VII SA/Wa 2360/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), , Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant ref. staż. Anna Dmowska - Paczuska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2013 r. sprawy ze skargi G. P. i W. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. skargę oddala; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adw. M. D. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych i dwadzieścia groszy) w tym: tytułem zastępstwa prawnego kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych), tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] marca 2012 r., znak [...], działając na podstawie art. 105 § 1 pkt 2, art. 158 § 1 oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: "kpa", po rozpatrzeniu wniosku G. i W. P. z dnia [...] stycznia 2011 r., o stwierdzenie nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r., znak: [...]; utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2010 r., Nr [...], stwierdzającą, z urzędu, nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2007 r., Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej G. i W. P. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego-łącznika pomiędzy istniejącymi na działce budynkami gospodarczymi oraz poprzedzającej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2010r. Nr [...]. znak: [...], umorzył postępowanie. W uzasadnieniu organ wskazał, że prawomocnym wyrokiem z dnia 25 października 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 863/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na ww. decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r., znak: [...]. W szczególności WSA w Warszawie wskazał, iż w dacie wydania ww. decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2007 r., Nr [...] zachodziła negatywna przesłanka z art. 35 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), a wydana decyzja z dnia [...] stycznia 2007 r., Nr [...] w przedmiocie udzielania G. i W. P. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego-łącznika pomiędzy istniejącymi na działce nr ew. [...] w [...] budynkami gospodarczymi, rażąco narusza art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego. Jednocześnie Sąd wskazał, iż zarzuty skarżących odnoszące się do naruszenia przepisów procedury administracyjnej nie mają wpływu na treść rozstrzygnięcia zawartego w ww. decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]stycznia 2011 r., znak: [...]. Tym samym Sąd uznał rozstrzygnięcie Wojewody [...] z dnia [...] października 2010 r., Nr [...]. oraz ww. decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r. znak: [...] za prawidłowe. W związku z powyższym wyrokiem organ uznał, że skutkiem oddalenia skargi przez sąd jest niedopuszczalność stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, albowiem sąd z urzędu ustala, czy występują okoliczności uzasadniające stwierdzenie nieważności w myśl art. 156 § 1 kpa. Żadna z okoliczności wymienionych w tym przepisie (pkt 1-7) nie zmienia swej wartości prawnej z upływem czasu. Jeżeli nie występowały przyczyny nieważności w chwili wydania decyzji, to nie powstaną one również po jej wydaniu, a więc wszystkie mogą być ujawnione w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., znak [...], działając na podstawie art. i38 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu wniosku G. i W. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Rozpoznając ponownie sprawę organ powtórzył argumentację zawartą w swojej decyzji z dnia [...] marca 2012 r. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli G. P. i W. P. zarzucając jej nieważność postępowania przez pozbawienie możności obrony praw skarżącego w myśl art. 10 kpa "od samego początku procedowanej sprawy, a nie tylko w zakresie ostatniej inkryminowanej decyzji, z uwagi na nienależyte rozpoznanie wszystkich odwołań skarżącego i z uwag na nierzetelne prowadzenie sprawy". Zdaniem skarżących spełnione są wszystkie wymogi formalno prawne do procedowania w trybie art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 5 kpa. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zaskarżonym do Sądu rozstrzygnięciu organ administracji umorzył postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r. utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2010 r. Nr [...] stwierdzającą z urzędu nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. Nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielający G. i W. P. pozwolenia na budowę budynku gospodarczego-łącznika pomiędzy istniejącymi na działce budynkami gospodarczymi. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że przedmiotowa decyzja była przedmiotem kontroli przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który wyrokiem z dnia 25 października 2011 r. oddalił skargę. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela stanowisko organu, iż w okolicznościach niniejszej sprawy zaistniały przedmiotowe przeszkody do prowadzenia postępowania nieważnościowego a w konsekwencji, wobec wszczęcia postępowania należało umorzyć postępowanie. W pierwszej kolejności należy przywołać treść uchwały NSA z dnia 7 grudnia 2009 r. w sprawie I OPS 6/09, która miała na celu uporządkowanie rozbieżnego w tym zakresie orzecznictwa sądowo administracyjnego. W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, od której skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - z uwagi na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych przypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty, stosując art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a. W motywach uzasadnienia do powyższej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż w razie oddalenia skargi prawomocnym wyrokiem, ustalenie, czy żądanie przez stronę stwierdzenia nieważności decyzji poddanej ocenie sądu powinno zostać załatwione przez organ administracji publicznej rozstrzygnięciem wydanym na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 k.p.a., czy też decyzją o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 k.p.a.), wymaga zbadania, co było przedmiotem rozstrzygnięcia. Niezbędne zatem jest stwierdzenie, czy oddalenie skargi nastąpiło w wyniku rozważenia przez sąd administracyjny także okoliczności odpowiadających przesłankom kwalifikującym do jej wzruszenia (art. 156 § 1 k.p.a.), wskazanym w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji. Jeśli tak, wydany wyrok zamknie organowi administracji drogę do uruchomienia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż wniesione żądanie wkraczałoby w zakres oceny objętej powagą rzeczy osądzonej (materii prawnej, co do której wiążąco wypowiedział się sąd, formułując zwrot stosunkowy o zgodności z prawem zakwestionowanej decyzji). Możliwa jest wszakże i taka sytuacja, w której występujący z żądaniem stwierdzenia nieważności decyzji wskaże okoliczności, jakie nie były objęte orzeczeniem sądu (na przykład fakt uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy inną decyzją ostateczną), albo zwróci uwagę na fakt oddalenia skargi z powodu braku legitymacji skarżącego. Uwarunkowany względami obiektywnymi brak wiedzy sądu o okolicznościach sprawy istotnych dla wyniku postępowania spowoduje, że poza zakresem kontroli sądowej objętej powagą rzeczy osądzonej znajdzie się to, na co powoła się wnoszący żądanie. W takim wypadku prawomocny wyrok oddalający skargę na decyzję nie byłby przeszkodą dla przeprowadzenia postępowania w celu merytorycznego rozpoznania żądania złożonego do organu administracji. Analiza uzasadnienia tej uchwały, prowadzi do wniosku, że NSA stanął na stanowisku, iż co do zasady w sytuacji gdy rozstrzygnięcie było przedmiotem badania przez sąd administracyjny i w wyniku tego badania prawomocnym wyrokiem oddalono skargę, organ administracji nie ma możliwości prowadzenia postępowania nieważnościowego w stosunku do takiego rozstrzygnięcia. W przeciwnym razie mogłoby dojść do sytuacji, gdy organ w odmienny sposób oceni legalność kontrolowanego rozstrzygnięcia nadając ewentualnym naruszeniom prawa inną wagę, niż uczynił to wcześniej sąd administracyjny. Podkreślić należy, że nie bez znaczenia dla treści rozstrzygnięcia pozostaje treść art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd orzeka w granicach danej sprawy mnie będąc jednocześnie związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd winien z urzędu badać legalność kontrolowanych przez siebie rozstrzygnięć również - a nawet przede wszystkim) w zakresie przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Oddalenie skargi z innych przyczyn niż brak legitymacji procesowej po stronie skarżącego oznacza, że sąd nie dostrzegł takich naruszeń prawa (w tym również kwalifikowanych), które miałyby wpływ na wynik sprawy. Nawet jeśli w uzasadnieniu wyroku brak jest odniesienia się do tego czy zaistniały (nie zaistniały) przesłanki wymienione w art. 156 § 1 k.p.a., to nie oznacza to, że nie były one przedmiotem oceny sądu. Strona niezadowolona z treści takiego rozstrzygnięcia ma prawo wywiedzenia skargi kasacyjnej i podnoszenia zarzutu naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a, który wskazuje elementy jakie powinno zawierać uzasadnienie wyroku. Takie stanowisko wynika także - w ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę z analizy uzasadnienia przedmiotowej uchwały W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Sądu prawidłowo organ uznał, iż w rozpatrywanej sprawie zaistniała przedmiotowa przyczyna niedopuszczalności, wynikająca z faktu, że składniki oceny prawnej sądu mają przymiot powagi rzeczy osądzonej, a tym samym czynią żądanie niedopuszczalnym - stanowią przeszkodę prawną dla nadania mu dalszego biegu w celu wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 158 § 1 k.p.a. Tym samym Sąd nie podzielił zarzutów skargi co do tego, że zaskarżona decyzja w okolicznościach niniejszej sprawy została wydana z naruszeniem prawa. Należy przy tym podkreślić, że skarżący jako uzasadnienie wniosku o stwierdzenie nieważności wskazali z jednej strony fakty, które istniały w chwili wyrokowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 25 października 2011 r. sygn. akt VII SA/Wa 863/11 tj. wyrok Trybunału Konstytucyjnego, wyrok WSA z dnia 10.09.2009 r. sygn. VII SA/Wa 481/09, rozstrzygnięcia w przedmiocie zgodności inwestycji z ładem przestrzennym. Kolejne argumenty skarżących dotyczą postępowań karnych toczących się w stosunku do pracowników nadzoru budowlanego i administracji architektoniczno- budowlanej. Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, że nie odnoszą się one w istocie do zaskarżonej decyzji a przestawiają argumentację przemawiającą za wznowieniem postępowania. Reasumując skoro Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa a biorąc dodatkowo pod uwagę, że nie zostały dostrzeżone takie naruszenia przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy - skargę należało oddalić. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.