VII SA/Wa 237/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2010 r. sprawy ze skargi B.Z., J.Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata M.G., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) oraz kwotę 55 zł (pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem 22% podatku od towarów i usług łącznie kwotę 305 zł (trzysta pięć złotych). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] października 2008r., znak [...] na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz.1071 ze zm., zwanej dalej k.p.a.), w związku z art. 81 ust. 1 i 4 oraz art. 81c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) umorzył postępowanie wszczęte na wniosek J.Z. w sprawie o usunięcie nielegalnego przejścia na działkę warzywną jakim jest furtka od strony garaży K. - stanowiącego własność E. i H. K., zamieszkałych w [...] przy ul. [...][...]. W uzasadnieniu organ wskazał, że J.Z. odmówił przesłuchania, odmówił również podpisania protokołu z przesłuchania oraz składania wyjaśnień. Nie podał numerów działek, na których znajduje się przedmiotowa furtka. Jednocześnie przyznał, że nie jest właścicielem działek sąsiadujących z działką, na której znajduje się ogrodzenie z przedmiotową furtką. Organ podał, że w toku postępowania B. i J.Z. nie wykazali swojego interesu prawnego lub obowiązku i zgodnie z art. 28 k.p.a. nie posiadają legitymacji procesowej strony. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2009r, nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a, po rozpatrzeniu odwołania J.Z. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] października 2008 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji prawidłowo dokonał oceny, braku legitymacji wnioskodawcy do występowania w sprawie przedmiotowej furtki. Jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych, wszczęcie postępowania na wniosek osoby, która nie jest stroną postępowania, jest podstawą do wydania decyzji o umorzeniu postępowania. Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2009r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli B.Z. i J.Z. W skardze podniesiono, że działka nr [...] jest własnością właścicieli garaży, którzy teren ten mieli wliczony w cenę zakupu garaży. Teren ten utrzymują właściciele garaży od 15 lat na swój koszt. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do postanowień art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego, w tym zasady praworządności i dochodzenia w postępowaniu do prawdy obiektywnej - art. 7 k.p.a., znajdującej rozwinięcie w unormowaniach art. 77 § 1, 79, 80 i 81 k.p.a. Zgodnie z unormowaną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Oznacza to, iż organ administracyjny prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia dostępnego materiału dowodowego, tak aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. W szczególności jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 26 maja 1981 r., sygn. akt SA 810/81, ONSA 1981, nr 1, poz. 45). Decyzję o umorzeniu postępowania organ administracji państwowej wydaje zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. wówczas, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, w szczególności wówczas, gdy strona rezygnuje z ubiegania się o rozstrzygnięcie określonej treści, gdy przyznanie określonego uprawnienia stało się zbędne lub gdy organ administracyjny stwierdzi oczywisty brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. (por. wyrok NSA z dnia 26 września 2001 r. sygn. akt V SA 381/01 Lex nr 78917). Nie znajduje jednak uzasadnienia, w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie, w której strony są zainteresowane wynikiem merytorycznym. (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 1995 r. sygn. akt SA/Łd 2424/94). W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie, w świetle materiału dowodowego, nie można stwierdzić z całą pewnością, że zachodzi bezprzedmiotowość postępowania. Nie wiadomo bowiem, czy istnieją okoliczności, które czyniłyby wydanie decyzji administracyjnej prawnie niemożliwe. Gdyby zaś zachodził brak ustawowej przesłanki uwzględnienia żądania zgłoszonego we wniosku wszczynającym postępowanie administracyjne, nie czyniłby takiego postępowania bezprzedmiotowym w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a., a ewentualnie bezzasadnym. W przeciwieństwie do bezprzedmiotowości postępowania, bezzasadność żądania strony musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty, a nie prowadzić do umorzenia postępowania, ponieważ jest to niezgodne z prawem uchylenie się organu od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. (por. wyrok NSA z dnia 26 marca 1998 r. sygn. akt II SA 70/98 Lex nr 43205; wyrok NSA z dnia 9 marca 2000 r. sygn. akt IV SA 12/98 Lex nr 77609). Strona składając konkretny wniosek do organu – ma prawo domagać się rozstrzygnięcia. Umorzenie w takim wypadku postępowania jest uchylaniem się organu od rozstrzygnięcia sprawy. Wskazać należy, że wniesienie żądania przez podmiot, który nie ma przymiotu strony skutkuje oddaleniem żądania, a nie umorzeniem postępowania. Złożenie wniosku przez osobę, która w sprawie nie jest stroną, powinno spowodować wydanie decyzji odmownej z przyczyn formalnych, tj. z powodu braku legitymacji procesowej wnioskodawcy. W ocenie Sądu w sprawie nie zebrano materiału dowodowego stanowiącego podstawę przyjęcia, że wszczęto postępowanie na wniosek podmiotu, który nie legitymuje się przymiotem strony, ani też tego, że choć postępowanie wszczęto na wniosek strony to nie ma podstaw do uwzględnienia żądania strony. Mając na uwadze powyższą argumentację Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.).