VII SA/Wa 2347/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz (spr.), , Asesor WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2007 r. sprawy ze skargi P. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2006 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. Nr [...], działając na podstawie art. 155 kpa, po rozpatrzeniu wniosku E. i G. R. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2001 r. utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] kwietnia 2001 r. nakazującą rozbiórkę murowanego budynku gospodarczego zrealizowanego na działce nr [...] położonej w obrębie M. gm. P. W ocenie organu argumenty podniesione w złożonym przez E. i G. R. wniosku (a mianowicie zmiana niektórych przepisów Prawa budowlanego z 1994 r., w tym art. 29 ust. 1 pkt 3 i art. 30 ust. 1 pkt 1; położenie działki, na której zrealizowano przedmiotową inwestycję na terenie przeznaczonym pod zabudowę letniskową z możliwością budowy budynków gospodarczych) nie przemawiają za uchyleniem w/w decyzji ostatecznej. Pozostawienie obiektu wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę leży w interesie prywatnym strony, ale nie w interesie społecznym. Naruszenie prawa w postaci samowoli budowlanej nie może być uznane za uczynione w interesie społecznym, tym samym interes strony nie może być uznany za "słuszny" i podlegać ochronie. Ponadto organ podniósł, iż decyzja nakazująca rozbiórkę wydawana jest w oparciu o przepisy bezwzględnie obowiązujące, zawarte w nich nakazy i zakazy nie mogą więc być modyfikowane zarówno wolą stron postępowania administracyjnego, jak i decyzjami organów administracji publicznej. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania P. R. od w/w decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2006 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy uznał, iż wprawdzie w przedmiotowej sprawie wystąpienie przesłanek nabycia prawa przez stronę oraz zgody strony nie budzi wątpliwości, to jednak obowiązujący w dacie wydawania decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2001 r. przepis art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, na podstawie którego została nakazana przedmiotowa rozbiórka jest przepisem szczególnym, sprzeciwiającym się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji na podstawie art. 155 kpa. Wzruszenie bowiem decyzji nakazującej rozbiórkę znosiłoby sankcję wobec sprawców samowoli budowlanej wbrew intencjom ustawodawcy. Odnosząc się do zarzutu odwołującej się, iż obecnie Prawo budowlane dopuszcza możliwość legalizacji samowoli budowlanej Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż przepisy takie nie mają zastosowania w przedmiotowej sprawie. Możliwość legalizacji dotyczy postępowań wszczętych przed dniem 11 lipca 2003 r., a nie zakończonych przed tą datą decyzją ostateczną. Natomiast postępowanie w sprawie przedmiotowej inwestycji zostało wszczęte i zakończone przed dniem 11 lipca 2003 r. Skargę na powyższą decyzję złożyła P. R., zarzucając organowi, iż nie została rozpoznana istota sprawy, bowiem skarżąca wnosiła o "wstrzymanie postępowania dotyczącego rozbiórki", a nie o zmianę decyzji o rozbiórce budynku gospodarczego. W skardze podniesiono, że interes społeczny oraz słuszny interes strony przemawiają za wstrzymaniem postępowania dotyczącego rozbiórki budynku gospodarczego, bowiem budynek ten jest niezbędny do utrzymania porządku i czystości na nieruchomości. Podniesiono ponadto, że obecnie ustawa Prawo budowlane nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę w odniesieniu do wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii o powierzchni zabudowy do 25 m2 , co wskazuje jednoznacznie na istnienie interesu społecznego w odroczeniu wykonania decyzji o rozbiórce budynku. Wobec powyższego zdaniem strony skarżącej "istnieje możliwość zmiany decyzji odmawiającej wstrzymania rozbiórki budynku gospodarczego położonego na działce nr [...] w obr. M., gmina P. w trybie art. 155 kpa". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Sąd administracyjny właściwy jest do kontroli decyzji administracyjnych tylko w oparciu o kryterium legalności, a więc zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi przez Sąd następuje więc jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły i w związku z tym skarga nie mogła zostać uwzględniona. W pierwszym rzędzie wskazać należy, iż niesłuszny jest podnoszony przez pełnomocnika skarżącej zarzut błędnego potraktowania wniosku E. i G. R. jako wniosku o zmianę lub uchylenie decyzji w trybie art. 155 kpa, podczas gdy był to wniosek o wstrzymanie postępowania dotyczącego rozbiórki. Z treści wniosku E. i G. R. z dnia [...] czerwca 2006 r. w sposób jednoznaczny i nie pozostawiający wątpliwości wynika, iż wnioskodawcy zmierzali do uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę w trybie art. 155 kpa. Na marginesie tylko wskazać można na brak konsekwencji w wywodach pełnomocnika skarżącej, który podnosząc, że "wniosek o wstrzymanie postępowania dotyczącego rozbiórki" (bez sprecyzowania w jakim trybie miałoby ono nastąpić) został przez organ błędnie odczytany, jednocześnie powołuje się w skardze na przesłanki określone w art. 155 kpa i orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące tego przepisu oraz uznaje, że "istnieje możliwość zmiany decyzji odmawiającej wstrzymania rozbiórki budynku (...) w trybie art. 155 kpa". Stanowiący podstawę prawną zaskarżonej decyzji przepis art. 155 kpa przewiduje nadzwyczajny tryb wzruszenia decyzji ostatecznych. Dla jego zastosowania spełnione muszą być jednak łącznie wymienione w tym przepisie przesłanki, a mianowicie: 1. zmiana decyzji może dotyczyć tylko decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawo, 2. zmiana decyzji może nastąpić tylko za zgodą strony, 3. brak przepisów szczególnych sprzeciwiających się uchyleniu lub zmianie decyzji, 4. istnieje interes społeczny lub słuszny interes strony przemawiający za uchyleniem lub zmianą decyzji. Wskazać należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przeważa pogląd, iż stosowanie art. 155 kpa w odniesieniu do samowoli budowlanej nie jest możliwe (por. wyrok NSA z 13 października 1999 r. sygn. akt IV SA 1539/97 LEX nr 47880; wyrok NSA z 4 października 1999 r. sygn. akt IV SA 1459/97 LEX nr 47884; wyrok NSA z 15 marca 1999 r. sygn. akt IV SA 888/97 ONSA 2000/1/36). Podkreśla się, że decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu nie jest decyzją, na mocy której strona nabyła prawo (a tylko taka decyzja mogłaby być zmieniona w trybie art. 155 kpa), lecz jest decyzją nakładającą obowiązek. Ponadto wskazać należy, że wzruszenie decyzji w trybie art. 155 kpa może mieć zastosowanie jedynie do takich decyzji, które mają charakter uznaniowy lub przy wydawaniu których organ ma do wyboru pewną gamę możliwych rozstrzygnięć. Tylko w sytuacji, gdy ustawodawca przewiduje pewien "luz decyzyjny" wzgląd na interes społeczny lub słuszny interes strony może doprowadzić do zmiany lub uchylenia decyzji. Tymczasem art. 48 ustawy Prawo budowlane w sposób bezwarunkowy zobowiązuje organ do orzeczenia nakazu rozbiórki w razie wystąpienia określonej w nim przesłanki (a więc zrealizowania obiektu w warunkach samowoli budowlanej), przepis ten ma charakter związany. Należy go w takim razie traktować jako przepis szczególny sprzeciwiający się zmianie lub uchyleniu decyzji ostatecznej. Z tych względów uchylenie lub zmiana w trybie art. 155 kpa decyzji nakazującej rozbiórkę nie jest możliwa. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja odpowiada prawu, wobec czego, na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.