (por. J. P. Tarno Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 571., tak też NSA w uzasadnieniu postanowienia z dnia 26 września 2012 r., sygn. akt I OZ 704/12). Z uwagi na powyższe wskazać należy, że brak jest podstaw do finansowania za stronę z środków budżetowych kosztów sprawy skoro strona posiada majątek, który może wykorzystać do pozyskania środków finansowych (wynajem, zabezpieczenie pożyczki). Wnioskodawcy nie można zaliczyć do osób ubogich, które nie posiadają źródeł dochodu, a nawet jeżeli takowe posiadają, to wystarczają im jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych. Z tych względów wniosek nie został uznany za zasadny. W związku z powyższym orzeczono, jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.