VII SA/Wa 2381/09
PostanowienieWSA w Warszawie2010-04-12
Skład orzekający: Katarzyna Pakuła - Getka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, uzasadniając tym samym przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ nie przedstawił wystarczających danych dotyczących jego sytuacji finansowej, dochodów i wydatków, co uniemożliwia obiektywną ocenę jego możliwości płatniczych. Obowiązek wykazania zasadności wniosku spoczywa na wnioskodawcy.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Sąd wezwał wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej i dochodowej. Po otrzymaniu wyjaśnień, sąd uznał, że wnioskodawca nie wykazał przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ nie przedstawił wystarczających danych finansowych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono M. A. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy - Katarzyna Pakuła - Getka Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 kwietnia 2010r. po rozpoznaniu wniosku M. A. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi M. A. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2009 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania odwoławczego postanawia: odmówić M. A. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
W dniu 24 lutego 2010r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy M.A., w którym wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Pismem z dnia 9 marca 2010 r. wezwano wnioskodawcę do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez podanie:
- gdzie zamieszkuje (dom, mieszkanie) należało podać jego powierzchnię oraz wskazać czy jest ich właścicielem, współwłaścicielem czy też najemcą,
- czy samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, czy pozostaje też we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, jeśli tak należało wskazać, te osoby, podać ich stopień pokrewieństwa oraz dochody,
- wskazać jakie ponosi miesięczne koszty związane z utrzymaniem domu, mieszkania, (gaz, opłaty za energię, telefon, podatek od nieruchomości, czynsz, koszty wynajmu itp.) należało je wyszczególnić i podać ich wysokość,
- wysokości kwoty pieniężnej jaką przeznacza miesięcznie na codzienne utrzymanie (żywność, odzież, leki, itp.),
- wysokości kwoty jaką uzyskał w 2009r. z tytułu dopłat do posiadanej nieruchomości rolnej,
- jaki uzyskuje dochód z tytułu posiadanej nieruchomości rolnej o pow. 29,80 ha,
- czy posiada inwentarz żywy, jeśli tak, należało podać jaki oraz jego ilość, a także wysokość uzyskiwanych miesięcznie dochodów,
- czy posiada maszyny rolnicze lub pojazdy mechaniczne jeśli tak, należało, podać jakie, ich wartość rynkową oraz rok produkcji i koszty związane z ich utrzymaniem,
- w jakiej wysokości zaciągnął kredyt na zakup ciągnika,
- czy podejmuje prace dodatkowe np. umowy zlecenia, dorywcze, sezonowe itp., a jeśli tak, to jakie uzyskuje z tego tytułu dochody,
- czy uzyskuje pomoc ze strony rodziny lub innych osób, organizacji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało podać od kogo, w jakiej wysokości lub formie.
W dniu 29 marca 2010 r. do Sądu wpłynęła odpowiedź wnioskodawcy na wyżej wymienione pismo.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270 ze zm.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania ( pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże , że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 ww. ustawy.)
Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu pełnomocnika z urzędu.
Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym następuje w przypadku wykazania przez wnioskującego, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów.
Powołany wyżej przepis wskazuje, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki pozytywne dla uwzględnienia wniosku spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy.
W niniejszej sprawie oceniono, że wnioskodawca w złożonym wniosku i nadesłanych wyjaśnieniach nie wykazał, że kwalifikuje się do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Z nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawca posiada nieruchomość rolną o pow. 29,80 ha. Oświadczył również w formularzu, że spłaca kredyt na zakup ciągnika wysokości około 6.000,00 złotych kwartalnie.
W formularzu wniosku PPF w punkcie 10 – dochody, wnioskodawca nie wskazał, żadnego dochodu miesięcznego, jak również nie wyjaśnił w jaki sposób, z czego lub przy czyjej pomocy się utrzymuje.
W celu ustalenia rzeczywistej sytuacji finansowej wnioskodawcy wezwano go do złożenia dodatkowych wyjaśnień, gdyż uznano, że informacje podane przez wnioskodawcę w nadesłanym formularzu nie zawierają dostatecznych danych niezbędnych do oceny rzeczywistych możliwości płatniczych oraz stanu majątkowego wnioskodawcy.
Z nadesłanych wyjaśnień wynika, że wnioskodawca zamieszkuje u syna. Podał, iż dokonuje zakupów artykułów spożywczych do wspólnego utrzymania. Wskazał, że ponosi następujące opłaty miesięczne związane z utrzymaniem wspólnego gospodarstwa tj: opłatę za energię elektryczną w wysokości 868, 63 złotych, opłatę za telefon w wysokości 123,95 złotych, spłatę kredytu za ciągnik i maszyny rolnicze
w wysokości 2.262, 00 złotych, podatek od nieruchomości w wysokości 279,00 złotych.
Wnioskodawca oświadczył, że uzyskał kwotę 15.107,00 złotych z tytułu bezpośrednich dopłat rolniczych. Poinformował, że gospodarstwo prowadzi bez produkcji zwierzęcej. Skarżący zaznaczył, że zaciągnął kredyt na zakup ciągnika w wysokości 158.288,29 złotych oraz ma do spłaty pożyczkę na rzecz siostry w wysokości około 10.000 złotych. Podał również, że nie wykonuje dodatkowej pracy poza pracą we własnym gospodarstwie.
Mając na względzie podane przez wnioskodawcę dane uznano, że nie wykazał on, że spełnia ustawowe przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Oceniając wniosek w świetle powyższych danych stwierdzono, że wnioskodawca nie podał niezbędnych informacji, aby dokonać obiektywnej oceny jego możliwości płatniczych. Przede wszystkich wnioskodawca nie podał, z jakich dochodów się utrzymuje. Nie wskazał, jakie uzyskuje dochody z tytułu posiadanej nieruchomości rolnej o powierzchni 29,80 ha. Wnioskodawca wyszczególnił koszty jakie ponosi, spłaty kredytu natomiast nie wyjaśnił, skąd posiada środki na wydatki. Wnioskodawca nie wskazał zaś, że posiada jakiekolwiek oszczędności bądź dysponuje określoną kwotą pieniężną. Skarżący oświadczył, że jedynymi środkami finansowymi jakie posiada są bezpośrednie dopłaty rolnicze w wysokości 15.107 złotych. Mało wiarygodnym wydaje się jednak aby środki te przeznaczał na bieżące potrzeby życia codziennego. Dodać również należy, iż wnioskujący o prawo pomocy nie wyjaśnił na jaki cel przeznaczył te środki.
W nadesłanych wyjaśnieniach wnioskodawca podał, że zamieszkuje u syna, ale "dokonuje zakupów do wspólnego utrzymania". Nie wyszczególnił jednak osób z którymi pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym, nie podał również ich dochodów, pomimo, iż wezwany był do złożenia takiej informacji pismem z dnia 9 marca 2010r.
W świetle powyższego, zważyć należy, że Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy dane uniemożliwiają pełną ocenę stanu majątkowego i możliwości płatniczych wnioskodawcy. Jak już bowiem wskazano powyżej, sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Z powyższych względów uznano, że wnioskodawca nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło