VII SA/Wa 235/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant st. ref. Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2014 r. sprawy ze skargi M. T na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia skargę oddala [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r. znak: [...], na podstawie art. 53 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012 r., poz. 270). uchylił w całości własne postanowienie nr [...] z dnia [...] października 2013 r. o stwierdzeniu uchybienia terminu i utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Postępowanie w niniejszej sprawie miało następujący przebieg. Naczelnik Wydziału Architektury i Nadzoru Budowlanego, działając z upoważnienia Prezydenta [...], decyzją nr [...] z dnia [...] października 1996 r. nakazał M.T. rozbiórkę samowolnie wzniesionych ścian murowanych, wygradzających korytarz przy lokalu nr [...] budynku przy ul. [...] w [...] – wraz z zamontowanymi drzwiami – do [...] listopada 1996 r. Decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2004 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność ww. decyzji, w części dotyczącej oznaczenia terminu wykonania rozbiórki, w pozostałym zakresie odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji. Wobec niedopełnienia wykonania nałożonego obowiązku, co zostało ustalone w wyniku czynności kontrolnych organu, w dniu [...] marca 2013r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wystawił tytuł wykonawczy nr [...],który został doręczony zobowiązanemu M. T. w dniu [...] marca 2013r. Pismem z dnia [...] marca 2013r., ww. zgłosił zarzuty dotyczące postępowania egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013r., nr [...] organ stwierdził uchybienie terminu do ich wniesienia. Następnie, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] nałożył na M. T. jednorazową grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10000 złotych. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, organ podniósł brak wykonania decyzji ostatecznej od wielu lat, a także mimo doręczenia zobowiązanemu upomnienia i tytułu wykonawczego, co uzasadnia sięgnięcie po kolejny środek egzekucyjny. Wskazał, że mając na względzie wagę zasad ogólnych, wynikających zart. 7 § 2 oraz art. 3 u.p.e.a. - ustawy z dnia 17 czerwca 1996 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1015 ze zm.) określających celowość oraz skuteczność prowadzonego postępowania egzekucyjnego w administracji, ale także zachowanie zobowiązanego w obliczu ciążącego na nim obowiązku, uznał za uzasadnione nałożenie na M. T. grzywny w celu przymuszenia w maksymalnie dopuszczalnej wysokości. Podniósł, że zastosowany środek egzekucyjny jest najmniej uciążliwy dla zobowiązanego - nie powoduje powstania po jego stronie żadnych dodatkowych kosztów, jak w przypadku zastosowania wykonania zastępczego. W razie wykonania ww. obowiązku grzywna może podlegać zwrotowi (art. 126 u.p.e.a.), albo - gdy nie została zapłacona lub ściągnięta - umorzeniu (art. 125 § 1 u.p.e.a ). Organ wezwał zobowiązanego do uiszczenia grzywny w terminie 7 dni od daty skutecznego doręczenia postanowienia oraz wykonania nałożonego obowiązku w terminie 14 dni od daty skutecznego doręczenia postanowienia. Postanowieniem z dnia [...] września 2013r., organ sprostował omyłkę pisarska zawartą w ww. postanowieniu polegającą na posłużeniu się niewłaściwym numerem decyzji podlegającej egzekucji. W związku, ze złożeniem zażalenia na postanowienie w przedmiocie nałożenia grzywny, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], postanowieniem z dnia [...] października 2013r., stwierdził, że zostało ono wniesione z uchybieniem terminu. Następnie, w związku ze skargą jaką M. T. złożył na to postanowienie do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie, organ dokonał własnej weryfikacji podjętego rozstrzygnięcia, w tych warunkach zapadło postanowienie zaskarżone w niniejszej sprawie. Jak wskazano na wstępie, organ w trybie art. 54 § 3 p.p.s.a.- ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) uwzględnił skargę w całości i uchylił własne postanowienie nr [...] z dnia [...] października 2013 r. oraz po rozpoznaniu zażalenia utrzymał postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. w mocy. Organ wskazał, że w świetle złożonej dokumentacji, zażalenie wpłynęło w terminie. Postanowienie zostało skutecznie doręczone zobowiązanemu w dniu [...] września 2013r., zażalenie zaś nadał jego pełnomocnik w placówce pocztowej w dniu [...] września 2013r., zatem z zachowaniem terminu siedmiodniowego. Odnosząc się do merytorycznej oceny zażalenia, organ przywołał przepis art. 122 § 2 u.o.p.e. Wskazał, że decyzją nr [...] z dnia [...] października 1996 r., jest ostateczna, mimo to zobowiązany nie wykonał jej dobrowolnie. W tych warunkach zasadnie doszło do nałożenia grzywny, a jej wysokość została uzasadniona przez organ pierwszej instancji, ma na celu zapewnienie efektywności przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego. Ponadto, odnosząc się do zarzutów zażalenia, organ wskazał, iż omyłka pisarska w postanowieniu Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego została sprostowana, zaś termin wyznaczony do wpłacenia grzywny w celu przymuszenia nie budzi żadnych wątpliwości, a sposób jego określenia jest w pełni zgodny z dyspozycją art. 122 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Organ powiatowy wskazał bowiem, że grzywna winna zostać wpłacona w terminie siedmiu dni od daty doręczenia zobowiązanemu postanowienia w przedmiocie jej nałożenia, więc jeśli postanowienie nr [...]doręczono M.T. w dniu [...] września 2013 r., to ostatnim dniem, w którym należało tę grzywnę uiścić, był dzień [...] września 2013 r. Organ drugiej instancji podkreślił, że dobrowolne wykonanie nałożonego obowiązku może skutkować zastosowaniem art. 125 § 1 ww. ustawy w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone a nie uiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu, zaś zgodnie z art. 126 ww. ustawy na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75% lub w całości. Skargę, do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie, na powyższe postanowienie w części, w której utrzymywało ono w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, złożył w dniu [...] grudnia 2013 r. (data stempla urzędu pocztowego) M. T. Zarzucił temu postanowieniu naruszenie: art. 122 § 2 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez błędnie określenie tytułu wykonawczego w zaskarżonym postanowieniu; art. 7 § 2 k.p.a. poprzez zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, zasady adekwatności wysokości kary. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej utrzymania w mocy postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...]; uchylenie w całości postanowienia organu pierwszej instancji; zasądzenie kosztów postępowania; określenie, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył argumenty wskazane w zażaleniu. Podniósł, niedopuszczalność sprostowania, oczywistej omyłki ww. postanowieniem powołując się na pogląd zgodnie z którym – nie jest dopuszczalna zmiana tytułu wykonawczego w toku postępowania egzekucyjnego. Stwierdził, cyt. "organ de facto zmienił treść tytułu wykonawczego w toku postępowania egzekucyjnego", co jest niedopuszczalne. Zarzucił brak właściwego określenia terminu uiszczenia grzywny. Stwierdzi ł , że w niniejszej sprawie to organ dopuści się bezczynności, a skarżący miał podstawy do subiektywnego odczucia, że nie egzekwowana przez 17 lat sprawa rozbiórki stała się bezprzedmiotowa. Wreszcie wysokość nałożonej grzywny nie została przez organ właściwie miarkowana . W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Zaskarżone, w części, postanowienie odpowiada przepisom prawa. Zarzuty podniesione w skardze są bezpodstawne. I tak, poza sądową kontrolą w niniejszym postępowaniu jest kwestia sprostowania omyłki pisarskiej dokonanej postanowieniem organu pierwszej instancji z dnia [...] września 2013r. Jak stanowi przepis art. 113. § 1. k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Na postanowienie w sprawie sprostowania i wyjaśnienia służy zażalenie. Podkreślmy – służy zażalenie i to ono stwarza możliwość polemiki z zasadnością dokonanego sprostowania. Orzeczenie sprostowane podlega zaś sądowej kontroli zgodnie z treścią jaką ma z uwzględnieniem sprostowania. Już tylko na marginesie Sąd zauważa, że sprostowanie jakie miało miejsce w świetle ww. postanowienia, wbrew zarzutom skargi nie jest zmianą treści tytułu wykonawczego. Sąd nie ma wątpliwości - w okolicznościach sprawy, to skarżący pozostawał w "bezczynności" jak chodzi o wykonanie ostatecznej decyzji rozbiórkowej, to na nim ciążył obowiązek jej dobrowolnego wykonania. Skarżący, wykonując decyzję uchroniłby się od postępowania egzekucyjnego, które postrzega jako zbyt uciążliwe dla niego. W zakresie miarkowania wysokości grzywny, organ działał w warunkach luzu decyzyjnego. Nie przekroczył przysługującego mu w tym zakresie swobodnego uznania. Skoro skarżący przez kilkanaście lat nie wykonał obowiązku, miarkowanie grzywny w wysokości określonej przez organ zostało prawidłowo uzasadnione. Organ miał obowiązek zmusić dłużnika do wykonania obowiązku, określając wysokość grzywny tak, by była dla niego dolegliwa. Należy podkreślić też, że organ z dużą starannością wyjaśnił zasady, na których dłużnik może zwolnić się od uiszczenia nałożonej grzywny. Bezpodstawny jest też zarzut skargi, co do braku właściwego określenia terminu uiszczenia grzywny. Organ w postanowieniu o nałożeniu grzywny prawidłowo określił termin jej uiszczenia. W tym zakresie posługiwanie się datą dzienną nie jest konieczne. Prawidłowo też, zgodnie z art. 122 § 2 u.o.p.e., pouczył dłużnika o skutkach uchybienia tego terminu oraz wezwał do wykonania nałożonego obowiązku. Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012 r., poz. 270). 1