VII SA/Wa 2357/06

WyrokWSA w Warszawie2007-03-12

Skład orzekający: Bożena Walentynowicz, Krystyna Tomaszewska, Jolanta Augustyniak - Pęczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił uchylenia ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę ogrodzenia, nie badając uprzednio, czy podmiot wnioskujący o uchylenie decyzji posiada przymiot strony w postępowaniu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły zasady postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 kpa), koncentrując się na przesłankach z art. 154 kpa, zamiast najpierw ustalić, czy podmiot wnioskujący o uchylenie decyzji ostatecznej (nakazującej rozbiórkę ogrodzenia) posiada przymiot strony w rozumieniu art. 28 kpa. Brak takiego ustalenia stanowi istotne naruszenie mające wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Przedsiębiorstwo Wielobranżowe [...] Sp. z o.o. złożyło wniosek o uchylenie ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę ogrodzenia, twierdząc, że nie było upoważnione do podejmowania działań w imieniu współwłaścicieli ani nie było związane stosunkiem zobowiązaniowym uprawniającym do usunięcia obiektu. Organy administracji (Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego) odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że decyzja o rozbiórce nie jest decyzją, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, co jest warunkiem z art. 154 kpa. Spółka wniosła skargę do WSA, kwestionując brak wyjaśnienia jej statusu jako strony postępowania.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Asesor WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska (spr.), , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2007 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Wielobranżowego [...] Sp. z o.o. w P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2006 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego Przedsiębiorstwa Wielobranżowego [...] Sp. z o.o. w P. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Do [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., w dniu 27 czerwca 2005r. wpłynął wniosek Przedsiębiorstwa Wielobranżowego [...] Sp. z o.o. w P. o uchylenie - na podstawie artykułu 154 kpa - ostatecznej decyzji [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] czerwca 2004r., nakazującej temu Przedsiębiorstwu rozbiórkę ogrodzenia wybudowanego w liniach rozgraniczających ulicy Z., o szerokości 12 m, pomiędzy działkami numer [...] i [...] we wsi [...], gmina [...], na terenie "Osiedla K.". W uzasadnieniu wniosku, Przedsiębiorstwo Wielobranżowe [...] Sp. z o.o. podniosło, że nie było i nie jest upoważnione do podejmowania jakichkolwiek działań w imieniu Zarządu Współwłaścicieli "Osiedla K.". Wnioskodawca wskazał również, że nie jest związany ze współwłaścicielami części nieruchomości wspólnej, czy też właścicielami domów "Osiedla K.", żadnym stosunkiem zobowiązaniowym, który uprawniałby chociażby do wkroczenia na nieruchomość i usunięcia spornego obiektu. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006r.- na podstawie art. 154 § 1 i 2 kpa odmówił uchylenia decyzji własnej nr [...] z dnia [...] stycznia 2005r., utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. nr [...] z dnia [...] czerwca 2004r. W uzasadnieniu organ stwierdził, że nie było możliwości orzeczenia zgodnie z żądaniem strony ze względu na fakt, że decyzja o nakazie rozbiórki nie posiada przymiotu decyzji, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa - w rozumieniu artykułu 154 kpa. Zgodnie bowiem z poglądami doktryny i orzecznictwem, decyzja o rozbiórce jest decyzją, na mocy której strona nabywa prawa, gdyż nabycie praw może nastąpić również w decyzji nakładającej obowiązek. Odwołanie od powyższej decyzji złożyło w dniu 29 sierpnia 2006r. Przedsiębiorstwo Wielobranżowe [...] Sp. z o.o., wnosząc o jej uchylenie. Odwołujący wskazał, że w sprawie rozbiórki spornego ogrodzenia, toczyło się uprzednio postępowanie zakończone decyzją nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W., który stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. nr [...] nakazującej odwołującemu rozbiórkę ww. ogrodzenia. Spółka ponownie podniosła, że nie jest ani współwłaścicielem wspomnianych nieruchomości, ani posiadaczem samoistnym lub zależnym, ani też nie postawiła przedmiotowego ogrodzenia. Spółka była jedynie administratorem części nieruchomości wspólnej " Osiedla K." o ograniczonym zakresie działania i nie była upoważniona do podejmowania jakichkolwiek czynności w imieniu Zarządu. Ponadto umowa o administrowanie wygasła, o czym świadczą dokumenty znajdujące się w aktach sprawy. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzja z dnia [...] października 2006r. [...], na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż brzmienie artykułu 154 § 1 kpa nie pozostawia wątpliwości, iż przedmiotem uchylenia lub zmiany może być wyłącznie decyzja ostateczna, co oznacza, iż brak jest możliwości weryfikacji w tym trybie decyzji nieostatecznych, a taką pozostaje decyzja, od której wniesiono odwołanie. Z tej przyczyny żądanie Przedsiębiorstwa Wielobranżowego [...] Sp. z o.o. nie mogło odnieść skutku. W skardze na powyższą decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2006r. Przedsiębiorstwo Wielobranżowe [...] Sp. z.o.o. wniosło o jej uchylenie, podnosząc, jak ww. odwołaniu z dnia [...] sierpnia 2006r. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę legalności zaskarżonych decyzji, a więc ich zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje jedynie w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7, 77 § 1, 80 kpa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy wskazać, że spoczywający na organie obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego obejmuje również ustalenie treści rzeczywistego żądania strony. Organ powinien, mając na względzie m.in. słuszny interes obywateli, dążyć do wyjaśnienia rzeczywistej woli strony, jeżeli charakter pisma wnoszonego przez stronę budzi wątpliwości (vide wyrok NSA OZ w Łodzi z dnia 26.11.1999r., I SA/Łd 1592/97 – Lex nr 40547). Zasada prawdy obiektywnej jest także związana z zasadą legalizmu w ten sposób, że obowiązkiem organu jest nadanie żądaniu stron odpowiedniej formy procesowej i przyjęcie właściwego trybu postępowania, ze szczególnym uwzględnieniem intencji strony, dających się ustalić na podstawie jej działań (vide wyrok NSA z 07.09.1994r., III SA 1111/93 – ONSA 1995, nr 3, poz. 120) Materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie, wskazuje jednoznacznie, iż intencją Przedsiębiorstwa Wielobranżowego [...] Sp. z.o.o., było wykazanie, że nie posiada ono interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa. Zarówno we wniosku o uchylenie decyzji ostatecznej z dnia [...] czerwca 2005r. jak i w odwołaniu od decyzji organu I instancji z [...] sierpnia 2006 r., a także w toczącym się uprzednio postępowaniu administracyjnym, spółka konsekwentnie podnosiła, że nie jest współwłaścicielem, posiadaczem samoistnym ani zależnym wspomnianych nieruchomości, jak też nie postawiła spornego ogrodzenia. Do wniosku o uchylenie decyzji ostatecznej skarżący dołączył pismo z dnia 23 maja 2005r., z którego wynika, że umowa (o administrowaniu nieruchomością wspólną) zawarta przez zarząd współwłaścicieli terenów wspólnych "Osiedla K." z Przedsiębiorstwem Wielobranżowym [...] Sp. z o.o. została rozwiązana z dniem 31 sierpnia 2004r. oraz, że ww. umowa nigdy nie dawała firmie [...] uprawnień do wykonywania w imieniu współwłaścicieli czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu. Natomiast skarżąca spółka, występowała tylko w charakterze pełnomocnika Zarządu Współwłaścicieli Nieruchomości "Osiedla K.". W tym miejscu przypomnieć trzeba, że zgodnie z treścią art. 28 kpa stroną jest tylko ten podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo który żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub w którym może być wydane orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw, przy czym przymiot strony ma wynikać ze stosunku prawnego, a nie rozstrzygnięcia organu administracji, akceptującego udział w postępowaniu danego podmiotu jako strony. Zdaniem Sądu, zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy, nie dawał podstaw do przyjęcia, że skarżący tak właśnie pojętym interesem prawnym się legitymował, a organy nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, koncentrując się na badaniu przesłanek wynikających z art. 154 kpa, wskazanego w podstawie prawnej ww. wniosku. Podkreślić trzeba, że stanowisko organu odwoławczego jest tym bardziej niezrozumiałe, że w aktach administracyjnych - co było podniesione przez stronę w odwołaniu od decyzji organu I instancji - znajduje się decyzja nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W., który uchylił decyzję własną z dnia [...] marca 2002r.nr [...] r. i stwierdził nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. nr [...] z dnia [...] maja 2001r. nakazującą rozbiórkę przedmiotowego ogrodzenia. W uzasadnieniu tejże decyzji organ podniósł, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie dokonał szczegółowej analizy zebranego materiału dowodowego i nie wyjaśnił kwestii dotyczącej podmiotu zobowiązanego do wykonania obowiązku nałożonego w decyzji nr [...] z dnia [...] maja 2001r. Organ dodał, że w aktach sprawy znajduje się umowa zlecenia administrowania i zarządzania częścią wspólną nieruchomości, zawarta pomiędzy Zarządem "Osiedla K." jako zleceniodawcą, a Przedsiębiorstwem Wielobranżowym [...] Sp. z o.o. jako zleceniobiorcą. Z akt sprawy nie wynika jednak w sposób jednoznaczny kto i na jakiej podstawie jest podmiotem zobowiązanym do wykonania obowiązków wynikających z decyzji pierwszoinstancyjnej. Sprawa, zatem nie została rozpatrzona w stopniu koniecznym do jej ostatecznego rozstrzygnięcia, co stanowi naruszenie dyspozycji art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, rzeczą organów będzie ustalenie jaki podmiot posiada przymiot strony w niniejszej sprawie, zatem kto powinien być obarczony obowiązkiem rozbiórki przedmiotowego ogrodzenia Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa i art. 152 ppsa orzekł jak w pkt I i II sentencji, o kosztach orzeczono na postawie art. 200 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło