VII SA/Wa 2372/12

WyrokWSA w Warszawie2013-04-23

Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Małgorzata Miron, Tadeusz Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy współwłaściciele nieruchomości, w tym właściciele odrębnych lokali, mają przymiot strony w postępowaniu dotyczącym zgłoszenia robót budowlanych polegających na dociepleniu i wykonaniu elewacji budynku, które przekraczają zakres zwykłego zarządu nieruchomością wspólną?
Ratio decidendi
Roboty budowlane polegające na dociepleniu i wykonaniu elewacji budynku, nawet jeśli dotyczą odrębnej własności lokalu, przekraczają zakres zwykłego zarządu nieruchomością wspólną, jeśli wymagają zajęcia nieruchomości wspólnej. W związku z tym wszyscy współwłaściciele gruntu, na którym posadowiony jest budynek, posiadają przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym takiego zgłoszenia. Brak udziału współwłaścicieli w postępowaniu stanowi podstawę do wznowienia postępowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi zarządcy sądowego nieruchomości wspólnej na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Wojewody odmawiającą uchylenia decyzji o sprzeciwie wobec zgłoszenia robót budowlanych (docieplenie i elewacja budynku). Zarządca sądowy kwestionował ustalenia organów co do współwłasności budynku i charakteru robót budowlanych, twierdząc, że budynek stanowi odrębną własność lokali i prace te mieszczą się w granicach zgłoszenia oraz zwykłego zarządu. Sąd rozpatrywał zasadność decyzji organu odwoławczego, który uznał, że współwłaściciele nieruchomości mają przymiot strony w postępowaniu, a brak ich udziału uzasadnia wznowienie postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Małgorzata Miron (spr.), Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant Spec. Eliza Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi J. K. – Zarządcy sądowego nieruchomości wspólnej w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej skargę oddala Sygnatura akt VII SA/Wa 2372/12 UZASADNIENIE Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., znak [...], na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm. dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania E. i A. M. uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r., znak: [...], odmawiającą uchylenia, we wznowionym na wniosek E. i A. M. postępowaniu, decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., znak: [...] (uchylającej decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2011 r., Nr [...], wnoszącą sprzeciw wobec zgłoszenia B. i M. S. zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na dociepleniu i wykonaniu elewacji budynku zlokalizowanego w [...] przy ul. [...] na działce nr ew. [...] obr. [...], i umarzającej postępowanie organu I instancji), uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r., znak: [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne: Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2012 r., odmówił uchylenia, we wznowionym na wniosek E. i A. M. postępowaniu, decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., uchylającej decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2011 r., wnoszącą sprzeciw wobec zgłoszenia B. i M. S. zamiaru wykonania robót budowlanych polegających na dociepleniu i wykonaniu elewacji budynku zlokalizowanego w [...] przy ul. [...] na działce nr ew. [...] obr. [...], i umarzającej postępowanie organu I instancji. Od ww. rozstrzygnięcia E. i A. M.złożyli odwołanie. Po rozpatrzeniu odwołania i przeanalizowaniu akt sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że niniejsze postępowanie zostało wznowione w oparciu o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Przedmiotem postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., było zgłoszenie zamiaru wykonania docieplenia i elewacji budynku zlokalizowanego w [...] przy ul. [...]. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne organ odwoławczy wskazał, że zgłoszenie budowy nie powoduje wszczęcia postępowania administracyjnego, nie stanowi bowiem wniosku zainteresowanego podmiotu, który w myśl Kodeksu postępowania administracyjnego wymaga załatwienia sprawy administracyjnej przez organ administracji architektoniczno - budowlanej w drodze decyzji administracyjnej. Aż do wydania decyzji o sprzeciwie w sprawie zgłoszenia nie toczy się postępowanie administracyjne w zakresie uregulowanym przepisami k.p.a., mają natomiast zastosowanie reguły określone w ustawie - Prawo budowlane. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają zastosowanie dopiero od wydania decyzji o sprzeciwie. Decyzję tę organ wydaje w postępowaniu administracyjnym wszczętym z urzędu, gdy oceniając zamierzenie inwestycyjne ustali zaistnienie ustawowych przesłanek do wniesienia sprzeciwu. Nie można wtedy wykluczyć sytuacji, (...)" że ustalone przez organ architektoniczno-budowlany okoliczności faktyczne i prawne są tego rodzaju, że poza inwestorem w postępowaniu, w którym został wniesiony sprzeciw w drodze decyzji, interes prawny będzie miała również inna osoba. Wtedy decyzję o sprzeciwie należy doręczyć tej osobie. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Ze znajdującego się w aktach sprawy wydruku księgi wieczystej nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...] dla ww. działki nr [...], a także treści ksiąg wieczystych nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...] wynika, że w dniu 19 grudnia 2011 r. (jak również obecnie), działka ta stanowiła współwłasność B. i M. S., E. i M. S., M. S. oraz E. i A. M.. Z treści ww. ksiąg wieczystych wynika również, że budynek przy ul. [...], w którym zaplanowano wykonanie elewacji oraz ocieplenia, w dniu wydania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., również stanowił (i stanowi) współwłasność w/w osób. Stosownie do postanowień art. 203 Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 1964 r., Nr 16, poz. 93 z późn. zm.dalej: k.c.) każdy ze współwłaścicieli może wystąpić do sądu o wyznaczenie zarządcy, jeżeli nie można uzyskać zgody większości współwłaścicieli w istotnych sprawach dotyczących zwykłego zarządu albo jeżeli większość współwłaścicieli narusza zasady prawidłowego zarządu lub krzywdzi mniejszość. W aktach sprawy znajduje się postanowienie Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., sygn. akt [...] ustanawiające J. K. zarządcą nieruchomości zabudowanej przy ulicy [...]. Organ wskazał, że wyznaczony przez Sąd zarządca rzeczy wspólnej jest uprawniony wyłącznie do dokonywania czynności zwykłego zarządu. Natomiast zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowoadministracyjnym wykonanie robót budowlanych polegających na ociepleniu budynku wykracza poza zakres zwykłego zarządu. Wykonanie dodatkowego ocieplenia budynku nie może być także uznane za remont, gdyż nie jest to robota budowlana polegająca na odtworzeniu stanu pierwotnego. W wyniku wykonania dodatkowego ocieplenia powstaje nowy, dotychczas nie istniejący element budynku Natomiast zgodnie z art. 199 k.c. do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do tych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli. Z uwagi na okoliczność, że wykonanie przedmiotowych robót budowlanych przekracza zakres zwykłego zarządu, brak jest podstaw do przyjęcia, że za E. i A. M. w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r., wzięła udział J. K. — zarządca sądowy. Odnosząc się do znajdującej się w aktach sprawy, zawartej w dniu 22 stycznia 2003 r. - umowy regulującej obowiązki współwłaścicieli nieruchomości położonej w [...], ul. [...] oraz sposób korzystania z jej niektórych części wspólnych organ wskazał, że umowa ta nie stanowi umowy określającej zarząd nieruchomością wspólną, lecz sposób korzystania z niej oraz obowiązki współwłaścicieli. Zapis § 1 tej umowy nie wyłączył z części wspólnych nieruchomości przestrzeni wokół oficyny, która zostanie zajęta wskutek wykonania nowego elementu budynku — jego docieplenia, jak również współwłaściciele nieruchomości nie zostali na jego podstawie wyłączeni z partycypowania w kosztach modernizacji oficyny poprzez jej ocieplenie. Powyższy zapis umowy zapewnił E. i M. S. wyłączność w zakresie prawa korzystania z oficyny nakładając jednocześnie na nich obowiązek utrzymania oficyny w niepogorszonym stanie. Z treści powyższego zapisu, jak również z pozostałej części umowy wynika, że E. i M. S. nie uzyskali prawa do samodzielnego decydowania o przeprowadzeniu modernizacji oficyny w drodze jej ocieplenia, jak również pozostali współwłaściciele nieruchomości nie zostali zwolnieni z ponoszenia kosztów ewentualnego wykonania takich robót budowlanych. Reasumując powyższe, stwierdzić należy, że z uwagi na fakt, że zakres robót budowlanych objętych zgłoszeniem B. i M. S. z dnia 9 sierpnia 2011 r. przekracza zakres zwykłego zarządu rzeczą wspólną, a co za tym idzie wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli, E. i A. M., jako współwłaściciele nieruchomości inwestycyjnej posiadają interes prawny w postępowaniu w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. Z akt sprawy wynika, że E. i A. M. nie brali udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r., przy czym brak jest podstaw do stwierdzenia, że zaistniały stan rzeczy wynika z winy wnioskodawców. Z uwagi na powyższe w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] dnia [...] grudnia 2011 r. zachodzi w stosunku do E. i A. M. przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Tym samym zasadnym jest uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2012 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzja ta została bowiem wydana z naruszeniem przepisów postępowania art. 7 i 77 § 1 k.p.a. a także art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie — z uwagi na treść podjętego przez siebie rozstrzygnięcia, Wojewoda [...] nie rozpatrywał sprawy co do jej istoty. Mając na uwadze wyrażoną w art. 15 k.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, za niedopuszczalne należy uznać przeprowadzenie postępowania co do istoty sprawy wyłącznie przez organ odwoławczy. Dodać należy, że przed wszczęciem w sprawie postępowania organ administracji winien prawidłowo ustalić strony postępowania. Stosownie do treści art. 10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z uwagi na fakt, że nieruchomość inwestycyjna stanowi współwłasność B. i M. S., E. i M. S., M. S. oraz E. i A. M. wszyscy jej współwłaściciele posiadają przymiot strony we wznowionym postępowaniu w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. Natomiast jak wynika z akt sprawy, E. i M. S. oraz M. S. nie brali udziału we wznowionym przez Wojewodę [...] postępowaniu w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. Pozbawienie strony możliwości wzięcia udziału w postępowaniu stanowi określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. przesłankę wznowienia postępowania. Rozpatrując sprawę ponownie, Wojewoda [...] zapewni stronom możliwość wzięcia udziału we wznowionym w niniejszej sprawie postępowaniu oraz dokona ustaleń co do istoty sprawy zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. Zarządca sądowy – J. K. złożyła skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w warszawie. Decyzji tej zarzuciła: - sprzeczność ustaleń organu z zebranym w sprawie materiałem dowodowym poprzez przyjęcie, że budynek przy ulicy [...], w którym zaplanowano wykonanie elewacji oraz ocieplenia stanowi współwłasność podczas, gdy jest to niezgodne z rzeczywistym stanem prawnym, bowiem budynek ten stanowi odrębną własność lokalu co wynika wprost z zapisów księgi wieczystej numer [...], a także jest odrębnym wolnostojącym budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, - naruszenie przepisów postępowania - art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów, a także sprzeczność ustaleń z treścią materiału dowodowego i przyjęcie, że docieplenie budynku mieszkalnego jednorodzinnego posadowionego osobno na gruncie i stanowiącego odrębną własność lokali jest czynnością przekraczającą zakres zwykłego zarządu i w związku z tym wymaga zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, z którym łączy się udział związany z własnością tego budynku podczas, gdy przeczy temu zarówno stan prawny nieruchomości oraz charakter zamierzonej czynności, która objęta jest jedynie obowiązkiem zgłoszenia w trybie art. 29 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego, a także cel ustanowienia przez Sąd zarządu sądowego, którego istotą było rozstrzyganie za współwłaścicieli w zakresie remontów na nieruchomości w sytuacji panującego konfliktu pomiędzy nimi odnośnie robót budowlanych, a wreszcie cel zawartej pomiędzy nimi umowy z dnia 22 stycznia 2003 r., która wyłączyła budynek będący przedmiotem zamierzonych robót z zarządu współwłaścicieli ustalając obowiązek jego utrzymania wyłącznie przez właścicieli tego budynku. W uzasadnieniu skargi wskazała, że nieruchomość położona w [...] przy ulicy [...] składa się z niezależnych budynków, tj.: budynku frontowego oraz budynku oficyny stanowiącego budynek mieszkalny jednorodzinny i samodzielną konstrukcyjnie całość, który położony jest w dalszej części i który stanowi odrębną własność lokali, należącą do jednego właściciela, budynek ten posiada urządzoną odrębną księgę wieczystą numer [...]. Z zapisów ww. księgi wieczystej wynika, że z odrębną własnością łączy się udział w nieruchomości wspólnej opisanej w księdze wieczystej numer [...], którą stanowi lokal użytkowy położony w kamienicy frontowej oraz dalsza część nieruchomości znajdująca się poza budynkami. Kamienica frontowa natomiast składa się z trzech odrębnych własności lokali, każdy należący do innego właściciela i z odrębną własnością lokali łączy się również udział w nieruchomości wspólnej. Budynek oficyny został wzniesiony i wybudowany w latach 1999-2005 przez poprzedników prawnych aktualnych właścicieli i jest w całości ich nakładem służącym do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, a także stanowi samodzielną konstrukcyjną całość. Odrębna własność tego budynku została ustanowiona postanowieniem Sądu Rejonowego w sprawie [...], na nieruchomości został ponadto ustanowiony zarząd sądowy. Ponadto, w przeszłości współwłaściciele nieruchomości zawarli umowę, której celem było wyłączenie zarządu i kosztów utrzymania poszczególnych budynków z ograniczeniem do właścicieli, którzy je faktycznie zamieszkują i posiadają w nich odrębną własność lokali. Wobec ilości lokali stanowiących odrębną własność współwłaściciele z mocy prawa stanowią tzw. małą wspólnotę mieszkaniową. Odnosząc się do rozstrzygnięcia i uzasadnienia zaskarżonej decyzji skarżąca wskazała, że organ dokonał ustaleń niezgodnych z rzeczywistym stanem prawnym przyjmując, że budynek oficyny będący przedmiotem decyzji stanowił w dacie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji i nadal stanowi współwłasność, co jest nieprawdziwe i sprzeczne z wpisami urządzonej dla budynku księgi wieczystej. Nie zgodziła się również z ustaleniami organu, że prace polegające na ociepleniu i remoncie elewacji budynku będącego odrębną własnością jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd majątkiem wspólnym, skoro czynność ta polega jedynie na zgłoszeniu, a więc z założenia należy do czynności, w których kontrola organu administracji a przede wszystkim ingerencja osób trzecich, jest ograniczona w zakresie obowiązujących procedur. Takiemu stanowisku organu przeczy, zdaniem skarżącej, również rozstrzygniecie Sądu rejonowego w [...] wyznaczające zarządcę nieruchomości wspólnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia. Uczestnik postępowania – M. S. na rozprawie dnia 23 kwietnia 2013 r. przyłączył się do skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Należy bowiem podkreślić, że zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) sąd uchyla rozstrzygnięcie jedynie w sytuacji gdy stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podstawę prawną kontrolowanej przez Sąd decyzji stanowił art. 138 § 2 k.p.a. W rozpatrywanej sprawie kluczową kwestią było zatem zbadanie przez Sąd zasadności zastosowania przez organ odwoławczy ww. przepisu. Zgodnie z treścią art. 138 § 2 k.p.a., po jego zmianie w dniu 11 kwietnia 2011 r. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie to zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Rozstrzygnięcie przewidziane w art. 138 § 2 k.p.a. jest określane jako decyzja kasacyjna, która jest rozstrzygnięciem procesowym. Nie kształtuje ona stosunku materialnoprawnego, a wydana może być tylko wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie mającym wpływ na wynik sprawy. W takich przypadkach organ odwoławczy, aby dokonać oceny prawidłowości ustalenia stanu faktycznego musiałby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające albo w całości albo w znacznej części. Naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.). Wydanie rozstrzygnięcia kasacyjnego jest zatem wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, a zatem niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca art. 138 § 2 k.p.a. rozstrzygnięcie takie nie może więc być wydane w innych sytuacjach, niż wskazane w powołanym przepisie i żadne inne wady rozstrzygnięcia nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania decyzji (postanowienia) tego typu. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 października 2010 r. sygn. akt I OSK 900/09 (LEX nr 745366) "skoro decyzja kasacyjna może być wydana wtedy, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, to nie powinno budzić wątpliwości, że organ odwoławczy przy jej wydaniu ogranicza się tylko do oceny potrzeby przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz jego zakresu. Organ nie rozstrzyga wówczas o meritum sprawy, nie przeprowadza też merytorycznej kontroli decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji". Teza powyższego wyroku, w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, zachowuje swoją aktualność także po zmianie art. 138 k.p.a. dokonanej ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r., Nr 6, poz. 18). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni stanowisko to podziela. Konkludując: zadaniem Sądu kontrolującego prawidłowość decyzji wydanej w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a. jest ocena czy w okolicznościach sprawy decyzja organu pierwszej instancji narusza przepisy postępowania w stopniu uniemożliwiającym naprawienie tych wad przez organ odwoławczy z wykorzystaniem uprawnień udzielonych organowi odwoławczemu przez ustawodawcę w art. 136 k.p.a., bez uszczerbku dla zasady dwuinstancyjności. Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji należy jedynie przypomnieć, że Wojewoda [...] decyzją dnia [...] maja 2012 r. po wznowieniu postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. na skutek wniosku E. i A. M. odmówił uchylenia ostatecznej decyzji tego organu z dnia [...] grudnia 2011 r. uznając, iż wnioskodawcy nie posiadają przymiotu strony w postępowaniu zakończonym wydaniem tej ostatniej decyzji albowiem decyzja ta kończyła postępowanie zgłoszeniowe. Organ uznał, że ze względu na niewielki rozmiar zamierzenia inwestycyjnego oraz wyłączenia elewacji oficyny z części wspólnych nieruchomości czynność polegająca na ociepleniu ściany zewnętrznej w okolicznościach tej konkretnej sprawy można zaliczyć do czynności zwykłego zarządu rzeczą wspólną. W konsekwencji sprawa dotycząca zamiaru przeprowadzenia przedmiotowych robót budowlanych mogła się odbyć bez udziału innych, poza inwestorem, stron postępowania. Z tym stanowiskiem nie zgodził się organ odwoławczy oceniając, iż skarżącym, jako współwłaścicielom nieruchomości wspólnej, przysługuje przymiot strony, a w konsekwencji winni brać udział w tym postępowaniu. Jednocześnie organ odwoławczy ocenił, że ocieplenie budynku stanowiło czynność przekraczającą zwykły zarząd co oznacza, że zarządca sądowy nie mógł samodzielnie - bez zgody współwłaścicieli wyrazić zgody na jej dokonanie, a to też uzasadnia twierdzenie, że wszyscy współwłaściciele winni być stroną takiego postępowania. Sąd podzielił powyższe stanowisko organu odwoławczego. Nie uszło uwadze Sądu, że żądanie wznowienia postępowania dotyczyło postępowania zgłoszeniowego. W orzecznictwie prezentowane jest stanowisko, które w pełni podziela Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, iż co do zasady w postępowaniu takim stronami jest jedynie inwestor i organ, co wynika z podstawowego dla tego reżimu prawnego założenia, że zgłoszenie dotyczy przedsięwzięć o małym stopniu skomplikowania i znikomym oddziaływaniu