VII SA/Wa 235/22
WyrokWSA w Warszawie2022-05-13
Skład orzekający: Bogusław Cieśla, Grzegorz Rudnicki, Elżbieta Granatowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę ogrodzenia, mimo stwierdzenia niezawinionego braku udziału strony w pierwotnym postępowaniu, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może odmówić uchylenia decyzji, mimo stwierdzenia niezawinionego braku udziału strony w pierwotnym postępowaniu, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. W takiej sytuacji, nawet jeśli wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania, stosuje się negatywną przesłankę z art. 146 § 2 k.p.a., co prowadzi do odmowy uchylenia pierwotnej decyzji.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazał J.M. rozbiórkę ogrodzenia zlokalizowanego w pasie drogi gminnej, naruszającego miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. J.M. wniósł o wznowienie postępowania, twierdząc, że nie brał udziału w pierwotnym postępowaniu bez własnej winy, gdyż korespondencja była kierowana na nieaktualny adres. PINB odmówił uchylenia decyzji, uznając, że nawet w wyniku wznowienia postępowania zapadłaby identyczna decyzja. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) uchylił decyzję PINB, stwierdził jej wydanie z naruszeniem prawa, ale odmówił uchylenia decyzji nakazującej rozbiórkę, powołując się na art. 146 § 2 k.p.a. J.M. zaskarżył decyzję WINB do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne ustalenie granic nieruchomości i brak zawieszenia postępowania w związku z toczącym się postępowaniem o ustalenie granic.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Asesor WSA Elżbieta Granatowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 maja 2022 r. sprawy ze skargi J.M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...], na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...].10.2019 r., nr [...] nakazującej rozbiórkę ogrodzenia działki nr [...] położonej w miejscowości O., gmina [...], zlokalizowanego od strony drogi gminnej.
W uzasadnieniu organ podał, że decyzją z dnia [...].10.2019 r. nakazał J. M. rozbiórkę ogrodzenia działki nr [...] położonej w miejscowości O., zlokalizowanego od strony drogi gminnej. W dniu 3 sierpnia 2021 r. J. M. wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego w tej sprawie.
Organ stwierdził, że wskazana przez wnioskodawcę przesłanka niezawinionego braku udziału w postępowaniu - art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie mogła być uwzględniona. Korespondencja kierowana do J. M. posiadała bowiem, adnotację operatora pocztowego o zawiadomieniu adresata o złożeniu jej w placówce pocztowej. Zgodnie z art. 44 § 4 Kpa doręczenie uważa się za dokonane z chwilą upływu wyznaczonego terminu na podjęcie przesyłki z placówki pocztowej.
Brak obioru przesyłek wskazuje, że J. M. z własnej winy nie brał udziału w postępowaniu, co wyklucza uznanie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. za przesłankę do uchylenia decyzji.
Przedmiotowe ogrodzenie jest usytuowane poza linią rozgraniczenia w pasie drogi gminnej, nie odpowiada ustaleniom miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego Uchwałą Rady Gminy [...] nr [...] z dnia [...].11.2004 r., który zakazuje realizacji na działce nr [...] stanowiącej drogę dojazdową obiektów budowlanych, w tym również ogrodzeń i innych urządzeń nie związanych bezpośrednio z utrzymaniem i obsługą ruchu drogowego.
J. M. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, zarzucił jej naruszenie:
1. art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż nie brał udziału w postępowaniu bez własnej winy, co stanowi podstawę do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.;
2. art. 9 oraz 10 § 1 k.p.a. poprzez pozbawienie go możliwości czynnego udziału w wadliwie przeprowadzonym postępowaniu;
3. art. 40 § 1 k.p.a. w zw. z art. 44 § 1, 2, 3 i 4 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie fikcji prawnej doręczenia pisma;
4. art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie podjęcia wszystkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia okoliczności braku doręczeń pism.
Domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Podnosił, że nie miał wiedzy o wszczęciu postępowania dotyczącego ogrodzenia. Dowiedział się o nim dopiero 22 lipca 2021 r. podczas wizyty w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w W..
