VII SA/Wa 2373/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak, Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi M.T., J.T. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2010 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących M.T., J.T. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2010r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania M. i J.T., utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2010r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] sierpnia 2007r. nakazującej usunięcie nieprawidłowości w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w [...] poprzez wstawienie luksferów w drzwi prowadzące na ganek. Organ odwoławczy wyjaśnił specyfikę postępowania nieważnościowego i powołując art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego wskazał, iż do wydania decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości wystarczające jest stwierdzenie nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu. Art. 66 cyt. ustawy zobowiązuje do nałożenia obowiązku wykonania określonych robót w celu usunięcia nieprawidłowości. Dodał, że ww. przepis ma na celu utrzymanie substancji budowlanej w należytym stanie, odpowiadającym jego funkcjom. Zatem skoro odległość ściany z drzwiami w ganku (wykuszu) od strony południowej segmentu do granicy działki sąsiedniej [...], wynosi 3,78 m i 3,80 m, czyli niezgodnie z § 12 ust 1 rozporządzenia Ministra; Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002r., Nr 75, poz. 690 ze zm.), to należało nakazać usunięcie nieodpowiedniego stanu technicznego Reasumując organ stwierdził, że kontrolowana decyzja nie zawiera kwalifikowanych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Skargę na powyższą decyzję złożyli M. i J.T., wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucili naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. podnosząc, że organ powiatowy wydając decyzję z dnia [...] sierpnia 2007r. nie ustalił, czy projekt budowlany zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę wraz z dokumentacjami zamiennymi, sporządzono zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami, czy budynek wybudowano zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę, a więc czy doszło do istotnych odstępstw od projektu. W razie stwierdzenia istotnych odstępstw powinien mieć zastosowanie art. 51 ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy. Niedopuszczalne było zatem zastosowanie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, który dotyczy obiektów niewłaściwe użytkowanych, znajdujących się w nieodpowiednim stanie technicznym. W ocenie skarżących organ odwoławczy w sposób nieuprawniony uznał, że ich budynek jest w nieodpowiednim stanie technicznym i wskazali, że w analogicznej sytuacji, w budynku sąsiednim, ten sam organ uznał, iż zastosowanie art. 66 Prawa budowlanego stanowi rażące naruszenie prawa. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie podniesione w niej zarzuty były uzasadnione. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ nie wyjaśniono w sposób nie budzący wątpliwości, czy kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja nie narusza prawa w stopniu rażącym. Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 2007r. wskazując - między innymi - że w postępowaniu zwyczajnym nie ustalono, czy projekt budowlany zatwierdzony decyzją o pozwoleniu na budowę wraz z dokumentacjami zamiennymi, sporządzono zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami, czy budynek wybudowano zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę, a tym samym czy doszło do istotnych odstępstw od projektu budowlanego. Należy podzielić zarzuty skargi, że w niniejszej sprawie organy nie wyjaśniły, czy segment skarżących przy ul. [...] został wybudowany zgodnie z decyzją Starosty [...] z dnia [...] listopada 1999r. (przeniesioną na skarżących decyzją z dnia [...] kwietnia 2002r.) oraz decyzjami ją zmieniającymi. Ma to o tyle istotne znaczenie, że w sytuacji zrealizowania inwestycji zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę (tu również z decyzjami ją zmieniającymi), zatwierdzającą projekt budowlany przewidujący zbliżenie obiektu budowlanego do granicy z naruszeniem warunków technicznych, organy nadzoru budowlanego nie są uprawnione do nałożenia obowiązków w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, do czasu wyeliminowania z obrotu prawnego takiej decyzji. Decyzji administracyjnej przysługuje bowiem domniemanie legalności, a to oznacza, że do chwili jej uchylenia lub stwierdzenia jej nieważności decyzja może być wykonywana przez stronę. Dodać przy tym trzeba, że doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, po wyeliminowaniu decyzji o pozwoleniu na budowę winno być prowadzone przy zastosowaniu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego (por. wyrok WSA z dnia 24 sierpnia 2008r., II SA/Gd 383/08 LEX nr 518384). Tylko w sytuacji ustalenia, że inwestor istotnie odstąpił od warunków decyzji o pozwoleniu na budowę organy nadzoru budowlanego zobligowane są do wszczęcia postępowania naprawczego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu zwyczajnym wynika, że segment skarżących został wybudowany w oparciu o decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 1999r., która została zmieniona decyzją z dnia [...] października 2000r. oraz decyzją z dnia [...] października 2001r., a następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2001r. Do żadnej z wymienionych decyzji nie została dołączona dokumentacja projektowa zarówno pierwotna, jak i wskazująca zakres wprowadzonych zmian. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] października 2001r. organ architektoniczno –budowlany stwierdził jedynie, że zmiana dotyczy m.in. umieszczenia dodatkowych okien od trony południowo zachodniej. Natomiast w decyzji z dnia [...] października 2000r. wskazał, iż przedłożony projekt zamienny dotyczy likwidacji balkonów oraz drzwi balkonowych w ścianie szczytowej budynku, a także zmiany usytuowania obiektu od trony południowo zachodniej tj. przesunięcia na odległość 3,8m do granicy działki przyległej. Kolejna zmiana wprowadzona decyzją z dnia [...] grudnia 2001r. dotyczyła pomniejszenia wystających elementów budynku tj. ganków od strony południowej przez co – jak wskazał Starosta [...] – uzyskano wymaganą przepisami odległość obiektu od granicy działki nr [...]. Bez uzupełnienia akt administracyjnych o pierwotny projekt budowlany oraz dokumentację zamienną nie można było zatem jednoznacznie stwierdzić, tak jak to uczyniły organy w postępowaniu nadzwyczajnym, że "nieodpowiedni stan techniczny" w postaci lokalizacji ściany z otworem drzwiowym w odległości 3,78 – 3,80 (protokół z dnia 14 listopada 2006r.) nie był przewidziany w decyzji o pozwoleniu na budowę. Brak wyjaśnienia, czy przy realizacji inwestycji doszło do istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego – z przedstawionych na wstępie przyczyn – stanowił przeszkodę w wydaniu decyzji nakładającej na skarżących wymienione obowiązki, nawet przy założeniu, że art. 66 Prawa budowlanego mógł stanowić podstawę prawną decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. W przypadku ustalenia, że skarżący istotnie odstąpili od warunków decyzji o pozwoleniu na budowę organy winny również przedstawić stanowisko, czy zastosowanie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego zamiast art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego stanowi wadę kwalifikowaną w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Dokonując oceny w powyższym zakresie organy winny mieć na uwadze utrwalone w orzecznictwie i doktrynie stanowisko, zgodnie z którym o uznaniu naruszenia prawa za rażące decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter naruszonego przepisu oraz skutki gospodarcze i społeczne, które wywołuje decyzja. Organy winny mieć przy tym na względzie skutki wynikające z zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego i art. 66 ust. 1 pkt 3 tej ustawy. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 p.p.s.a., orzekł jak w pkt I i II sentencji. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a.