VII SA/Wa 235/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2011 r. sprawy ze skargi E.A. i J.A. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących E.A. i J.A. kwotę 760 zł (siedemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda [...] decyzją z [...] listopada 2010 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze. zm.),dalej k.p.a., oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania E. i J.A. - utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] sierpnia 2010r. nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych z garażami w zabudowie bliźniaczej na działce ew. nr [...] ([...]) przy ul. [...] w [...], Organ odwoławczy wskazał, że decyzją z [...] lutego 2009 r. Prezydent [...] udzielił pozwolenia na budowę ww. inwestycji dla "[...] " D.K. przyjmując, że obszar oddziaływania obiektu obejmuje tylko działki o nr ew. [...],[...] i [...]. Wojewoda [...] uwzględnił odwołanie E.A. i decyzją z [...] lipca 2009r., uchylił ww. decyzję oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy wskazał m.in., że zgodnie z art. 34 ust. 3 pkt 3 lit. b Prawa budowlanego, projekt budowlany powinien zawierać oświadczenie właściwego zarządcy drogi o możliwości połączenia działki z drogą publiczną zgodnie z przepisami o drogach publicznych. Stwierdził przy tym, że nie można akceptować stanu, w którym dostęp do drogi publicznej byłby zapewniony kosztem nieuprawnionego korzystania z cudzej własności i zobowiązał organ I instancji do wyjaśnienia kwestii dostępu do drogi publicznej. Z uwagi na to, że odwołanie wniosła również K.N. organ wskazał, że nie została ona uznana za stronę postępowania. W ponownym postępowaniu Prezydent [...] nałożył na inwestora obowiązek uzupełnienia braków wniosku i po ich uzupełnieniu wydał decyzję z dnia [...] sierpnia 2010r. Odwołanie od tej decyzji oprócz p.p. A. wniosła K.N., które organ rozpatrzył w odrębnym postępowaniu. Organ odwoławczy stwierdził, że dokumentacja projektowo-techniczna odpowiada przepisom prawa. Inwestor wypełnił obowiązki z art. 32 pkt 1 i 2 oraz art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. Złożył prawidłowe oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Projekt zagospodarowania działki zgodny jest z art. 34 Prawa budowlanego oraz § 8 rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, jak i przepisami techniczno-budowlanymi. Został sporządzony przez uprawnione osoby, posiada informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Ponadto, odpowiada zapisom uchwały Rady [...] z [...] grudnia 2007r." Nr [...] (Dz.Urz. Woj. [...]. z 2008r., Nr [...], poz. [...]). Zarzut odwołania, że działka ew. nr 30/2 nie posiada dostępu do drogi publicznej organ ocenił jako niezasadny wskazując, że w zaświadczeniu z [...] czerwca 2010r. Burmistrz Dzielnicy [...][...] stwierdził, iż działka [...] posiada dostęp do drogi publicznej - ul. [...], poprzez działki drogowe o nr ew. [...] i [...], których właścicielem jest [...]. Skargę na powyższą decyzję złożyli p.p. A. i wnosząc o jej uchylenie zarzucili naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. oraz art. 107 k.p.a. poprzez nieustosunkowanie się do zarzutów i argumentacji odwołania. Zdaniem skarżących organ I instancji nieprawidłowo określił obszar oddziaływania inwestycji, zawężając go do działek o nr [...],[...] i [...]. Skarżący podnieśli, że działka inwestora przylega do działki nr [...] o szerokości od 3,5 m. Projektowane budynki posiadają garaże, a więc do działki ma być zapewniony również dostęp dla samochodów. Promień skrętu małego samochodu przekracza 5 m, co oznacza, że aby wjechać lub wyjechać z działki [...] na działkę [...] konieczne jest wjechanie na działkę nr [...]. Organ I instancji był zobowiązany więc zawiadomić o toczącym się postępowaniu również współwłaścicieli działki [...], co stanowi przesłankę do wznowienia postępowania. Powołując art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego skarżący podnieśli, że przepis ten nie ogranicza obszaru oddziaływania wyłącznie do działek sąsiednich dla działki inwestycyjnej. Może więc dotyczyć działek nie graniczących bezpośrednio z planowaną inwestycją, a teren ten należy wyznaczać na podstawie odrębnych przepisów, w tym techniczno budowlanych. Skarżący przytoczyli § 14 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i stwierdzili, że dostęp do drogi publicznej z działki inwestycyjnej ma być zapewniony przez działkę nr ew. [...] o szer. 3,5 m. Przepis § 14 ust. 3 warunków technicznych określa szerokość takiego dojścia i dojazdu do budynków na minimum 4,5 m. Szerokość ta ze względu na bezpieczeństwo ruchu pojazdów i pieszych, z przyczyn technicznych, zapewnienia wjazd z uwagi na promień skrętu samochodów, możliwość wymięcia oraz bezpieczeństwo pożarowe, która wynika z gabarytów samochodów specjalistycznych. Dojazd z drogi publicznej do budynków należących do kategorii zagrożenia ludzi ZL, musi spełniać warunki niezbędne dla drogi przeciwpożarowej, której minimalna szerokość zgodnie z § 13 ust. 1 rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 24 lipca 2009r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych wynosi 4 m. W dalszej części skargi stwierdzono, że powyższe oznacza, iż skarżąca nie może zagospodarować działki nr ew. [...], której jest współwłaścicielem, na przykład poprzez jej ogrodzenie, gdyż uniemożliwi ono wjazd na działkę nr [...], przede wszystkim pojazdom straży pożarnej do budynków, których budowa jest planowana na działce nr ew. [...]. Wskazano również na 13 decyzji o pozwoleniu na budowę wydanych dla tego samego inwestora, w których wznowiono postępowanie z uwagi na nieprawidłowe ustalenie obszaru oddziaływania. Organ I instancji nie zbadał zaświadczenia Burmistrza Dzielnicy [...] podczas gdy nie stwierdzono w nim, że działka [...] posiada faktyczny dostęp do drogi publicznej, a jedynie dostęp w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Takie zaświadczenie najprawdopodobniej wynika z faktu, że zgodnie z miejscowym planem działki nr ew. [...] i [...] miały stanowić drogę dojazdową o szer. 8,5 m. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 28 listopada 2008 r. (IV SA/Wa 590/08) stwierdził nieważność zapisu ww. uchwały w części ustalającej na działce o nr ew. [...] przebieg drogi dojazdowej. Działka nr [...] nadal w planie miejscowym zatwierdzonym uchwałą z [...] marca 2001 r. posiada status drogi dojazdowej. Powstaje jednak pytanie czy droga dojazdowa o symbolu "D" składająca się z działek o nr [...] i [...], na mocy prawomocnego wyroku w części dot. działki nr ew. [...] przestała być droga dojazdową, może pełnić w pozostałej części funkcję drogi dojazdowej. Wydaje się że taka interpretacja planu miejscowego jest niedopuszczalna Przepisy prawa określają bowiem minimalne szerokości dojazdu i dojścia do działek budowlanych. Skarżący podkreślili również, że wobec wydania innych pozwoleń na budowę dla tego inwestora na działce nr ew. [...] ruch pieszych i pojazdów nie będzie ograniczony do użytkowników dwóch planowanych budynków, ale musi spełniać wymagania dla dużej grupy pieszych jak samochodów. Ponadto, Wojewoda w ogóle nie ustosunkował się do zarzutu naruszenia, art. 33 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego. Natomiast organ I instancji wydał pozwolenie na budowę dla inwestycji której warunki przyłączenia do sieci gazowej oraz sieci elektroenergetycznej utraciły ważność 2 czerwca 2008r., tzn. jeszcze przed wydaniem pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę. W odpowiedzi na skargę organ wniósł i jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Poddaną kontroli Sądu decyzją z [...] listopada 2010 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] sierpnia 2010r. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę wyżej opisanej inwestycji. W świetle przytoczonych na wstępie kryteriów skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem prawa. Na wstępie wskazać trzeba, że w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego został szczegółowo określony zakres działania organu architektoniczno - budowlanego przed wydaniem pozwolenia budowlanego. I tak do obowiązków tego organu należy między innymi sprawdzenie zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (pkt 1 ust. 1 art. 35), zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (pkt. 2 ust. 1 art. 35), jak również kompletności projektu budowlanego i posiadania wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń ...(pkt 3 ust. 1 art. 35). Organ architektoniczno budowlany winien mieć przy tym na uwadze, że przepisy Prawa budowlanego zapewniają w art. 5 ust. 1 pkt 9 "poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Badanie to przeprowadza się zatem w zakresie ewentualnego naruszenia norm z zakresu Prawa budowlanego i warunków technicznych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2004 r, sygn. akt IV SA 3483/02, LEX nr 156958). Kontrola dokumentacji projektowej przeprowadzona w niniejszej sprawie nie odpowiada wyżej przytoczonym przepisom, a w szczególności w zakresie prawidłowości dostępu działki inwestycyjnej do drogi publicznej, mimo to organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Organ odwoławczy winien mieć na uwadze, że w świetle przytoczonych wyżej regulacji prawnych - przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę - należało dokonać nie tylko do sprawdzenia, czy działka objęta zamierzeniem inwestycyjnym posiada dostęp do drogi publicznej, ale również do zbadania, czy dostęp ten odpowiada kryteriom określonym w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych. Nie było zatem wystarczające samo powołanie się na zaświadczenie Burmistrza Dzielnicy [...] [...] z dnia [...] czerwca 2010r. wskazujące, że działka [...] posiada dostęp do drogi publicznej, to jest do ul. [...] poprzez działki drogowe o nr ew. [...] oraz [...], bez sprawdzenia, czy dostęp ten zgodny jest z przepisami ww. rozporządzenia. W tym miejscu wskazać trzeba, że zgodnie z § 14 ust. 1 warunków technicznych do działek budowlanych oraz do budynków i urządzeń z nimi związanych należy zapewnić dojście i dojazd umożliwiający dostęp do drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach odrębnych. Szerokość jezdni nie może być mniejsza niż 3 m. Stosownie zaś do ustępu 2 § 14 dopuszcza się zastosowanie dojścia i dojazdu do działek budowlanych w postaci ciągu pieszo-jezdnego, pod warunkiem że ma on szerokość nie mniejszą niż 5 m, umożliwiającą ruch pieszy oraz ruch i postój pojazdów. Przy czym do budynku i urządzeń z nim związanych, wymagających dojazdów, funkcję tę mogą spełniać dojścia, pod warunkiem że ich szerokość nie będzie mniejsza niż 4,5 m (ust. 2 § 14). Niewątpliwie do przepisów ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w ust. 1 § 14 warunków technicznych zaliczyć należy przepisy wymienione w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz.U. z 2009r. Nr 124, poz. 1030), wydanego na podstawie art. 13 ust. 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz.U. z 2002r. Nr 147, poz. 1229 ze zm.). Z projektu zagospodarowania terenu wynika natomiast, że jedynie poprzez działkę nr ew. [...] (oraz działkę [...]) będzie odbywał się dojazd do działki nr ew. [...] objętej planowaną inwestycją, co oznacza, że winna ona spełniać jednocześnie szczegółowe kryteria wymagane dla dróg pożarowych, wymienione w szczególności w § 12 i 13 ww. rozporządzenia w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, w których to przepisach określono nie tylko szerokości wymagane dla dróg pożarowych w zależności od stref pożarowych zakwalifikowanych do określonej kategorii zagrożenia ludzi, wysokości obiektu, jego przeznaczenia, powierzchni strefy pożarowej, ale również ich usytuowanie w stosunku do obiektu budowlanego. Kwestie te zostały całkowicie pominięte przez organ odwoławczy pomimo, że zarzuty w tym zakresie skarżący sformułowali w odwołaniu, co stanowi o naruszeniu art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 14 warunków technicznych oraz § 13 rozporządzenia ww. sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. Ponadto, jak słusznie wskazano w skardze, obowiązkiem organu było również sprawdzenie, czy warunki przyłączenia do sieci infrastruktury są aktualne. W aktach sprawy znajdują się bowiem warunki przyłączenia do sieci gazowej oraz sieci elektroenergetycznej, które utraciły ważność z dniem 2 czerwca 2008r., a zatem jeszcze przed wydaniem pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] lutego 2009 r. Oznacza to zatem, że nie dokonano również niezbędnych sprawdzeń, o których mowa w art. 35 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organu odwoławczego będzie zatem przeprowadzenie postępowania z uwzględnieniem stanowiska Sądu. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w pkt I i II sentencji wyroku. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 ww. ustawy.