Wszelka korespondencja dotycząca sprawy była kierowana na adres, pod którym nie mieszkał już od 2018 r. Od tego bowiem czasu mieszka z córką I. J. przy ul. [...] w W.. Skarżący wskazał, że jest osobą starszą (96 lat), a z uwagi na zły stan zdrowia nie opuszcza mieszkania oraz potrzebuje stałej opieki. Organ zaniechał ustalenia miejsca jego zamieszkania, tym samym już na początkowym etapie istotnie naruszył przepisy postępowania.
Warunkiem skuteczności doręczenia zastępczego jest spełnienie przesłanek z art. 43 i art. 44 K.p.a. Należało ustalić, czy doszło do skutecznego doręczenia pierwszego pisma organu oraz pouczyć stronę o obowiązku informowania o zmianie adresu i konsekwencjach prawnych wynikających z art. 41 § 2 K.p.a.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2021 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14.06.1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania J. M. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...].08.2021 r. odmawiającej uchylenia własnej decyzji z dnia [...]10.2019r. nakazującej rozbiórkę - uchylił zaskarżoną decyzję i na podstawie art. 151 § 2 w związku z art. 146 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego: stwierdził, że decyzja PINB w W. z dnia [...].10.2019r., nr [...] została wydana z naruszeniem prawa, jednocześnie odmówił jej uchylenia, gdyż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swojej istocie decyzji dotychczasowej.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w dniu 11.02.2019r. do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w W. wpłynął wniosek Gminy [...] o sprawdzenie zgodności lokalizacji ogrodzenia działki nr [...] z przepisami ustawy Prawo budowlane oraz uchwały Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...].11.2004r. w sprawie zatwierdzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy [...].
Organ powiatowy przeprowadził w dniu 16.04.2019r. oględziny, w trakcie których ustalił, że w pasie drogi gminnej od strony działki nr ew. [...] zlokalizowane jest ogrodzenie konstrukcji drewnianej wraz z bramą i furtką na cokole betonowym. Ogrodzenie na całej szerokości działki znajduje się w pasie drogowym.
Powyższe ustalenia stały się podstawą do zawiadomienia stron, pismem z dnia 18.06.2019r., o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ogrodzenia działki nr ew. [...] w miejscowości O.gm. [...], zlokalizowanego od strony drogi gminnej. Następnie decyzją z [...].10.2019r., nr [...] nakazano J. M. rozbiórkę ogrodzenia działki nr [...], od strony drogi gminnej oraz uporządkowanie terenu po rozbiórce.
J. M. wnioskiem z dnia 30.07.2021r. wystąpił o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją nakazującą rozbiórkę, podnosząc niezawiniony brak udziału w postępowaniu administracyjnym.
W dniu 10.08.2021 r. organ powiatowy wznowił postępowanie administracyjne, a następnie decyzją z dnia [...].08.2021 r., odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia [...].10.2019r. o nakazie rozbiórki.
Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia złożył J. M., który w dniu 4.11.2021r. wystąpił o zawieszenie postępowania odwoławczego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania prowadzonego przed Sądem Rejonowym w W. pod sygn. akt [...] w sprawie ustalenia granicy prawnej działki nr ew. [...] położonej w miejscowości O.gm. [...] z działką drogową nr [...].
Dalej organ II instancji wskazał, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej decyzją, jeżeli postępowanie, w którym zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną w przepisach prawa procesowego.
Jedną z wad, która stanowi podstawę wznowienia postępowania jest okoliczność, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu - art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przez pozbawienie strony udziału w postępowaniu rozumieć należy m. in. brak doręczenia jej rozstrzygnięcia.
J. M. jest właścicielem działki nr ew. [...] położonej w miejscowości O.gm. [...].
PINB w W. na podstawie wypisu z rejestru gruntów ustalił adres J. M. i na ten adres skierował zawiadomienie z dnia 18.06.2019r. o wszczęciu postępowania oraz decyzję z dnia 7.10.2019r. W aktach sprawy brak jest zwrotnego potwierdzenia odbioru bądź zwrotu przesyłki pocztowej zawierającej zawiadomienie z dnia 20.03.2019r. o oględzinach, jednakże z treści protokołu oględzin z dnia 16.04.2019r. wynika, że J. M. brał w nich udział. Kolejne pisma wydawane w toku postępowania, w tym decyzja nr [...] były zwracane do nadawcy z adnotacją "nie podjęto w terminie".
Dla przyjęcia fikcji prawnej doręczenia, konieczne jest faktyczne doręczenie jej pouczenia o skutkach zaniechania powiadomienia organu o zmianie adresu.
Wobec braku takiego pouczenia, gdy pierwsze doręczenie stronie nie zostało dokonane skutecznie (poprzez jej faktyczne odebranie), przyjęcie fikcji doręczenia nie jest możliwe. Strona ma bowiem obowiązek powiadamiania organu o każdej zmianie swego adresu dopiero w toku postępowania i po skutecznym pouczeniu o tym obowiązku i skutkach niezastosowania się do niego.
Wznowienie postępowania było w tej sprawie uzasadnione, a stanowisko organu powiatowego, że nie wystąpiła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. było nieprawidłowe.
Decyzja PINB w Wyszkowie nr [...] została wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawa budowlanego, zgodnie z którym: "Przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego".
Ponadto organ powiatowy powołał art. 51 ust. 7 ww. ustawy, zgodnie z którym: "Przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1". Stosowanie do art. 3 pkt 9 ww. ustawy, przez urządzenie budowlane należy rozumieć urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. Właściwym trybem postępowania dla tego typu robót budowlanych jest art. 50-51 ustawy Prawo budowlane.
Organ powiatowy prawidłowo zastosował przepisy prawa materialnego, jak również uznał, że należy podjąć działania z zakresu nadzoru budowlanego. Rolą PINB było sprawdzenie czy ogrodzenie, na budowę którego nie potrzeba pozwolenia ani zgłoszenia nie narusza przepisów techniczno-budowlanych, jak również przepisów prawa miejscowego, o czym stanowi art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, że ogrodzenie działki nr [...] jest umiejscowione poza linią rozgraniczenia w pasie drogowym drogi publicznej. Powyższą okoliczność potwierdzały czynności wyznaczenia punktów granicznych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków wykonane przez geodetę uprawnionego B. R. (nr upraw. [...]).
Obiekty budowlane, na wykonanie których nie wymagana jest decyzja o pozwoleniu na budowę lub zgłoszenie, także podlegają nadzorowi budowlanemu. Z art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego wynika, że gdy roboty budowlane wykonano w sposób istotny odbiegający od ustaleń zawartych m. in. w przepisach prawa miejscowego to organy nadzoru budowlanego uprawnione są do wszczęcia postępowania. Miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, z mocy art. 14 pkt 8 ustawy z 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, są aktami prawa miejscowego. Budowa obiektu budowlanego, nawet niewymagającego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, wbrew postanowieniom planu jest innym przypadkiem samowoli budowlanej, polegającym na realizacji obiektu "niezgodnie z przepisami". Zatem PINB w W. prawidłowo przeprowadził postępowanie w trybie art. 51 Prawa budowlanego.
Sporne ogrodzenie usytuowane jest w działce nr ew. [...] obręb [...], która zgodnie z wypisem z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] stanowi w części teren drogi dojazdowej w ciągu dróg gminnych o symbolu KDD, a w pozostałej części teren drogi wewnętrznej o symbolu KDW. W myśl § 43 ust. 2 i § 44 ust. 2 ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w liniach rozgraniczających dróg zakazuje się realizacji obiektów budowlanych, w tym ogrodzeń - z wyjątkiem urządzeń technicznych dróg i związanych z utrzymaniem i obsługą ruchu. Sporne ogrodzenie umiejscowione jest poza linią rozgraniczenia w pasie drogowym drogi publicznej, stąd nakaz jego rozbiórki był zasadny.
W przypadku robót budowlanych, których nie można zalegalizować konieczne jest wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 1 pkt 1). W omawianej sprawie PINB w W. nie miał możliwości wydania innej decyzji niż rozbiórkowej.
Brak czynnego udziału J. M. w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji Nr [...] nie miał wpływu na wynik sprawy, ponieważ zapadłaby tożsama decyzja - nakaz rozbiórki.
Choć wystąpiła przesłanka wznowienia, to wystąpiła też przesłanka negatywna z art. 146 § 2 Kpa stanowiąca, że nie uchyla się decyzji w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Należy wówczas wykazać, jakiego naruszenia prawa procesowego dopuścił się organ administracji w poprzednim postępowaniu, oraz że naruszenia te nie miały żadnego wpływu na treść podjętego w sprawie merytorycznego rozstrzygnięcia. Nawet gdyby J. M. brał czynny udział w postępowaniu administracyjnym to i tak nie zmieniłoby to treści decyzji.
Odnosząc się do wniosku z dnia 1.01.2021r. o zawieszenie postępowania odwoławczego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania prowadzonego przed Sądem Rejonowym w W. pod sygn. akt [...] w sprawie ustalenia granicy prawnej nieruchomości nr ew. [...] z działką drogowa nr [...], organ wojewódzki wskazał, że nie było podstaw do jego uwzględnienia.
Dokumenty zgromadzone w toku postępowania nie budziły wątpliwości, z akt nie wynikało aby granica pomiędzy działką nr ew. [...], a działką drogową nr [...] była nieustalona. Gmina [...] przedłożyła szkic z wyznaczenia punktów granicznych działki nr ew. [...] i na tej podstawie ustalono, że ogrodzenie działki o nr ew. [...] znajduje się na całej szerokości działki w pasie drogowym.
J. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] listopada 2021 r., w części odmawiającej uchylenia decyzji o nakazie rozbiórki.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. Naruszenie przepisów prawa materialnego:
- art. 39 ustawy z dnia 17 maja 1989 Prawo geodezyjne i kartograficzne ("pgk") polegające na nieprawidłowej wykładni i przyjęciu, że postępowanie wszczęte na podstawie art. 39 pgk jest postępowaniem rozgraniczeniowym, przez co tworzy granice prawne nieruchomości;
- art. 29, art. 30 oraz art. 31 pgk poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i przyjęcie, że przeprowadzone zostało postępowanie w przedmiocie ustalenia granic, gdy wznowienie znaków granicznych nie jest równoważne z ustaleniem granic prawnych nieruchomości;
2. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
- art. 7 oraz 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych i dowolną ocenę materiału dowodowego, nieprawidłowe przyjęcie, że wyznaczone granice ewidencyjne nieruchomości w toku modernizacji oraz wznowione punkty graniczne są tożsame z granicami prawnymi oraz, że nie było możliwości wydania innej decyzji niż rozbiórkowej;
- art. 97 § 1 pkt 4 kpa w zw. z art. 29 pgk poprzez brak zawieszenia postępowania, mimo istnienia zagadnienia wstępnego – kwestia ustalenia granic prawnych nieruchomości;
- art. 151 § 2 kpa w zw. z art. 146 § 2 kpa poprzez nieprawidłowe uznanie, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca decyzji dotychczasowej.
Skarżący domagał się uchylenia decyzji w zaskarżonej części oraz uchylenia decyzji o nakazie rozbiórki.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że dowiedział się o wszczęciu postępowania w sprawie ogrodzenia działki nr [...], dopiero 22 lipca 2021 r., podczas wizyty w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w W..
Korespondencja dotycząca ogrodzenia, była kierowana na adres pod którym nie mieszkał od 2018 r.
Skarżący zgadzał się z ustaleniami organu, co do braku jego udziału w postępowaniu, ale za nieprawidłową uznał decyzję w pozostałym zakresie.
Wskazał, że zainicjowane przez niego rozgraniczenie nieruchomości ma na celu ustalenie przebiegu granic. To czy istnieje potrzeba przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego nie podlega ocenie organu, a jest zależne od intencji wnioskodawców. Z kolei art. 39 pgk stanowi, że przesunięte, uszkodzone lub zniszczone znaki graniczne, ustalone uprzednio, mogą być wznowione bez przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego, jeżeli istnieją dokumenty pozwalające na określenie ich pierwotnego położenia. Jeżeli wyniknie spór co do położenia znaków, strony mogą wystąpić do sądu o rozstrzygnięcie sprawy.
W niniejszej sprawie nie doszło do ustalenia granic prawnych nieruchomości, a jedynie z inicjatywy H. G. - właścicielki działki nr . Wójt uruchomił postępowanie w przedmiocie wznowienia znaków. Czynności podjęte na podstawie procesu wznowienia znaków nie tworzą stanu właścicielskiego.
Skarżący kwestionował, że jego ogrodzenie znajduje się w granicy działki drogowej nr ..
W jego ocenie organ dokonał nieprawidłowej oceny dowodów, przyjmując jako podstawę stanu prawnego nieruchomości mapę ze wznowienia granic ewidencyjnych i dane z przeprowadzonej modernizacji ewidencji. Ustalenie granic nie było możliwe bez przeprowadzenia postępowania rozgraniczającego.
M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Skarga okazała się bezzasadna.
W sprawie niniejszej podstawę wznowienia postępowania stanowiła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, to jest okoliczność, że skarżący J.M. bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu.
Pozbawienie strony udziału w postępowaniu to pozbawienie udziału w czynnościach decydujących, niewątpliwe obejmuje przypadki gdy stronie nie doręczono decyzji. Oznacza pozbawienie strony prawa do czynnego udziału w obronie własnego interesu prawnego. Niedoręczenie skarżącemu decyzji kończącej postępowanie skutkowało tym, że nie miał wiedzy o rozstrzygnięciu sprawy i motywach orzeczenia, a także możliwości zaskarżenia decyzji poprzez wniesienie odwołania.
W przedmiotowej sprawie bezspornym był fakt zaistnienia przyczyny wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Skarżący nie brał udziału w postępowaniu PINB w W. zakończonym ostateczną decyzją z dnia [...].10.2019r., nr [...] - bez własnej winy.
Spór w sprawie dotyczy przesłanki z art. 146 § 2 k.p.a. uzasadniającej, zdaniem organu stosownie do art. 151 § 2 k.p.a., odmowę uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji o nakazie rozbiórki, gdyż w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Wskazać zatem należy, że przepis art. 146 § 2 k.p.a. wprowadza negatywną przesłankę uchylenia decyzji administracyjnej w wyniku wznowienia postępowania. Stanowi ona odejście od przyjętego w kodeksie postępowania administracyjnego domniemania, iż kwalifikowana wadliwość procesowa ma wpływ na treść decyzji, czego konsekwencją byłoby uchylenie decyzji po wznowieniu postępowania. Zastosowanie tej przesłanki może nastąpić tylko w razie, gdy nowa decyzja odpowiadałaby w swojej istocie decyzji dotychczasowej, a więc tylko w przypadku, gdy organ w wyniku ponownego rozpoznania sprawy administracyjnej rozstrzygnie sprawę tak, jak została rozstrzygnięta decyzją ostateczną.
Zgodnie z art. 149 § 1 k.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia. W myśl § 2 tego przepisu postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania, co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
Zdaniem Sądu organ odwoławczy prawidłowo przeprowadził postępowanie "co do rozstrzygnięcia istoty sprawy" w rozumieniu art. 149 § 2 k.p.a. Rozważył wpływ pominięcia w postępowaniu skarżącego na decyzję nakazującą rozbiórkę i uznał, że okoliczność ta pozostawała bez wpływu na treść rozstrzygnięcia.
W szczególności odniósł się do podstawy materilanoprawnej decyzji PINB w W. nr [...] wydanej na mocy art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawa budowlanego, zgodnie z którym: "Przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego".
Ponadto zastosowanie miał art. 51 ust. 7 ww. ustawy, zgodnie z którym: przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.
Zgodnie z art. 3 pkt 9 ww. ustawy, urządzenie budowlane to urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki. Zatem właściwym trybem postępowania dla przedmiotowego ogrodzenia był tryb z art. 50-51 ustawy Prawo budowlane.
Obiekty budowlane, na wykonanie których nie wymagana jest decyzja o pozwoleniu na budowę lub zgłoszenie, także podlegają nadzorowi budowlanemu. Nawet ustalenie, że wzniesienie tego ogrodzenia nie wymagało pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, to nie mogło ono naruszać przepisów techniczno-budowlanych, jak również przepisów prawa miejscowego, o czym stanowi art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, że ogrodzenie działki nr [...] jest umiejscowione poza linią rozgraniczenia w pasie drogowym drogi publicznej. Powyższą okoliczność potwierdzały czynności wyznaczenia punktów granicznych ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków wykonane przez geodetę uprawnionego B. R. (nr upraw. [...]).
Z art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego wynika, że gdy roboty budowlane wykonano w sposób istotny odbiegający od ustaleń zawartych m.in. w przepisach prawa miejscowego to organy nadzoru budowlanego uprawnione są do wszczęcia postępowania. Miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, z mocy art. 14 pkt 8 ustawy z 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym są aktami prawa miejscowego. Obiekt budowlany naruszający postanowienia planu miejscowego jest innym przypadkiem, polegającym na realizacji obiektu "niezgodnie z przepisami". PINB w W. prawidłowo przeprowadził postępowanie w trybie art. 51 Prawa budowlanego.
Sporne ogrodzenie usytuowane jest w działce nr ew. [...] obręb [...], która zgodnie z wypisem z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] stanowi w części teren drogi dojazdowej w ciągu dróg gminnych o symbolu KDD, a w pozostałej części teren drogi wewnętrznej o symbolu KDW. W myśl § 43 ust. 2 i § 44 ust. 2 ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w liniach rozgraniczających dróg zakazuje się realizacji obiektów budowlanych, w tym ogrodzeń - z wyjątkiem urządzeń technicznych dróg i związanych z utrzymaniem i obsługą ruchu. Skoro mimo powyższego zakazu ogrodzenie umiejscowione jest w pasie drogowym drogi publicznej, to nakaz jego rozbiórki był słuszny.
W przypadku robót budowlanych, których nie można zalegalizować konieczne jest wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (art. 51 ust. 1 pkt 1). W omawianej sprawie PINB w W. nie miał możliwości wydania innej decyzji niż rozbiórkowej, gdyż ewentualne przesunięcie ogrodzenia jest równoznaczne z jego usunięciem z dotychczasowego miejsca.
Brak czynnego udziału J. M. w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji Nr [...] nie miał zatem wpływu na wynik sprawy, ponieważ zapadłaby tożsama decyzja - nakaz rozbiórki.
Mimo, że zaistniała przesłanka wznowienia postępowania, to wystąpiła też przesłanka negatywna uchylenia decyzji z art. 146 § 2 Kpa stanowiąca, że nie uchyla się decyzji w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej.
Prawidłowa analiza dokonana przez organ II instancji doprowadziła do wniosku, że w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, a w konsekwencji organ ten zgodnie z art. 146 § 2 w zw. z art. 151 § 2 k.p.a. - stwierdził wydanie kwestionowanej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazał okoliczności, z powodu których nie uchylił decyzji.
Organ wojewódzki zasadnie uznał, że nie było podstaw do uwzględnienia wniosku o zawieszenie postępowania odwoławczego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania prowadzonego przed Sądem Rejonowym w W. w sprawie ustalenia granicy prawnej nieruchomości nr ew. [...] z działką drogowa nr [...].
Z akt sprawy nie wynikało aby granica pomiędzy działką nr ew. [...], a działką drogową nr [...] była nieustalona. Gmina [...] przedłożyła szkic z wyznaczenia punktów granicznych działki nr [...] i na jej podstawie ustalono, że ogrodzenie działki nr ew. [...] znajduje się na całej szerokości działki w pasie drogowym. W takiej sytuacji jak przedmiotowa, zawsze możliwe jest kwestionowanie przebiegu granicy przez stronę zobowiązaną, natomiast wynik postępowania sądowego nie jest oczywisty.
Mając na uwadze powyższe, Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Wydanie kwestionowanej decyzji, wbrew temu, co wywodzi skarżący, poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego rozstrzygnięcia (art. 6, 7, 8, 77 § 1 i art. 80 k.p.a.). W szczególności organ przekonująco uzasadnił stanowisko, wyjaśnił podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło