VII SA/Wa 238/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron, , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), Protokolant Jakub Szczepkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 maja 2009 r. sprawy ze skargi M. N. na postanowienie Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] grudnia 2008 r. znak [...] w przedmiocie wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa postanowieniem znak [...] wydanym dnia [...] grudnia 2008r. na podstawie art. 138 ust 1 pkt 7 ustawy z 15 grudnia 2000r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów, po rozpoznaniu zażalenia M. N. na postanowienie Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa z [...] października 2008r. w sprawie interpretacji treści decyzji o nadaniu uprawnień budowlanych wydanej [...] grudnia 2002r. przez Wojewodę [...] – uchyliła zaskarżone postanowienie i odmówiła wyjaśnienia wątpliwości co do treści decyzji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że M. N. posiadający uprawnienia budowlane upoważniające do projektowania bez ograniczeń w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych zwrócił się o interpretację posiadanych uprawnień, a przede wszystkim o wyjaśnienie czy posiadane uprawnienia pozwalają na wykonywanie projektów budowlanych instalacji teletechnicznych w obiektach podległych, podporządkowanych lub nadzorowanych przez Ministra Kultury. Po rozpatrzeniu wniosku Okręgowa Komisja Kwalifikacyjna [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa wyjaśniła, że posiadane uprawnienia budowlane wnioskodawcy nie są wystarczające do wykonywania projektów budowlanych instalacji teletechnicznych w obiektach podlegających Ministrowi Kultury. W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji wykroczył poza zakres postępowania prowadzonego w trybie art. 113 § 2 K. p. a., bowiem wypowiedział się w podjętym rozstrzygnięciu w kwestiach, które nie były rozstrzygnięte decyzją Wojewody [...] z dnia 23 grudnia 2002r. Wobec tego, postanowienie organu I instancji zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 113 K. p. a. bowiem udzielono wnioskującemu wyjaśnienia co do wątpliwości, których źródłem nie jest treść decyzji, na mocy której wnioskujący wykonuje uprawnienia budowlane. Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł M. N. zarzucając organowi naruszenie art. 113 § 2 K. p. a. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa wnosząc o jej oddalenie podtrzymała argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z 30 sierpni 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz 1270 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji (postanowienia), a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego albo stwierdzenia, iż zachodzą przesłanki określone w art. 156 K. p. a. Zgodnie z art. 134 w/w ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W rozpoznawanej sprawie zaskarżone postanowienie Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Polskiej Izby Inżynierów Budowlanych zostało wydane na niekorzyść strony to jest z naruszeniem art. 139 K. p. a. Istotą przepisu art. 139 K. p. a. to jest wprowadzenia zakazu orzekania na niekorzyść odwołującego się, jest stworzenie stronie gwarancji procesowych, iż w wyniku złożenia odwołania jej sytuacja prawna nie ulegnie pogorszeniu. Organ odwoławczy rozpatrując ponownie sprawę może bowiem bądź utrzymać w mocy rozstrzygnięcie dotychczasowe, bądź też zmienić je i wydać rozstrzygnięcie bardziej korzystne dla strony, która składała odwołanie. Nie może zaś wydać rozstrzygnięcia mniej korzystnego niż dotychczasowe. Od zakazu reformationis in peius można odstąpić tylko w przypadku rażącego naruszenia prawa lub rażącego naruszenia interesu społecznego. Pierwszy z warunków odstąpienia od zakazu orzekania na niekorzyść strony – rażące naruszenia prawa – jest rozumiane jako przekroczenie prawa w sposób jasny, niedwuznaczny i ma miejsce wtedy, gdy łącznie zostaną spełnione dwie przesłanki. Wymogiem pierwszej z nich jest to, iż treść decyzji musi pozostawać w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa tzn. istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie. Natomiast druga przesłanka wymaga, aby naruszenie prawa było tego rodzaju, iż prowadzić będzie ono do niemożności zaakceptowania owej decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa. Natomiast "rażące naruszenie interesu społecznego" nie jest samoistnym kryterium odstąpienia od zakazu wyrażonego w art. 139 K. p. a. Wchodzi ono w grę dopiero wówczas, gdy w postępowaniu odwoławczym zostanie stwierdzona wadliwość decyzji, chociażby nie w stopniu rażącym. Ponadto zauważyć należy, iż obowiązkiem organu, który odstępuje od analizowanego zakazu jest szczegółowe wykazanie, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub interes społeczny. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy uznać, że zaskarżonym postanowieniem uchylającym postanowienie wyjaśniające stronie wątpliwości w trybie art. 113 § 2 K. p. a. organ II instancji pozbawił stronę w ogóle wyjaśnień, co oznacza, że postanowienie to jest mniej korzystne w stosunku do postanowienia organu I instancji . Należy podnieść, że organ nie wykazał, iż zaistniała przesłanka z art. 139 K. p. c. dopuszczająca do zmiany postanowienia – tj., że postanowienie organu i instancji zostało wydane z rażącym (tj. wbrew wyraźnemu przepisowi prawa, a nadto w sposób, który nie da się pogodzić z zasadą praworządności) naruszeniem art. 113 § 2 K. p. a. Brak przesłanek z art. 139 K. p. a. do zmiany postanowienia na niekorzyść strony powoduje, że zaskarżone postanowienie dotknięte jest wadą nieważności o, której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K. p. a. – tj. wadą rażącego naruszenia art. 139 K. p. a. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, art 134 i art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.