VII SA/Wa 2349/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie - Maciej Majewski po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. T. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi W. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego postanawia: odmówić W. T. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek W. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący w formularzu PPF podał, że gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną i córką. Wskazał, że jego rodzina utrzymuje się ze stypendium socjalnego córki w wysokości 860 zł. Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą, wskazał, że przynosi ona straty z powodu zastoju w budownictwie. Żona wnioskodawcy nie pracuje, ma przewlekłą chorobę kręgosłupa. Posiada dom o pow. 70 m2 o szacunkowej wartości 200 000 zł. oraz działkę o pow. 1 500 m2 z budynkiem gospodarczym -niedokończonym, (obciążona hipoteką). Wskazał, że ponosi następujące koszty utrzymania: bilet miesięczny córki 100 zł., media 150 zł., koszty mieszkania 100 zł. Nie wskazał posiadania oszczędności, ani przedmiotów wartościowych. Z uwagi na okoliczność, iż powyższe oświadczenie było niewystarczające do oceny faktycznych możliwości finansowych strony, na mocy zarządzenia z dnia 15 stycznia 2016 r. wydanego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., wnioskodawca został zobowiązany do nadesłania dodatkowych wyjaśnień w sprawie tj. do: - wskazania z jakich środków wnioskodawca się utrzymuje skoro nie osiąga dochodu, - nadesłania zaświadczenia z urzędu pracy o pozostawaniu przez M. T. osobą bezrobotną, - wyszczególnienia w przybliżeniu kosztów ponoszonych w związku z utrzymaniem mieszkania (opłaty stałe, prąd, gaz, podatki, telefon, woda, ścieki, ubezpieczenie, inne); i utrzymania własnego i rodziny (żywność, ubrania, leki, wydatki szkolne, studenckie itp.), - podania marek, roczników i szacunkowych kosztów utrzymania posiadanych samochodów, - nadesłania kopii dokumentów PIT wnioskodawcy i wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, które się rozliczały z urzędem skarbowym, z rozliczeniem podatku za rok 2014, - wskazania czy wnioskodawca otrzymuje pomoc od rodziny, ew. osób trzecich, jeżeli tak należało wskazać na czym ona polega, - wskazania czy wnioskodawca otrzymuje świadczenia z pomocy społecznej, jeśli tak to należało nadesłać kserokopie ostatnich decyzji przyznających pomoc, - nadesłanie kopii wyciągu bankowego wnioskodawcy i wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym za trzy ostatnie miesiące. Wnioskodawca pismem z dnia 12 lutego 2016 r. wskazał, że w utrzymaniu pomaga córka która otrzymuje stypendium socjalne, żona nie jest zarejestrowana jako bezrobotna, poza wskazanymi wyżej wydatkami wnioskodawca wskazał, ze na żywność wydaje 410 zł., nie otrzymuje pomocy od osób trzecich, ani świadczeń społecznych. Do wniosku dołączono kopię zaświadczeń z urzędu skarbowego o dochodach za 2014 r. wnioskodawcy i jego żony oraz decyzję o stypendium socjalnym córki. W niniejszej sprawie zważono, co następuje. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu własnym i rodziny. Przyznanie prawa pomocy jest instytucją wyjątkową, przysługującą jedynie w sytuacjach, gdy poniesienie kosztów przez stronę spowodowałoby u niej uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest, że każdy wnoszący sprawę do Sądu zobowiązany jest ponosić koszty sądowe, a tylko faktyczny brak możliwości finansowych może skutkować zwolnieniem od ich ponoszenia. Należało więc zaznaczyć, że chodzi o taką sytuację finansową, która obiektywnie nie daje możliwości zgromadzenia odpowiednich środków na poniesienie kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy nastąpić może w przypadku wykazania, że wnioskujący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek lub pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu koniecznym własnym i swojej rodziny pozostającej we wspólnym gospodarstwie domowym. Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie. Prawo pomocy obejmować zatem powinno osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady. W przedmiotowej sprawie wnioskodawca nie wykazał, aby jego sytuacja materialna była tak trudna, aby kwalifikowała do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Na taką ocenę miało wpływ przede wszystkim niepełne wykonanie przez wnioskodawcę zarządzenia z dnia 15 stycznia 2016 r. i nieustosunkowanie się do wszystkich zawartych w zarządzeniu pytań dotyczących sytuacji materialnej strony. Wskazać należy w tym zakresie, że wnioskodawca nie przedstawił wyciągu z rachunku bankowego. Trudno przyjąć by osoba prowadząca działalność gospodarczą takiego rachunku nie posiadała. Ponadto z akt sprawy wynika, że wnioskodawca jest posiadaczem samochodu ciężarowego Gaz Gazela, którego nie ujawnił ani w formularzu PPF, ani w dodatkowym piśmie, pomimo pytania złożonego wprost o tę kwestię. Trudno również przyjąć, że wiarygodne jest oświadczenie strony, że wnioskodawca w trzyosobowej rodzinie utrzymuje się włącznie ze stypendium socjalnego w wysokości 860 zł. i chociażby na żywność przeznacza jedynie 410 zł. Okoliczności te przemawiają za przyjęciem, że wniosek jest mało wiarygodny, a wnioskodawca nie ujawnił wszystkich źródeł dochodu. Wnioskodawca nie przedstawiając wszystkich żądanych informacji, pozbawił orzekającego możliwości pełnego ustalenia sytuacji materialnej strony, tym samym złożone oświadczenie jest niewystarczające dla ustalenia faktycznych możliwości finansowych strony, a należy zaznaczyć, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności i wskazania faktów uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Informacje posiadane przez Sąd są niepełne. Z uwagi na powyższe okoliczności wniosek został oddalony. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.