na otoczenie. Podkreśla się także, że dokonanie zgłoszenia nie wszczyna postępowania administracyjnego sensu stricto. Natomiast w tej sprawie postępowanie, którego dotyczył wniosek o wznowienie postępowania, nie tylko że zakończyło się wniesieniem przez organ architektoniczno – budowlany sprzeciwu ale i w wyniku rozpoznania odwołania, jego uchyleniem i umorzeniem tego postępowania. Nie można zatem zaakceptować poglądu, że w takich okolicznościach nie zostało wszczęte postępowanie administracyjne, które obligowało organ – w oparciu o art. 61 § 4 k.p.a. do prawidłowego ustalenia stron postępowania. Rację ma także organ odwoławczy, że nawet niewielki rozmiar inwestycji nie uzasadnia twierdzenia, że roboty objęte zgłoszeniem należały do czynności zwykłego zarządu, do dokonania których nie była wymagana zgoda pozostałych współwłaścicieli. Nie jest sporne w niniejszej sprawie, iż oficyna, która stanowi odrębną od gruntu własność (która przysługuje inwestorom) posadowiona jest na gruncie, który zgodnie z zasadami określonymi w ustawie z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 203 ze zm.). pozostaje we współwłasności. Konstytucyjnie chroniona własność pozwala na ocenę, że każdy właściciel (współwłaściciel) powinien brać udział w postępowaniu dotyczącym przedmiotu własności, nawet jeśli ograniczenie tego prawa wynika ze stosownych przepisów. Jedynie w szczególnych sytuacjach jako stronę postępowania ustawodawca wskazuje organ reprezentujący ogół właścicieli. Skoro inwestorzy ocieplając oficynę stanowiącą ich odrębną własność zobligowani będą – nawet w niewielkim zakresie – do zajęcia nieruchomości wspólnej, to niewątpliwie czynność taka przekraczała zwykły zarząd nieruchomością wspólną a zatem do wyrażenia zgody na jej dokonanie niezbędna była zgoda wszystkich współwłaścicieli. Ani skarżąca ani inwestorzy – jak się zdaje - nie kwestionują takiej oceny, skoro wnioskiem z dnia 28 września 2011 r. (a zatem jeszcze w okresie poprzedzającym wydanie decyzji objętej wnioskiem o wznowienie postępowania) wystąpili do Sądu Rejonowego w [...] o udzielenie zarządcy sądowemu zezwolenia na dokonanie takiej czynności. Konkludując, o ile co do zasady postępowanie zgłoszeniowe toczy się jedynie z udziałem inwestora, o tyle zgłoszenie sprzeciwu wszczyna postępowanie administracyjne w rozumieniu k.p.a. co obliguje organy do ustalenia kręgu stron postępowania. Niewątpliwie współwłaściciele gruntu, na którym ma być realizowana inwestycja posiadają przymiot strony, a wykonywanie robót budowanych, bez względu na ich zakres, stanowi czynności przekraczającą zwykły zarząd nieruchomością wspólną. Jedynie na marginesie wskazać należy, że umowa z dnia 22 stycznia 2003 r. regulowała jedynie obowiązki właścicieli i sposób korzystania z niektórych części wspólnych, żadną miarą nie zmieniała zakresu części wspólnych nieruchomości. Powyższe oznacza, że jej treść pozostaje bez wpływu na ocenę kwestii mających priorytetowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Wobec powyższego prawidłowo organ odwoławczy uznał, że E. i A. M. posiadają przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] grudnia 20110 r. a skoro w postępowaniu tym nie brali udziału, to – wbrew twierdzeniom organu pierwszej instancji zaistniała przesłanka wznowieniowa określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Powyższe oznacza, że decyzja wydana w oparciu o art.151 § 1 pkt 1 k.p.a. narusza prawo. Trafnie też organ wskazał, że w postępowaniu tym winni brać udział również pozostali współwłaściciele nawet jeśli nie złożyli wniosku o wznowienie postępowania. Po ponownym przeprowadzeniu postępowania z udziałem wszystkich stron organ winien wydać decyzję w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., lub 151 § 2 k.p.a., chyba że w dacie rozstrzygania będą zachodziły przesłanki określone w art. 105 tej ustawy. Z tych względów Sąd uznał, że zarzuty skargi nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy – skargę należało oddalić. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy – p.p.s.a., orzekł jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło