VII SA/Wa 2347/11

WyrokWSA w Warszawie2012-03-28

Skład orzekający: Małgorzata Miron, Daria Gawlak-Nowakowska, Ewa Machlejd

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy produkt zawierający 500 mg rutozydu w dziennej porcji, wprowadzany do obrotu jako suplement diety, może być uznany za produkt leczniczy, a jego prezentacja sugerująca "kurację" narusza przepisy o bezpieczeństwie żywności i żywienia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że produkt zawierający 500 mg rutozydu w dziennej porcji, dwukrotnie przekraczający maksymalne dobowe dawki tego bioflawonoidu w zarejestrowanych produktach leczniczych, nie spełnia kryteriów suplementu diety i powinien być traktowany jako produkt leczniczy. Ponadto, prezentacja produktu sugerująca "kurację" narusza przepisy dotyczące wprowadzania konsumenta w błąd co do właściwości leczniczych środka spożywczego. W związku z tym, decyzje organów nakazujące zaprzestanie wprowadzania produktu do obrotu jako suplementu diety i zakazujące prezentacji sugerującej właściwości lecznicze są zgodne z prawem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, utrzymanej w mocy przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, nakazującej spółce zaprzestanie wprowadzania do obrotu produktu "[...]" jako suplementu diety oraz zaprzestanie jego prezentacji sugerującej właściwości lecznicze. Organ uznał, że produkt ten, zawierający 500 mg rutozydu w dziennej porcji, powinien być traktowany jako produkt leczniczy ze względu na przekroczenie dopuszczalnych dawek i brak dokumentacji potwierdzającej bezpieczeństwo. Skarżąca spółka kwestionowała te ustalenia, twierdząc, że produkt jest suplementem diety zgodnym z międzynarodową praktyką i że prezentacja nie narusza prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska (spr.), Sędzia WSA Ewa Machlejd, Protokolant ref. staż. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2012 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w [...] na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] sierpnia 2011r. znak: [...] w przedmiocie nakazu zaprzestania dalszego wprowadzania produktu do obrotu na terytorium RP skargę oddala Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] maja 2011 r., znak: [...] na podstawie art. 104 § 1, art. 130 § 2 i 3 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej K.p.a.), a także art. 1 pkt 6, art. 4 ust. 1 pkt 3a, art. 12 ust. 1 i art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r., nr 122, poz. 851 ze zm.), art. 3 ust. 2, art. 8, art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 2, art. 73 ust. 1 pkt 1, art. 77 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. nr 136, poz. 914 ze zm.) oraz art. 54 ust. 1 i ust. 2 lit. a Rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. U UE L. 165 z 30.04.2008 r), po stwierdzeniu naruszenia wymagań określonych przepisami prawa żywnościowego, w wyniku kontroli sanitarnej przeprowadzonej w dniu 6 maja 2011 r. w firmie [...] Sp. z o.o. w [...] dotyczącej produktu pn. "[...] " nakazał: pkt 1) zaprzestania dalszego wprowadzania do obrotu na terytorium RP produktu pn. "[...] " zawierającego w swoim składzie 500 mg rutozydu w zalecanej przez producenta do spożycia dziennej porcji produktu (1 tabletka) nadając obowiązkowi rygor natychmiastowej wykonalności oraz pkt 2) zaprzestania prezentacji produktu pn. "[...] ", które wskazują i/lub sugerują konsumentowi, że spożywanie danego produktu zapewni im właściwą kurację w terminie nie później niż 14 dni licząc od daty otrzymania decyzji. W uzasadnieniu wskazał, że podmioty działające na rynku spożywczym podlegają urzędowym kontrolom żywności. W firmie [...] Sp. z o.o. w dniu 6 maja 2011 r. została przeprowadzona kontrola, podczas której stwierdzono, że 1) Produkt pn. "[...] " jest obecnie wprowadzany do obrotu na terytorium RP i oznakowany, jako suplement diety. Z wykazu składników podanym w oznakowaniu opakowania jednostkowego ww. produktu wynika, że w 1 tabletce stanowiącej dzienną porcję zawiera on rutozyd w ilości 500 mg, podczas gdy dawka lecznicza rutozydu wynosi od 50 mg do 250 mg na dobę. Zatem przedmiotowy produkt podlega przepisom Prawa farmaceutycznego i wprowadzanie go do obrotu, jako suplementu diety stanowi naruszenie obowiązującego prawa żywnościowego. Zgodnie z art. 9 ustawy z dnia 30 marca 2007 r. o zmianie ustawy Prawo farmaceutyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 75, poz. 492 z 26.04.2007 r.) produkty, które w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy spełniały jednocześnie kryteria produktu leczniczego oraz kryteria innego rodzaju produktu określone odrębnymi przepisami, w tym środka spożywczego, o których mowa w art. 3a ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, mogą pozostawać w obrocie na dotychczasowych zasadach do dnia 31 grudnia 2009 r. Tymczasem w dniu 6 maja 2011 r. ustalono, że produkt pn. "[...] " w dalszym ciągu wprowadzany jest do obrotu na terytorium RP jako suplement diety. Zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 39 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (Dz. U. z 2010 r. nr 136, poz. 914 ze zm.) suplement diety to środek spożywczy, którego celem jest uzupełnienie normalnej diety, będący skoncentrowanym źródłem witamin lub składników mineralnych lub innych substancji wykazujących efekt odżywczy lub inny fizjologiczny, pojedynczych lub złożonych, wprowadzany do obrotu w formie umożliwiającej dawkowanie, i w postaci: kapsułek, tabletek, drażetek i w innych podobnych postaciach, saszetek z proszkiem, ampułek z płynem, butelek z kroplomierzem i w innych podobnych postaciach płynów i proszków przeznaczonych do spożywania w małych, odmierzonych ilościach jednostkowych, z wyłączeniem produktów posiadających właściwości produktu leczniczego w rozumieniu przepisów prawa farmaceutycznego. 2) w prezentacji produktu pn. "[...] " na stronie internetowej www.[...] .pl podano informację "Zapewnia kurację: 50 dni", która wskazuje, że spożywanie danego produktu może doprowadzić do wyeliminowania dolegliwości u chorego. Wynika to z faktu, że określenie "kuracja" rozumiane jest, jako długo lub krótkotrwałe poddanie chorego różnego rodzaju zabiegom rekonwalescencyjnym. Organ podał, stwierdzone podczas kontroli nieprawidłowości naruszają następujące przepisy: Ad. 1) Firma [...] Sp. z o.o. (d. [...] ) w 2005 r. dopełniła obowiązku powiadomienia Głównego Inspektora Sanitarnego o zamiarze wprowadzenia do obrotu przedmiotowego produktu, jako suplementu diety. Główny Inspektorat Sanitarny w odpowiedzi na złożone przez firmę powiadomienie, poinformował stronę pismem z dnia 10 sierpnia 2005 r., że firma powinna dysponować danymi naukowymi potwierdzającymi informacje o właściwościach produktów lub składników charakteryzujących produkt oraz dokumentację potwierdzającą bezpieczeństwo stosowania zalecanych dawek. Podczas kontroli przeprowadzonej w siedzibie firmy w dniu 6 maja 2011 r. ustalono, że firma do tej pory nie jest w posiadaniu ww. dokumentacji potwierdzającej kwalifikację i bezpieczeństwo stosowania produktu pn. "[...] ". Zgodnie z opinią Narodowego Instytutu Leków z dnia 23 września 2009 r. rutozyd (rutyna, 3-rutynozyd kwercetyny) wchodzi w skład produktów leczniczych stosowanych w stanach zwiększonej łamliwości i przepuszczalności naczyń włosowatych, w retinopatii cukrzycowej, ostrym nieżycie błony śluzowej nosa, a także pomocniczo w miażdżycy naczyń, chorobach uczuleniowych oraz w zaburzeniach krążenia żylnego. Zapobiegawczo rutozyd stosowany jest w dawkach od 25 mg do 50 mg na dobę, a dawka lecznicza wynosi od 50 mg do 250 mg na dobę. Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, produkty niespełniające wymagań prawa żywnościowego nie mogą być oznakowane i wprowadzane do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jako żywność. Ad. 2) Art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia stanowi, że oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności, co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości (...); przypisywać środkowi spożywczemu właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia albo odwoływać się do takich właściwości. Wykonanie obowiązków nałożonych niniejszą decyzja jest niezbędne w clu zapewnienia ochrony zdrowia konsumenta. Zgodnie z art. 8 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, właściwy inspektor sanitarny, w drodze decyzji, zakazuje wprowadzania do obrotu lub nakazuje wycofanie z obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jako środka spożywczego specjalnego przeznaczenia żywieniowego albo suplementu diety, produktu, który nie spełnia wymagań określonych dla tych środków spożywczych w niniejszym dziale. Zgodnie zaś z art. 77 ww. ustawy, decyzjom organów urzędowej kontroli żywności, o których mowa w art. 54 rozporządzenia WE nr 882/2004, w przypadku stwierdzenia uchybień zagrażających zdrowiu lub życiu człowieka, nadawany jest rygor natychmiastowej wykonalności. Z treści art. 27 ust. 2 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej wynika, że jeżeli naruszenie wymagań spowodowało bezpośrednie zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, państwowy inspektor sanitarny nakazuje unieruchomienie zakładu pracy lub jego części (stanowiska pracy, maszyny lub innego urządzenia), zamknięcie obiektu użyteczności publicznej, wyłączenie z eksploatacji środka transportu, wycofanie z obrotu środka spożywczego, przedmiotu użytku, materiału i wyrobu przeznaczonego do kontaktu z żywnością, kosmetyku lub innego wyrobu mogącego mieć wpływ na zdrowie ludzi albo podjecie lub zaprzestanie innych działań; a decyzje w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu". Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., po rozpoznaniu odwołania [...] Sp. z o.o. w Warszawie, utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarny w [...] z dnia [...] maja 2011 r., znak: [...] . Organ podzielił stanowisko organu pierwszej instancji. Ponadto przypomniał, że w odpowiedzi na powiadomienie o wprowadzeniu po raz pierwszy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej suplementu diety pn. "[...] " Główny Inspektor Sanitarny poinformował stronę o konieczności posiadania danych naukowych potwierdzających informacje o właściwościach przedmiotowego produktu (a także innych środków spożywczych, których dotyczyło powiadomienie z dnia 27 czerwca 2005 r.) lub składników charakteryzujących produkt oraz dokumentację potwierdzającą bezpieczeństwo stosowania zalecanych dawek. Jak wykazała kontrola przeprowadzona w siedzibie firmy do dnia 6 maja 2011 r. [...] Sp. z o.o. w [...] nie zgromadziła stosownych dokumentów. Organ odwoławczy wskazał, że Główny Inspektor Sanitarny przyjmuje powiadomienia dotyczące wprowadzenia po raz pierwszy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej suplementów diety i wstępnie ocenia gotowość przedsiębiorcy do rozpoczęcia dystrybucji przedmiotowych produktów, jednak nadzór bieżący i urzędowe kontrole leżą w kompetencjach właściwych terenowo Państwowych Powiatowych Inspektorów Sanitarnych. Natomiast w myśl art. 17 pkt 1 Rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego "obowiązkiem podmiotów działających na rynku spożywczym, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w przedsiębiorstwach będących pod ich kontrolą jest zapewnienie zgodności tej żywności z wymogami prawa żywnościowego właściwymi dla ich działalności i kontrolowanie przestrzegania tych wymogów". Powyższe potwierdzają również materiały dowodowe przedłożone przez [...] Sp. z o.o. w [...] jako załącznik do odwołania. Odnosząc się do przedstawionych jako dowody w sprawie przy odwołaniu dokumentów w postaci przyjęcia zgłoszenia o wprowadzeniu po raz pierwszy do obrotu na terytorium Finlandii środka spożywczego pn. "[...] " złożonego przez [...] Nornic LCD oraz opinii Portugalskiej Agencji ds. Bezpieczeństwa Żywności w odpowiedzi na zgłoszenie firmy [...] dotyczące m.in. produktu pn. [...] " organ odwoławczy stwierdził, że ww. dokumenty świadczą jedynie o przyjęciu zgłoszenia o wprowadzeniu do obrotu suplementu diety pn. "[...] " przez odpowiednie władze Finlandii i Portugalii, jednak nie potwierdzają zgodności składu i znakowania przedmiotowego produktu obowiązującym w tych krajach ustawodawstwem żywnościowym. Organ odwoławczy przyznał, że w Polsce nie istnieją akty prawne, dotyczące rutyny, a w szczególności jej dziennej dawki leczniczej. Jednak nie zgodził się z zarzutem odwołania, że organ pierwszej instancji nie miał podstaw faktycznych, twierdząc, że zalecana dzienna dawka suplementu diety pn. "[...] ", tj. jedna tabletka zawierająca 500 mg substancji czynnej, nie spełnia kryteriów dla suplementu diety, a ponadto dwukrotnie przekracza maksymalne dobowe dawki tego bioflawonoidu w zarejestrowanych w Polsce produktach leczniczych. W tej mierze organ powołał się na opinię z dnia 23 września 2009 r. sporządzoną dla Głównego Inspektora Sanitarnego przez Narodowy instytut Leków. Wskazał, że zgodnie z wykazem krajowych jednostek naukowych właściwych do wydawania opinii, zawartym w załączniku nr 3 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 23 marca 2011 r. w sprawie wzoru formularza powiadomienia o produktach wprowadzanych po raz pierwszy do obrotu na terytorium RP, rejestru produktów objętych powiadomieniem oraz wykazu krajowych jednostek naukowych właściwych do wydawania opinii Narodowy Instytut Leków stanowi rzetelne źródło informacji i powoływanie się przez organ pierwszej instancji na ww. pismo uznał za działanie prawidłowe. Wskazał, odnosząc się do zarzutów odwołania, że suplement diety, jakim jest preparat "[...] " stanowi kategorię żywności, a zatem wskazywanie na związek spożywania ww. środka spożywczego z procesem leczenia rażąco narusza art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz pkt 2, w myśl, których: oznakowanie środka spożywczego nie może: wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności, co do charakterystyki środka spożywczego, (...); przypisywać środkowi spożywczemu właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia albo odwoływać się do takich właściwości. W związku z powyższym nie zgodził się z opinią radcy prawnego M.B. , reprezentującego firmę [...] Sp. z o.o., że suplement diety pn. "[...] " nie narusza wymagań prawnych w zakresie znakowania. Jak wynika z przytoczonej w odwołaniu strony definicji słowa kuracja, użytego w internetowej prezentacji przedmiotowego suplementu diety, wiąże się ono ściśle z procesem leczenia, wspomaganym przez odpowiednią dietę. Dlatego nie ulega wątpliwości, iż nakaz zawarty w punkcie 2 decyzji organu powiatowego z dnia [...] maja 2011 r., dotyczący zaprzestania prezentacji produktu pn. "[...] ", która sugeruje konsumentowi właściwości lecznicze przedmiotowego preparatu jest słuszny i uzasadniony. Organ odwoławczy zaznaczył, że jak stanowi prawo, suplement diety to środek spożywcy, którego celem jest uzupełnienie normalnej diety, będący skoncentrowanym źródłem witamin lub składników mineralnych lub innych substancji wykazujących efekt odżywczy lub fizjologiczny. Substancje stosowane jako źródło składników wykazujących jakikolwiek efekt fizjologiczny powinny być całkowicie bezpieczne i przyswajalne przez organizm. Podał, że bioprzyswajalność składników zawartych w zwyczajowo spożywanych owocach i warzywach różni się od przyswajalności komponentów preparatów wyprodukowanych na drodze złożonych procesów technologicznych, dlatego porównanie ilości rutyny wchodzącej w skład owoców i warzyw z jej zawartością w suplemencie diety pn. "[...] " ujęte w odwołaniu strony, nie może być traktowane, jako argument, przemawiający za racją skarżącego. Odnośnie oświadczenia strony, że przyjmowanie preparatu pn. "[...] " nie stwarza zagrożenia dla zdrowia konsumentów, organ odwoławczy stwierdził, iż firma [...] Sp. z o.o. nie przedstawiła żadnych wiarygodnych dowodów naukowych potwierdzających, że spożywanie zalecanej dziennej ilości preparatu pn. "[...] ", która dwukrotnie przekracza maksymalną dobową dawkę rutozydu zawartego w obecnie zarejestrowanych w Polsce produktach leczniczych, jest bezpieczne i uzasadnione dla uzupełnienia zróżnicowanej, zbilansowanej diety. W konkluzji stwierdził, że wykonanie obowiązków nałożonych niniejszą decyzją jest niezbędne w celu zapewnienia ochrony zdrowia konsumentów. Dlatego zarzut odwołania dotyczący pominięcia interesu społecznego oraz słusznego interesu obywatelskiego przez organ pierwszej instancji uznał za bezpodstawny, a postępowanie prowadzone przez organ pierwszej instancji za zgodne z przepisami prawa materialnego i procesowego. Na powyższą decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] złożyła [...] Sp. z o.o. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 3 ust. 3 pkt 39, art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz pkt 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz art. 2 pkt 32 ustawy z dnia 6 września 2001 r. prawo farmaceutyczne poprzez ich niewłaściwą interpretację i zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 12 § 1 w zw. z art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. w szczególności poprzez uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów, nie uwzględnienie całego zgłoszonego przez stronę materiału dowodowego oraz nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi spółka zarzuciła, że organ odwoławczy oparł decyzję na dowolnie wybranym przez siebie materiale dowodowym, pomijając jednocześnie zgłoszone przez stronę skarżącą niezwykle istotne dowody uzasadniające stawiane przez nią zarzuty. Podniosła, że nie można w sposób całkowicie dowolny przyjmować, iż skoro jakaś substancja jest składnikiem produktu leczniczego oznacza to samo przez się, iż sama jest ona produktem leczniczym. Całkowicie niezrozumiałe i niczym nieuzasadnione są również dywagacje organu odwoławczego na temat "kuracji". Organ w zaskarżonej decyzji całkowicie pominął okoliczność, iż zgodnie z ugruntowaną praktyką międzynarodową oraz uwzględniając właściwości i zakres zastosowania "[...] ", należy przyjąć, iż "[...] " jest suplementem diety. Rozstrzygnięcia dokonywane przez organy administracji powinny być oparte jedynie na okolicznościach faktycznie istniejących, a nie wyprowadzanych w drodze dowolności, domniemań czy nadinterpretacji faktycznych. Tymczasem, przyjęty w niniejszej sprawie przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, sposób interpretacji istniejącego stanu faktycznego i prawnego, przy uwzględnieniu nie zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie, przekracza zasady działania w ramach uznania administracyjnego i swobodnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi — Dz.U. Nr 153, poz. 1270, zwanej daje p.p.s.a.). Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona jak i poprzedzająca ją decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] odpowiadają prawu. Skarżąca wprowadziła do obrotu jak środek spożywczy (suplement diety) produkt pod nazwą "[...] ". Wskazać należy, że stosownie do art. 3 ust.1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia żywnością (środkiem spożywczym) jest każda substancja lub produkt w rozumieniu art. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 178/2002 ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz.U.UE.L.2002.31.1). W myśl ust. 2 powołanego wyżej przepisu krajowego produkty niespełniające wymagań prawa żywnościowego nie mogą być oznakowane i wprowadzane do obrotu na terytorium RP jako żywność. Zgodnie z ust.3 pkt 39 użyte w ustawie określenia oznaczają jako suplement diety środek spożywczy, którego celem jest uzupełnienie normalnej diety, będący skoncentrowanym źródłem witamin lub składników mineralnych lub innych substancji wykazujących efekt odżywczy lub inny fizjologiczny, pojedynczych lub złożonych, wprowadzany do obrotu w formie umożliwiającej dawkowanie (...) z wyłączeniem produktów posiadających właściwości produktu leczniczego w rozumieniu przepisów prawa farmaceutycznego. Z wykazu składników podanym w oznakowaniu opakowania jednostkowego produktu pod nazwą "[...] " wynika, że 1 tabletka stanowiąca dzienną porcję zawiera rutozyd w ilości 500 mg. Opinia Narodowego Instytutu Leków z dnia 23 września 2009 r. stwierdza, że rutozyd (rutyna, 3-rutynozyd kwercetyny) wchodzi w skład produktów leczniczych stosowanych w stanach zwiększonej łamliwości i przepuszczalności naczyń włosowatych, w retinopatii cukrzycowej, ostrym nieżycie błony śluzowej nosa, a także pomocniczo w miażdżycy naczyń, chorobach uczuleniowych oraz w zaburzeniach krążenia żylnego. Zapobiegawczo rutozyd stosowany jest w dawkach od 25 mg do 50 mg na dobę, a dawka lecznicza wynosi od 50 mg do 250 mg na dobę. Skoro zalecana dzienna dawka suplementu diety pn. "[...] ", tj. jedna tabletka zawiera 500 mg substancji czynnej, prawidłowe jest stanowisko organów obu instancji, że produkt ten nie spełnia kryteriów dla suplementu diety, a ponadto dwukrotnie przekracza maksymalne dobowe dawki tego bioflawonoidu w zarejestrowanych w Polsce produktach leczniczych. Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia, produkty niespełniające wymagań prawa żywnościowego nie mogą być oznakowane i wprowadzane do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jako żywność. Zgodnie zaś z treścią art. 46 ust. 1 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oznakowanie środka spożywczego nie może wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności: co do charakterystyki środka spożywczego, w tym jego nazwy, rodzaju, właściwości, składu, ilości, trwałości, źródła lub miejsca pochodzenia, metod wytwarzania lub produkcji, przez przypisywanie środkowi spożywczemu działania lub właściwości, których nie posiada, przez sugerowanie, że środek spożywczy posiada szczególne właściwości, jeżeli wszystkie podobne środki spożywcze posiadają takie właściwości. Oznakowanie nie może przypisywać środkowi spożywczemu właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia albo odwoływać się do takich właściwości. Przepis ten ma zastosowanie również do reklamy takich produktów, a także kształtu, wyglądu lub opakowania, zastosowanych materiałów opakowaniowych, sposobu prezentacji oraz otoczenia, w jakim są prezentowane. Na podstawie samej treść definicji suplementu diety, jak również treści ww. art. 46 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, w należy stwierdzić, że sformułowanie "Zapewnia kurację: 50 dni" sugeruje właściwości lecznicze przedmiotowego preparatu. Definicja słowa kuracja, użytego w internetowej prezentacji przedmiotowego produktu, wiąże się ściśle z procesem leczenia, wspomaganym przez odpowiednią dietę. Wskazywanie na związek spożywania przedmiotowego produktu z procesem leczenia rażąco narusza art. 46 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz pkt 2, w myśl, których: oznakowanie środka spożywczego nie może: wprowadzać konsumenta w błąd, w szczególności, co do charakterystyki środka spożywczego, (...); przypisywać środkowi spożywczemu właściwości zapobiegania chorobom lub ich leczenia albo odwoływać się do takich właściwości. Art. 16 Rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołującego Europejski Urząd ds. bezpieczeństwa żywności oraz ustanawiającego procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności, jednoznacznie określa, iż: "etykietowanie, reklama i prezentacja żywności, z uwzględnieniem ich kształtu, wyglądu lub opakowania, używanych opakowań, sposobu ułożenia i miejsce wystawienia oraz informacji udostępnionych na ich temat w jakikolwiek sposób, nie może wprowadzać konsumentów w błąd". Mając powyższe na względzie za uzasadnione należy uznać stanowisko organów, że informacja umieszczona na stronie internetowej www.[...] .pl winna być zakwestionowana z uwagi na jej prezentację mogącą wprowadzić konsumenta w błąd co do właściwości leczniczych przedstawionego produktu pn. "[...] ". Wobec powyższych ustaleń Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło