VII SA/Wa 2358/21

WyrokWSA w Warszawie2022-01-26

Skład orzekający: Artur Kuś, Elżbieta Granatowska, Grzegorz Rudnicki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego, jeśli przyczyny uzasadniające zawieszenie nie ustały, mimo że strona kwestionuje zasadność samego zawieszenia?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma obowiązek zawiesić postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd (art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.). Dopiero ustanie przyczyn uzasadniających zawieszenie postępowania rodzi obowiązek jego podjęcia. Kwestionowanie zasadności zawieszenia postępowania może nastąpić wyłącznie w drodze zażalenia na postanowienie o zawieszeniu; po uzyskaniu jego prawomocności, przyczyny zawieszenia nie mogą być kwestionowane w postępowaniu dotyczącym odmowy podjęcia zawieszonego postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. S.-D. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB), które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) odmawiające podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie legalności obiektu budowlanego. Postępowanie zostało zawieszone do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. Skarżąca kwestionowała zasadność zawieszenia, twierdząc, że spór dotyczy nielegalnie postawionego budynku, a nie granicy działki. MWINB uznał, że przyczyny zawieszenia nie ustały, ponieważ postępowanie sądowe wciąż się toczyło.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Artur Kuś, Sędziowie asesor WSA Elżbieta Granatowska, sędzia WSA Grzegorz Rudnicki (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi B. S.-D. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania oddala skargę Uzasadnienie. Zaskarżonym postanowieniem z [...] września 2021 r., nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "MWINB"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu zażalenia B. S. – D. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "PINB") z [...] czerwca 2021 r., nr [...], odmawiające podjęcia postępowania w sprawie legalności obiektu budowlanego, zlokalizowanego na terenie działki nr ew. [...] w m. P., gmina [...], zawieszonego do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości położonych w obrębie [...], w tym pomiędzy działką oznaczoną w ewidencji gruntów nr [...] z działką oznaczoną w ewidencji nr [...], prowadzonego przez Sąd Rejonowy w [...] w sprawie o sygnaturze [...] - utrzymał w mocy ww. postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podniósł, że PINB 26 marca 2018 r., zawiadomił strony o toczącym się postępowaniu administracyjnym w sprawie legalności ww. obiektu budowlanego. Postanowieniem z [...] listopada 2020 r., nr [...] zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości położonych w obrębie [...], w tym pomiędzy działką oznaczoną w ewidencji gruntów nr [...] z działka oznaczoną w ewidencji nr [...] prowadzonego przez Sąd Rejonowy w [...] pod sygnaturą [...]. 22 kwietnia 2021 r. B. S. – D. wniosła o podjęcia zawieszonego postępowania. Postanowieniem z [...] czerwca 2021 r., nr [...], PINB odmówił podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie legalności ww. obiektu budowlanego. Zażalenie na ww. postanowienie złożyła B.S. – D.. MWINB w toku postępowania zażaleniowego, pismem z 16 sierpnia 2021 r., wystąpił do Sądu Rejonowego w [...] [...]Wydział [...] z prośbą o udzielenie informacji, na jakim etapie znajduje się postępowanie sądowe prowadzone pod sygnaturą [...]. Sąd Rejonowy 6 września 2021 r. poinformował organ, że sprawa jest w toku i "ostatni termin wyznaczony był na 31.08.2021 roku. Rozprawa została odroczona bez terminu (...)". MWINB przytoczył treść art. 97 § 2 k.p.a., zgodnie z którym gdy ustąpią przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, o których mowa w § 1 pkt 1-4, organ administracji publicznej podejmie postępowanie z urzędu lub na żądanie strony. Zauważył, że ustanie przyczyn uzasadniających zawieszenie postępowania administracyjnego rodzi po stronie organu administracji publicznej obowiązek jego podjęcia. Organ z urzędu lub na wniosek strony obowiązany jest do sprawdzenia, czy nie ustały przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania. PINB postanowieniem z [...] listopada 2020 r., nr [...] na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesił postępowanie administracyjne do czasu zakończenia przed Sądem Rejonowym w [...] [...] Wydział [...] postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, położonych w obrębie [...], w tym pomiędzy działką oznaczoną w ewidencji gruntów nr [...] z działką oznaczoną w ewidencji nr [...]. Postanowienie nr [...] jest ostateczne i prawomocne. Z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że nie ustąpiły przyczyny, które były podstawą do zawieszenia postępowania w ww. sprawie. W ocenie MWINB, organ powiatowy słusznie odmówił podjęcia postępowania administracyjnego na wniosek B. S. – D.. Argumenty przedstawione przez ww. skarżącą w zażaleniu nie wnoszą do sprawy istotnych elementów i w świetle k.p.a., nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia organu I instancji. Zarzuty podnoszone przez skarżącą dotyczą zasadności zawieszenia przez organ powiatowy prowadzonego postępowania, a więc de facto prawidłowości postanowienia organu I instancji nr [...], które jest rozstrzygnięciem ostatecznym i prawomocnym. Prawomocne zakończenie postępowania rozgraniczeniowego ma w tym konkretnym przypadku istotny wpływ na tok prowadzonego postępowania, bowiem jak wynika z akt sprawy spór dotyczy fragmentu granicy w obrębie której znajduje się sporny budynek mieszkalny. Z powyższym postanowieniem MWINB nie zgodziła się B. S.- D., wnosząc pismem datowanym na 26 października 2021 r., skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zarzuciła "naruszenie przepisów poprzez brak dokonania korekty wad prawnych decyzji organów I instancji polegających na niewłaściwym zastosowaniu przepisów o zawieszeniu postępowania jak również wad polegających na niewłaściwej ocenie okoliczności faktycznych" i wniosła "o zmianę zaskarżonego postanowienia i uchylenie postanowienia PINB w [...] z [...] listopada 2020 r., nr [...], ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania". Skarżąca podała, że "organ w sposób niewłaściwy dokonał oceny okoliczności faktycznych, poprzez przyjęcie, że postanowienie rozgraniczeniowe na wpływ na tok postępowania oraz że spór dotyczy fragmentu granicy. W rzeczywistości spór nie dotyczy granicy tylko nielegalnie postawionego przez inwestora budynku. Nawet, jeżeli granica zostanie ustalona to i tak pozostanie kwestia budynku, który został nielegalnie postawiony – plan budynku jest na innym metraż. W rzeczywistości powstał budynek o innym metrażu i właściwościach. Zatem nie było podstaw do zawieszenia postępowania, ponieważ zawiadomienie dotyczyło nielegalnego postawienia budynku i przeprowadzenia w tym zakresie kontroli a nie rozgraniczenia". W odpowiedzi na skargę, MWINB podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżone postanowienie i postanowienie je poprzedzające nie naruszały prawa w sposób opisany powyżej, a skarga była niezasadna. Na wstępie wyjaśnić należy, że słusznie dostrzegły organa obu instancji, że skarżąca kwestionuje samo zawieszenie postępowania, a nie postanowienie o odmowie jego podjęcia. W tym kontekście zasadnym było stwierdzenie organów, że postanowieniem z [...] listopada 2020 r., nr [...] którym organ I instancji zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego w sprawie rozgraniczenia nieruchomości położonych w obrębie [...], w tym pomiędzy działką oznaczoną w ewidencji gruntów nr [...] z działka oznaczoną w ewidencji nr [...] prowadzonego przez Sąd Rejonowy w [...] pod sygnaturą akt [...]. To postanowienie jest ostateczne i prawomocne. Nie zostało bowiem skutecznie procesowo zaskarżone przez skarżącą. Podstawą prawną zawieszenia postępowania był art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej ma obowiązek zawiesić postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Kwestionowanie zasadności zawieszenia postepowania może skutecznie nastąpić wyłącznie w zażaleniu na takie postanowienie – zgodnie z art. 101 § 3 k.p.a. Po uzyskaniu prawomocności postanowienia w przedmiocie zawieszenia postępowania z uwagi na zagadnienie prejudycjalne przyczyny takiego zawieszenia postępowania nie mogą już być kwestionowane w postępowaniu zwykłym, zwłaszcza w postępowaniu odrębnym - dotyczącym odmowy podjęcia zawieszonego postępowania przez organ. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnia także, że podjęcie zawieszonego z urzędu postępowania (czy to na wniosek, czy również i z urzędu) jest dopuszczalne wyłącznie wówczas (art. 97 § 1 k.p.a.), gdy ustąpią przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, o których mowa w art. 97 § 1 pkt 1-4 k.p.a. Skoro więc przyczyną zawieszenie postępowania w sprawie przez PINB była zawisłość postępowania sądowego przed Sądem Rejonowym w [...], sygn. akt [...] w sprawie rozgraniczenia nieruchomości położonych w obrębie [...], w tym pomiędzy działką oznaczoną w ewidencji gruntów nr [...] z działką oznaczoną nr ewid. [...] to dopiero prawomocne zakończenie tegoż postępowania sądowego umożliwiłoby organowi podjęcie zawieszonego postępowania administracyjnego (ww. art. 97 § 2 k.p.a.). W niniejszej sprawie MWINB – zgodnie z art. 100 § 1 k.p.a. – zwrócił się pismem z 16 sierpnia 2021 r. do Sądu Rejonowego w [...] [...] Wydział [...] o udzielenie informacji, na jakim etapie znajduje się postępowanie sądowe prowadzone w sprawie sygn. akt [...]. Z odpowiedzi tego Sądu z 6 września 2021 r. wynikało, że postępowanie rozgraniczeniowe nadal jest w toku, zaś ostatnie posiedzenie sądu powszechnego zostało odroczone bez terminu. Jak wynika więc z powyższego, nie zaistniała ustawowa przesłanka podjęcia zawieszonego przez PINB postępowania (art. 97 § 2 k.p.a.), a więc organ I instancji – działając w granicach prawa (art. 6 k.p.a.) – prawidłowo odmówił skarżącej podjęcia zawieszonego postępowania. MWINB natomiast poprawnie zastosował dyspozycję art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. utrzymując postanowienie organu I instancji w mocy. Z powyższych przyczyn, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło