VII SA/Wa 2367/13
WyrokWSA w Warszawie2014-02-21
Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Bogusław Cieśla, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia może zostać wydane bez dokładnego ustalenia, jakie roboty budowlane nie zostały wykonane przez zobowiązanego, a jedynie na podstawie protokołu oględzin sprzed roku?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie o nałożeniu grzywny oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organy nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, iż zobowiązany nie wykonał nałożonych obowiązków. Zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci grzywny jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek został wykonany, a organy nie przeprowadziły wystarczających czynności kontrolnych przed wydaniem postanowienia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi T.W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu na T.W. grzywny w wysokości 6.000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji z 2007 r., nakazującej usunięcie nieprawidłowości budynku. Skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych, twierdząc, że wykonał nałożony obowiązek, a organy nie przeprowadziły wystarczających kontroli.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant st. ref. Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2014 r. sprawy ze skargi T. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013r po rozpatrzeniu zażalenia T.W. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2013r o nałożeniu na T. W. grzywny w wysokości 6.000zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2007r nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ew,[...] w B. gm. I. poprzez wykonanie robót budowlanych polegających na remoncie lub wymianie elementów konstrukcyjnych budynku obejmujących drewniane stropy nad parterem oraz konstrukcję więźby dachowej z naprawą pokrycia dachowego, remoncie lub wymianie stolarki okiennej i drzwiowej, podłóg drewnianych oraz naprawę uszkodzonych tynków wewnętrznych
utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
Organ odwoławczy ustalił, iż T. W. nie wykonał obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2007r.
W związku z powyższym, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wystosował do niego w dniu 13 marca 2009r upomnienie wzywające do wykonania w zakreślonym terminie nałożonego obowiązku.
Upomnienie zobowiązany otrzymał w dniu 17 marca 2009r i nie podjął żadnych kroków by zrealizować ciążący na nim obowiązek.
Następnie, organ nadzoru budowlanego I instancji wszczął postępowanie egzekucyjne wystawiając tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011r, którego doręczenie T. W. w dniu [...] września 2011r wszczęło przedmiotowe postępowanie egzekucyjne.
W dniu 31 lipca 2012r przedstawiciel organu powiatowego dokonał czynności kontrolnych w wyniku których stwierdził, że egzekwowany obowiązek nie został w całości wykonany.
Wobec powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem Nr [...] z dnia [...] lipca 2013r nałożył na T. W. grzywnę w wysokości 6.000zł w celu przymuszenia do wykonania egzekwowanego obowiązku.
Zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego.
W przypadku gdy zobowiązany uchyla się od wypełnienia nałożonych obowiązków organ administracyjny zgodnie z art. 6 ust 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ma obowiązek wszcząć postępowanie egzekucyjne.
Postanowienie o nałożeniu grzywny spełnia wymogi art. 122 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a kwota grzywny nie przekracza dopuszczalnych ustawowych granic określonych w art. 121 § 2 w/w ustawy.
W odpowiedzi na argumenty zawarte w zażaleniu organ odwoławczy wskazał, iż w myśl art. 29 ust 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Organ odwoławczy podkreślił, iż zarówno częściowe wykonanie obowiązku jak i samo przystąpienie do jego realizacji nie stanowi przesłanki do zaniechania prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Umorzenie grzywny w celu przymuszenia i ewentualne odstąpienie od czynności egzekucyjnych może mieć miejsce jedynie w sytuacji całkowitego wykonania obowiązków wynikających z ostatecznej decyzji stanowiącej podstawę wystawienia tytułu wykonawczego.
Organ odwoławczy wyjaśnił , iż w przypadku wykonania obowiązku na wniosek zobowiązanego ściągnięta lub uiszczona grzywna w celu przymuszenia może w uzasadnionych przypadkach zostać zwrócona w całości lub części.
Skargę na powyższe postanowienie, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł T. W.
Skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na braku wszechstronnego rozważenia materiału dowodowego z którego wynika, że skarżący wykonał nałożony obowiązek w związku z czym brak było podstaw do zastosowania środka egzekucyjnego w postaci nałożonej grzywny.
W odpowiedzi na skargę, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko wnosząc o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest uzasadniona.
W myśl art. 119 § 1 ww. ustawy grzywnę w celu przymuszenia nakłada się wówczas, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, w szczególności, gdy ze względu na charakter tej czynności nie może jej spełnić za zobowiązanego inna osoba. Tak więc grzywna w celu przymuszenia stanowi rodzaj nacisku mającego skłonić zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się.
Natomiast w myśl art. 7 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy.
W rozpatrywanej sprawie organ zobowiązany był do wyegzekwowania obowiązku wynikającego z tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011r.
Obowiązek polegał na remoncie lub wymianie elementów konstrukcyjnych budynku obejmującego drewniane stropy nad parterem oraz konstrukcję więźby dachowej z naprawą pokrycia dachowego, a także remoncie lub wymianie stolarki okiennej i drzwiowej, podłóg drewnianych oraz naprawę uszkodzonych tynków wewnętrznych.
Nałożenie grzywny w celu przymuszenia powinno być poprzedzone dokładnym ustaleniem, jakich robót budowlanych skarżący nie wykonał.
Organy nie wyjaśniły w sposób nie budzący wątpliwości, iż skarżący nie wykonał nałożonych obowiązków wynikających z ostatecznej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2007r.
Przed wydaniem postanowienia o nałożeniu grzywny nie przeprowadzono czynności kontrolnych lecz powołano się na ustalenia wynikające z protokołu oględzin, które były przeprowadzone rok wcześniej.
Z protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu 31 lipca 2012r nie wynika jakich robót budowlanych skarżący nie wykonał.
W protokole tym odniesiono się do ustaleń wynikających z poprzednio przeprowadzonej kontroli w dniu 5 lipca 2011r stwierdzając, że nie przeprowadzono żadnych dalszych robót od czasu ostatniej kontroli.
Tymczasem protokół kontroli przeprowadzonej w dniu 5 lipca 2011r nie zawiera żadnych ustaleń odnośnie prac budowlanych pozostałych do wykonania poza stwierdzeniem, że skarżący dokonał naprawy komina.
Zastosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne gdy obowiązek został wykonany.
W sytuacji gdy skarżący zarzuca wykonanie obowiązku należy w sposób dokładny wyjaśnić czy rzeczywiście nałożony obowiązek nie został wykonany.
Organ powinien podjąć kroki zmierzające do ustalenia czy faktycznie obowiązek w zakresie wskazanym przez zobowiązanego został wykonany. W niniejszej sprawie ustaleń takich organ nie dokonał.
W postępowaniu egzekucyjnym mogą być badane wyłącznie kwestie dotyczące przebiegu tego postępowania. Zgodnie bowiem z art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.
Oznacza to, że organ egzekucyjny nie może badać zasadności lub wadliwości decyzji bądź postanowienia będących podstawą egzekucji gdyż nie może ingerować w kwestie merytoryczne które rozstrzygnął inny organ. Ponieważ nie została wyjaśniona kwestia braku wykonania nałożonego obowiązku dlatego zaskarżone postanowienia zapadły z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a.
W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( DZ.U. Nr 153, poz 1270 ze zm ), uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające. Zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu na podstawie art. 152 w/w ustawy.
[pic]
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło